tag:blogger.com,1999:blog-88392192664573116322012-01-22T12:52:25.617-08:00Ç.N. Çeviri Edebiyat DergisiÇ.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.comBlogger1631100tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-13956107319662387202010-12-25T08:05:00.001-08:002010-12-25T08:05:14.782-08:00ıyuuıyı<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-1395610731966238720?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-536080219728622942010-05-02T05:48:00.000-07:002010-11-02T05:51:05.133-07:00<p><img style="cursor:pointer; cursor:hand;width: 256px; height: 320px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/S_UAGPOq7UI/AAAAAAAAAUU/YpuiBztyjy8/s320/tif.JPG" border="0" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5473281029305986370" /></p><p><strong>İÇİNDEKİLER</strong><br /><br /><strong>Öykü: </strong><br />Şiga Naoya, Hendekteki Ev, Japoncadan Çeviren: Oğuz Baykara<br />Dino Buzzati, Güverte Köpeğinin Kaygıları, İtalyancadan Çeviren: Dilek Peçenek<br /><br /><strong>Türk Şiiri Dünya Dillerinde:</strong><br />İlhan Berk, Güzel Irmak, Yunancaya Çeviren: Niki Stavridi<br />Cemal Süreya, Üstü Kalsın, Lehçeye Çeviren: Hakan Koçyiğit<br />Edip Cansever, Gözleri, İngilizceye Çeviren: George Messo<br />Haydar Ergülen, Mavi, Bulgarcaya Çeviren: Kadriye Cesur<br />Sennur Sezer, Yorgun Çingene, Fransızcaya Çevirenler: Belkis Philonenko ve Reha Yünlüel<br />Bâki Ayhan T., Güz Cinayeti, Arapçaya Çeviren: İbrahim Şaban<br />Mete Özel, Yankı, İngilizceye Çeviren: Kemal Atakay ve Cihat Salman<br />Gülten Akın, Seni Sevdim, İngilizceye Çeviren: Nilüfer Mizanoğlu Reddy<br />İlyas Tunç, Uyudum Uyandım, Yoksun Yanımda, İngilizceye Çeviren: Mesut Şenol<br />Ece Ayhan, Meçhul Öğrenci Anıtı, Japoncaya Çeviren: İnan Öner<br /><br /><strong>Söyleşi: </strong><br />Hilmi Yavuz, Söyleşen: Didem Gamze Erdinç<br />Özgür Savaşçı, Söyleşen: Mesut Şenol<br /><br /><strong>Dosya: Çağdaş Makedon Şiiri</strong><br />Hazırlayan: Yusuf Edip-Tozan Alkan<br />İngilizceden Çevirenler: Tozan Alkan, Mesut Şenol, Mete Özel<br />Şairler: Risto Lazarov, Gane Todorovski, Katica Kulavkona, Lenche Miloshevska, Branko Cvtkovski, Vele Smilevski, Svetlana Hristova –Jocik, Radovan Pavlovski, Resul Sabani,<br />Yusuf Edip, Sande Stojcevski, Mateja Matevski, Mirjana S. Paligora, İlhami Emin, Eftim Kletnikov, Gordana Mihailova-Bosnakoska<br /><br /><strong>Dünya Şiiri: </strong><br />William Butler Yeats, The Circus Animals' Desertion, İngilizceden Çeviren: Cevat Çapan<br />Paolo Ruffilli, Da nessuna parte, Tunnel, İngilizceden Çeviren: Ataol Behramoğlu<br />Mascha Kaleko, Auf eine Leierkastenmelodie, Für Einen, Almancadan Çeviren: Arife Kalender<br />Yannis Kontos, Ασαφείς ενδείξεις, Χάλκινη εποχή, Yunancadan Çeviren: Thanos Zarangalis<br />Senadin Musabegoviç, Sunet, Boşnakçadan Çeviren: Alena Catovic<br /><br /><strong>Deneme:</strong><br />Metin Cengiz, Çeviri ve Sorunları<br />Ros Schwartz ve Lulu Norman, İki Çevirmen, Ortak Çeviri Deneyimini Anlatıyor, İngilizceden Çeviren: Duygu Tekgül<br />Tina Steiner, Çevirmenler, gezginler ve okurlar üzerine: Jamal Mahjoub’un “The Carrier” adlı kitabındaki güç bağlamları çerçevesinde bilginin aktarımı, İngilizceden Çeviren: Nihal Yetkin<br />Oktay Eser, Sessiz Gemi’de Üç Yolcu<br />A.N. Kostenko, Çevirmen Nabokov: Teoride ve Pratikte Yeni Yaklaşımlar, Rusçadan Çeviren: Hanife Çaylak<br /><br /><strong>Çeviribilim:</strong>Ülker İnce, Çeviri Eleştirisi Üzerine Bazı Düşünceler<br />Hüseyin Yurttaş– Zuhal Karaca, Bilginini Oluşumu: Kültürlerin Etkileşimi ve Çeviri,<br />Mont –Saint –Michel’de Aristoteles ve Gouguenheim<br />Başak Ergil, Çevirmenin Notu’nda Hans Vermeer<br />Ayşe Nihal Akbulut, , Prof. Hans J. Vermeer Türkiye’de<br />Hans J. Vermeer, Çeviribilimde Retorik ve Biçembilim, İngilizceden Çeviren: Ayşe Handan Konar<br /><br /><strong>Ç.N. Kitaplığı:</strong><br />Başak Ergil, Türk Çeviribilimcinin Kitabı İngilizcede<br />İdeolojinin Görünürlüğü: Batı Klasiklerinin İslami Çevirileri<br /><br /><strong>Genç ÇN:</strong><br />Esther Claes, The Star, İngilizceden Çeviren: Birol Kurt<br />Oytun Tez, Edebi Çeviride Sanatsallık Sorunu<br />Daniel Kempsom, İngilizceden Çeviren: Göksenin Abdal<br />Pablo Neruda, I Crave Your Mouth, Your Voice, Your Hair, Türkçeye Çeviren: Doğacan Okkan<br />Niels Hav, Söyleşen: Mohamed Saïd Raïhani, İngilizceden Çeviren: Yonca Bakır<br />Tozan Alkan, Fransızcaya Çeviren: Senem Uysal</p><p><br /></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-53608021972862294?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-8129560662737037112010-02-02T07:17:00.000-08:002010-03-01T10:11:27.922-08:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/S2hD0IGVocI/AAAAAAAAAUA/0IQblTnzLcY/s1600-h/Cn10_OK.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5433667513228829122" style="WIDTH: 257px; CURSOR: hand; HEIGHT: 320px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/S2hD0IGVocI/AAAAAAAAAUA/0IQblTnzLcY/s320/Cn10_OK.jpg" border="0" /></a><br /><div><strong>İ<span style="font-size:180%;">Ç</span>İ<span style="font-size:180%;">N</span>DEKİLER</strong></div><br /><div><br /><strong>6 Öykü</strong></div><div>Stefan Zweig, Bir Başıboş, Almancadan Çeviren: Ahmet ArpadAntonis Samarakis, </div><div>Nehir, Yunancadan Çeviren: Hakan Özkan</div><div>Küçürek Öyküler, İngilizceden Çeviren:Nurduran Duman</div><br /><div><strong>15 Çağdaş Türk Şiiri</strong></div><div>Ahmet Erhan, Acının Son Şairi, İngilizceye Çeviren: Elif Kemaloğlu</div><div>Ece Ayhan, Fayton, İngilizceye Çeviren: George Messo</div><div>Hasan Hüseyin, Benden Bilmeyin, Japoncaya Çeviren: İnan Öner</div><div>Müslim Çelik, Gözüm Başım Üstüne, Kürtçeye Çeviren: Müslim Çelik</div><div>Ahmet Arif, Leylim Leylim, Galisyancaya çevirenler: İrfan Güler, Pepa Baamonde </div><div>Ahmet Hamdi Tanpınar, Her Şey Yerli Yerinde, İngilizceye Çeviren: Nilüfer Mizanoğlu Reddy</div><div>Mehmet Yaşın, De-composition, Çeviren: Barış Pirhasan</div><div>Cenk Gündoğdu, Bütün Haritalar Kırmızıdır, İtalyancaya Çeviren: Nicola Verdarame<br /></div><div><strong>42 Söyleşi</strong></div><div>Celâl Üster, Söyleşen: Gonca Özmen</div><div>Gleb Şulpyakov, Söyleşen: Hanife Çaylak</div><br /><div><strong>55 Dosya 1:</strong> </div><div>II. Asya Şiir Festivali, Hazırlayan: Tozan Alkan</div><br /><div><strong>77 İnceleme</strong> </div><div>İlyas Tunç, Çağdaş Güney Afrika Şiiri </div><br /><div><strong>81 Şiir</strong></div><div>Francisco De Asis Fernandez, Ölüm Korkusu, Gece Yarısı Sarhoşluğu, İspanyolcadan Çeviren: Çağla Soykan</div><div>Gloria Gabardi, Aşk: İtiraf, İngilizceden Çeviren: Volkan Hacıoğlu</div><div>Sotiris Sarakis, Yolculuk, Orman, Hâlâ Çırpınıyordu, Yunancadan Çeviren: Thanos Zarangalis</div><div>Adrienne Rich, Kırklarında bir Kadın, İngilizceden Çeviren: Meltem Gürle</div><div>J. K. Ihalainen, Kabileler arasında Insomnia’dan uyanış, Kökenistan, İngilizceden Çeviren: Tozan Alkan</div><div>Jîla Huseynî, Öğüt, Kürtçeden Çevirenler: Osman Mehmed, Selim Temo </div><br /><div><strong>106 Deneme</strong></div><div>Semiramis Yağcıoğlu, Sesler, Tatlar ve Kokular: Yerel Bir İmge Evreni Olarak Çeviri Metin</div><div>Alev Bulut, Çeviri Gündemde! (mi?) - “Yanlış çeviri”ye “yanlış” dedikten sonrası…</div><div>Ralph Waldo Emerson, Şair ve İmgelem, İngilizceden Çeviren: Volkan Hacıoğlu</div><br /><div><strong>124 Dosya 2:</strong> </div><div>İştirak Dergisi, İlk Osmanlı Sosyalist ve Anarşist Şairleri, Hazırlayan ve Osmanlca-dan Çeviren: Burhan Şayli</div><br /><div><strong>135 Genç Ç.N.</strong></div><div>Edgar Allan Poe, Tek Başına, İngilizceden Çeviren: Aylin Karagöz</div><div>Erich Fried, Sadakat, Almanca’dan Çeviren: Çağdaş Acar</div><div>Erim Bikkul, Söyleşen: Seda Özdil</div><div>Lord Dunsany, Pan’ın Mezarı, İngilizceden Çeviren: Çağdaş Acar</div><div>Ferit Edgü, Elma, İngilizceye Çeviren: Esra Seçil Sevinç</div><div>Özdemir Asaf, Canbaz, İngilizceye Çeviren: Seda Altıparmak</div><br /><div><strong>142 Çeviribilim</strong></div><div>Ayşe Nihal Akbulut, Yapılmayan Çeviriye Eleştiri</div><div>Necdet Neydim, Diliçi Çeviride Tanım Sorunları ve İki Şiir Çevirisinden Yola Çıkarak Diliçi Çeviriye Eleştirel Bir Yaklaşım</div><div>Oktay Eser, Rönesans Düşüncesinin İlk Kurbanı, Bir Çevirmen: Étienne Dolet - İdeolojik Çeviri Kararlarına Eleştirel Kuramın Işığında Öneriler </div><div></div><div></div><div><strong><span style="font-size:180%;"></span></strong></div><div><strong><span style="font-size:180%;"></span></strong></div><div><strong><span style="font-size:180%;"></span></strong></div><div></div><div></div><div></div><div></div><div></div><div><span style="font-size:180%;"><strong></strong></span></div><div><span style="font-size:180%;"><strong></strong></span></div><div><span style="font-size:180%;"><strong></strong></span></div><div></div><div></div><div></div><div></div><div><strong></strong></div><div><strong></strong></div><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-812956066273703711?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-62387658506085342202010-02-01T06:36:00.000-08:002010-03-01T10:12:36.274-08:00Merhaba,<br /><br />Ç.N.’nin bu sayısında iki dosya konumuz var. İlki, 2009’un Ekim ayında gerçekleşen 2. Asya Şiir Festivali. Birincisi 2008 yılında Moğolistan’da düzenlenen festival, 2009’da Asya ülkelerinden çok sayıda şairi Çin’in Pekin ve Hefei kentlerinde bir araya getirdi. Türkiye de davetli ülkeler arasındaydı bu kez ve Küçük Asyalı bir şair olarak ben katıldım. Festival boyunca Nâzım’ın dizeleri çınladı durdu kafamda: <em>Kardeşlerim bakmayın sarı saçlı olduğuma / Ben Asyalıyım, Afrikalıyım.<br /></em><br />Saçımızın, derimizin, ırkımızın, tenimizin hükmü yok insan olmanın karşısında...<br /><br />İkinci dosya konumuz İştirak Dergisi ve ilk Osmanlı sosyalist ve anarşist şairleri. İştirak, II. Meşrutiyet İstanbul’unda çıkan ilk sosyalist dergi. 1910 yılında, 15 günlük olarak ancak üç sayı yayımlanan derginin imtiyaz sahibi “İştirakçi” lakabıyla bilinen Hüseyin Hilmi. “İştirak” logosunun altında, “Biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar” atasözüyle, “Sosyalizm efkarının mürevvicidir” (sosyalist düşüncelerin taraftarıdır) alt başlığı yer alıyor. Sosyalizm ve anarşizm hakkında önemli makaleler içeren dergide şiirlere de yer verilmiş. Arkadaşımız Burhan Şayli bu şiirleri Osmanlıcadan bizim için çevirdi.<br /><br />Diğer sayfalarımızda ÇN’nin her sayısında yer verdiğimiz söyleşileri, deneme, inceleme ve çeviribilim yazılarını, şiir ve öykü çevirilerini, nitelikli yazar ve çevirmenlerin kalemlerinden okuyabilirsiniz. Genç arkadaşlarımıza ayırdığımız GençÇ.N. de başarılı çeviri örnekleriyle dolu.<br />Şiir ve Çeviri çalışmalarımızı uluslararası platforma taşımak ve kurumsal bir kimlik kazanmak için kardeş dergiler Yasakmeyve ve Kara Kalem ile birlikte Kültürlerarası Şiir ve Çeviri Akademisi (Intercultural Poetry and Translation Academy)’nin kuruluşuna katkıda bulunduk. Önümüzdeki aylarda faaliyete geçecek olan bu yapılanmaya tüm şair ve çevirmenleri davet ediyoruz.<br /><br />İyi okumalar.<br /><br />Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6238765850608534220?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-67383604985589097002009-10-28T02:24:00.001-07:002009-12-10T11:35:18.755-08:00<div><div><div><div><strong>2nd Asian Poetry </strong><br /><strong></strong><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugQET78zsI/AAAAAAAAASs/vNmvm9dnvcc/s1600-h/1.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397581819660783298" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 255px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugQET78zsI/AAAAAAAAASs/vNmvm9dnvcc/s320/1.jpg" border="0" /></a>2nd Asian Poetry Festival this year has been conducted in Peking and Hefei cities of China through 13-21 October.<br />At the festival, China, Japan, Mongolia, South Korea, India, Hong Kong, Taiwan and Turkey were represented by 32 poets of 8 countries.<br /><br />Tozan Alkan, a poet-translator and our journal’s editor-in-chief, was there on behalf of Turkey’s ‘Translator’s Note’ literary journal.<br /><br /><br />Other guest poets who attended the Asian Poetry Festival included:<br />Luo Ying (People’s Republic of China), Zang Di (People’s Republic of China), Hai Nan, (People’s Republic of China), Tian Yuan (People’s Republic of China), Xi Du (People’s Republic of China), Liang Xiaoming (People’s Republic of China), Hou Ma (People’s Republic of China) Hu Xudong (People’s Republic of China), Sun Wenbo (People’s Republic of China), Yang Xiaobin (People’s Republic of China), Jiao Tong (Taiwan), Chen Li (Taiwan), Zheng Zhengheng (Hong Kong), Fujii Sadakazu (Japan), Kaku Wakao (Japan), Hachikai Mimi (Japan), Sugimoto Maiko (Japan), Kutani Kiji (Japan), Oda Keishi (Japan), Fujii Kazuno (Japan), Urianhai (Mongolia), Dashnyam (Mongolia), Sendoo Hadaa (Mongolia), Chilaajav (Mongolia), Ayuurzana (Mongolia), Ulziitugs (Mongolia), Chimedtseye (Mongolia), Tsattaa (Mongolia), Han Sungrea (Sough Korea), Rita Malhotra (India).<br /><br /><strong>2.Asya Şiir Festivali</strong><br /><br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuA1lSD1PdI/AAAAAAAAAB0/GFbQ77trtzI/s1600-h/asian+poetry+061.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5395371268209196498" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuA1lSD1PdI/AAAAAAAAAB0/GFbQ77trtzI/s320/asian+poetry+061.jpg" border="0" /></a>İlki Moğolistan’da düzenlenen 2. Asya Şiir Festivali bu yıl 13 Ekim- 21 Ekim tarihleri arasında Çin Halk Cumhuriyeti'nin Pekin ve Hefei kentlerinde gerçekleştirildi.<br /><br />Çin, Japonya, Moğolistan, Güney Kore, Hindistan, Hong Tong, Tayvan ve Türkiye olmak üzere 8 ülkeden 31 şairin katıldığı Festivalde ülkemizi dergimizin yayın yönetmeni şair-çevirmen Tozan Alkan temsil etti.<br /><br />Çin basınının büyük ilgi gösterdiği festivalle ilgili Tozan Alkan’ın izlenimlerini Varlık Dergisi’nin Kasım sayısında, festivale katılan şairlerin şiirlerin örneklerini Ç.N. Dergisi’nin 10. sayısında bulabilirsiniz.<br /><br />Festivale konuk olan diğer şairler:<br />Luo Ying (Çin), Zang Di (Çin), Hai Nan, Çin), Tian Yuan (Çin), Xi Du (Çin), Liang Xiaoming (Çin), Hou Ma (Çin) Hu Xudong (Çin), Sun Wenbo (Çin), Yang Xiaobin (Çin), Jiao Tong (Tayland), Chen Li (Tayvan), Zheng Zhengheng (Hong Kong), Fujii Sadakazu (Japonya), Kaku Wakao (Japonya), Hachikai Mimi (Japonya), Sugimoto Maiko (Japonya), Kutani Kiji (Japonya), Oda Keishi (Japonya), Fujii Kazuno (Japonya), Urianhai (Moğolistan), Dashnyam (Moğolistan), Sendoo Hadaa (Moğolistan), Chilaajav (Moğolistan), Ayuurzana (Moğolistan), Ulziitugs (Moğolistan), Chimedtseye (Moğolistan), Tsattaa (Moğolistan), Han Sungrea (Güney Kore), Rita Malhotra (Hindistan).<br /><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQz4Un-I/AAAAAAAAASc/ip0XmK6hF0M/s1600-h/asian+poetry+089.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580934882303970" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQz4Un-I/AAAAAAAAASc/ip0XmK6hF0M/s320/asian+poetry+089.jpg" border="0" /></a><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQhkwlZI/AAAAAAAAASU/neOS0MfOEIU/s1600-h/asian+poetry+073.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580929968412050" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQhkwlZI/AAAAAAAAASU/neOS0MfOEIU/s320/asian+poetry+073.jpg" border="0" /></a><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQZf6X8I/AAAAAAAAASM/OUTO45nGd0U/s1600-h/asian+poetry+056.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580927800598466" style="WIDTH: 319px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQZf6X8I/AAAAAAAAASM/OUTO45nGd0U/s320/asian+poetry+056.jpg" border="0" /></a><a href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPPz2C5NI/AAAAAAAAAR8/gqw2qvg5bqw/s1600-h/asian+poetry+050.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580917692884178" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPPz2C5NI/AAAAAAAAAR8/gqw2qvg5bqw/s320/asian+poetry+050.jpg" border="0" /></a><br /><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQBdNJeI/AAAAAAAAASE/v-10WtxUgC0/s1600-h/asian+poetry+051.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580921346794978" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPQBdNJeI/AAAAAAAAASE/v-10WtxUgC0/s320/asian+poetry+051.jpg" border="0" /></a><a href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPCX-SM7I/AAAAAAAAAR0/V32frXdEQj8/s1600-h/asian+poetry+049.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580686872949682" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPCX-SM7I/AAAAAAAAAR0/V32frXdEQj8/s320/asian+poetry+049.jpg" border="0" /></a><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPB4vBj9I/AAAAAAAAARs/ZRedCXeX30E/s1600-h/asian+poetry+024.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580678487445458" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPB4vBj9I/AAAAAAAAARs/ZRedCXeX30E/s320/asian+poetry+024.jpg" border="0" /></a><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPBij400I/AAAAAAAAARc/xRQ-mMbIH5U/s1600-h/asian+poetry+015.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580672535155522" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPBij400I/AAAAAAAAARc/xRQ-mMbIH5U/s320/asian+poetry+015.jpg" border="0" /></a><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPBxoVGjI/AAAAAAAAARk/XJwaCrkXhfg/s1600-h/asian+poetry+020.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580676580317746" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPBxoVGjI/AAAAAAAAARk/XJwaCrkXhfg/s320/asian+poetry+020.jpg" border="0" /></a><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPBUPVnnI/AAAAAAAAARU/B5e9qg3mpDQ/s1600-h/asian+poetry+012.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5397580668690865778" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SugPBUPVnnI/AAAAAAAAARU/B5e9qg3mpDQ/s320/asian+poetry+012.jpg" border="0" /></a> <a href="http://4.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxKaNcGGI/AAAAAAAAAA8/5QSoQYTxlqc/s1600-h/asian+poetry+046.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5395366408493996130" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxKaNcGGI/AAAAAAAAAA8/5QSoQYTxlqc/s320/asian+poetry+046.jpg" border="0" /></a><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuA4Stqfo_I/AAAAAAAAACI/coBxbwzX8hE/s1600-h/asian+poetry+078.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5395374247736484850" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 313px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuA4Stqfo_I/AAAAAAAAACI/coBxbwzX8hE/s320/asian+poetry+078.jpg" border="0" /></a><br /><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxKaNcGGI/AAAAAAAAAA8/5QSoQYTxlqc/s1600-h/asian+poetry+046.jpg"></a><br /><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxKaNcGGI/AAAAAAAAAA8/5QSoQYTxlqc/s1600-h/asian+poetry+046.jpg"></a><a href="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxVojULZI/AAAAAAAAABM/H-tJNRL8SwI/s1600-h/asian+poetry+078.jpg"></a><br /><br /><br /><br /><br /></div><p align="left"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxq4uT-8I/AAAAAAAAABk/6SsaCSmKJUI/s1600-h/asian+poetry+087.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5395366966440754114" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 236px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxq4uT-8I/AAAAAAAAABk/6SsaCSmKJUI/s320/asian+poetry+087.jpg" border="0" /></a></p><div><br /><br /><br /><br /><br /></div><p align="right"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxABPOhAI/AAAAAAAAAAs/v_7Fmy1tig8/s1600-h/asian+poetry+022.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5395366229991916546" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAxABPOhAI/AAAAAAAAAAs/v_7Fmy1tig8/s320/asian+poetry+022.jpg" border="0" /></a></p><div><br /><br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SurKtJQgDaI/AAAAAAAAAS8/t0-ReeSytZ8/s1600-h/from+yanhua.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5398349980285013410" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SurKtJQgDaI/AAAAAAAAAS8/t0-ReeSytZ8/s320/from+yanhua.JPG" border="0" /></a><a href="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAw7qCs8nI/AAAAAAAAAAk/UIDCjVWOD3o/s1600-h/asian+poetry+017.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5395366155045892722" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_wYfk7p2iygs/SuAw7qCs8nI/AAAAAAAAAAk/UIDCjVWOD3o/s320/asian+poetry+017.jpg" border="0" /></a><a href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFLzAOwDOI/AAAAAAAAATY/18U6xd3ENJI/s1600-h/照片+001.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5413691566683327714" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFLzAOwDOI/AAAAAAAAATY/18U6xd3ENJI/s320/%E7%85%A7%E7%89%87+001.jpg" border="0" /></a><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SurKtjyecII/AAAAAAAAATE/MV3JUfe0YDE/s1600-h/HongCun.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5398349987406835842" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SurKtjyecII/AAAAAAAAATE/MV3JUfe0YDE/s320/HongCun.JPG" border="0" /></a></div><p align="left"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0LZpFgI/AAAAAAAAATw/SP8Y9wS1Jxs/s1600-h/_Ã"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5413691586861667842" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 213px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0LZpFgI/AAAAAAAAATw/SP8Y9wS1Jxs/s320/_%C3%A0%C4%9F_%C3%AB%C3%A7+115.jpg" border="0" /></a><a href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFLz4TkBcI/AAAAAAAAATo/Uv5pVU9KpN8/s1600-h/asian+poetry+041.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5413691581735896514" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFLz4TkBcI/AAAAAAAAATo/Uv5pVU9KpN8/s320/asian+poetry+041.jpg" border="0" /></a></p><p align="left"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0sebhEI/AAAAAAAAAT4/FC8r0quaf_8/s1600-h/_Ã"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5413691595740120130" style="WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 214px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0sebhEI/AAAAAAAAAT4/FC8r0quaf_8/s320/_%C3%A0%C4%9F_%C3%AB%C3%A7+117.jpg" border="0" /></a></p><p align="right"><a href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFLzvXNTpI/AAAAAAAAATg/xH7uprwzNH8/s1600-h/照片+004.jpg"></a></p><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0sebhEI/AAAAAAAAAT4/FC8r0quaf_8/s1600-h/_Ã"></a><p align="left"><a href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFLzvXNTpI/AAAAAAAAATg/xH7uprwzNH8/s1600-h/照片+004.jpg"></a></p><p align="right"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0sebhEI/AAAAAAAAAT4/FC8r0quaf_8/s1600-h/_Ã"></a></p><p align="right"><a href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFLzvXNTpI/AAAAAAAAATg/xH7uprwzNH8/s1600-h/照片+004.jpg"></a></p><div></div><p align="right"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0sebhEI/AAAAAAAAAT4/FC8r0quaf_8/s1600-h/_Ã"></a></p><p align="right"><a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SyFL0sebhEI/AAAAAAAAAT4/FC8r0quaf_8/s1600-h/_Ã"></a></p></div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6738360498558909700?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-32883426737361031662009-08-21T07:14:00.000-07:002010-03-01T10:11:09.506-08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/So6scw8Sl0I/AAAAAAAAAQ0/crTXXNbrcA0/s1600-h/cn9.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5372421015673673538" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; WIDTH: 267px; CURSOR: hand; HEIGHT: 320px" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/So6scw8Sl0I/AAAAAAAAAQ0/crTXXNbrcA0/s320/cn9.jpg" border="0" /></a><br /><div><strong>İÇİNDEKİLER</strong><br /><br /><strong>Öykü</strong>:<br />Rodyon Beryozov, “Ön Görüşme”, Rusçadan çeviren: Mustafa Yılmaz<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri<br /></strong>Şükrü Erbaş, “Ömrümü Böyle Uzatıyorum”, İngilizceye çeviren: Yusuf Eradam<br />Nâzım Hikmet, “Henüz Vakit Varken Gülüm”, İngilizceye çeviren: Nilüfer Mizanoğlu Reddy<br />Cenk Koyuncu, “Otoben”, İngilizceye çeviren: Tozan Alkan<br />Ali Ayçil, “Bozkır”, Arapçaya çeviren: İbrahim Şaban<br />Müslim Çelik, “Nevruz”, Kürtçeye çeviren: Müslim Çelik<br />Edip Cansever, “Mendilimde Kan Sesleri”, Almancaya çeviren: Danyal Nacarlı<br /><br /><strong>Söyleşi</strong><br />Haşim Hüsrevşahi, söyleşen: Gonca Özmen<br />Irina Yakovlevna Voleviç, söyleşen: Yelena Kaleşnikova, Rusçadan çeviren: Hanife Çaylak<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Öyküsü</strong><br />Yusuf Atılgan, “Kümesin Ötesi”, İngilizceye çeviren: Hilal Tuna<br /><br /><strong>Dosya: Tiyatro ve Çeviri 2</strong><br />Özdemir Nutku, Semih Çelenk, Özen Yula, Tarık Günersel<br />Söyleşen: Nurdan Cihanşümül<br /><br /><strong>Şiir</strong><br />Denise Levertov, “Aziz Peter ve Melek”, İngilizceden çeviren: Nice Damar<br />Victor Hernandez Cruz, “Latin ve Soul”, İngilizceden çeviren: Nurduran Duman<br />Jaime Siles, “Biyografi”, “Sessizlik”, “Su Şarkısı”, “Tapınak”, İspanyolcadan çeviren: Olcay Öztunalı<br />Erich Fried, “Seni Öptüğümde”, Almancadan çeviren: Sâkine Eruz<br />Marco Lucchesi, Portekizceden çeviren: Duru Ors<br /><br /><strong>Deneme</strong><br />Erdoğan Alkan, “Şair Şiirini Yabancı Dilde Yazar mı?”<br />Gültekin Emre, “Almancaya Çevrilen Türk Şiiri”<br />Sabri Gürses, “Ada’daki Çevirmen”<br />Ralph Waldo Emerson, “Şair, Dil ve Doğa”, İngilizceden çeviren: Volkan Hacıoğlu<br />Bertan Onaran, “Küresel Yağmanın Sildiği Uğraşlar”<br />Tatyana Kudryavtseva, “John Updike ve Rusya’daki Çevirmeni”, Rusçadan çeviren: Hanife Çaylak<br />Gün Zileli, “Merhaba Jan Valtin”<br /><br /><strong>Genç ÇN</strong><br />Ferit Edgü, “Eşik”, İngilizceye çeviren: Gül Şahin; Almancaya çeviren: Esen Özhan Demirhan<br />Charles Bukowski, “Şiir Sanatı”, “Aynen Öyle”, “Bir Dahiyle Karşılaştım”, İngilizceden çeviren: Ilgın Aktener<br />Seda Özdil, “Çeviri Seçkisi 1 Üzerine Düşünceler”<br />Attilâ İlhan, “Böyle Bir Sevmek”, İngilizceye çeviren: Sevil Karataş<br />Gökçen Ezber ile Söyleşi<br /><br /><strong>Çeviribilim</strong><br />Turgay Kurultay, “Davos'ta Çevirinin Serencamı”<br />Çağlar Tanyeri, “Bir Edebiyat Metni Olarak Peter Weiss'ın Direnmenin Estetiği Adlı Romanında Anlama ve Aktarma Süreçleri”<br /><br /><strong>ÇN Kitaplığı</strong><br />Murat Sirkecioğlu, “Diye Kitaplığı ve Çeviri Üzerine Üç Temel Kitap”<br /><br /><strong>Soruşturma<br /></strong>Akademik Çeviri Eğitimi ve Kitap Çevirmenliği<br />Başak Ergil, “Akademik Çeviri Eğitimi ve Kitap Çevirmenliği” Konulu Soruşturma Üze-rine Değerlendirme</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3288342673736103166?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-86835961543735401992009-08-20T07:33:00.000-07:002010-03-01T10:10:27.695-08:00Merhaba,<br /><br />Bir yaz daha çıkıp gitti hayatımızdan, Kemal Özer’i, Süha Tuğtepe’yi, Demirtaş Ceyhun’u ve Nezihe Meriç’i de yanına alarak. Gidenlerin üzüntüsünü gelenler hafifletiyor bir nebze. Hoş geldin Kuzey Bilsel, hoş geldin Aras Behramoğlu!<br />Ekim ayında Nâzım Hikmet Kültür Merkezi’nde düzenleyeceğimiz Çeviri ve Şiir Şenliği’nin ikincisinin çalışmalarının yanı sıra, atölye çalışmalarımızı da başlattık. Atölye çalışmalarımızı değerli şair, çevirmen ve çeviribilimcilerimizle birlikte yürüteceğiz. Ayrıntılı bilgileri grubumuzdan (<a href="mailto:cevirmeninnotu@yahoogroups.com">cevirmeninnotu@yahoogroups.com</a>) ve sayfamızdan (www. cevirmeninnotu.com) edinebilirsiniz.<br />Bu yıl TÜYAP kitap fuarının ana teması çeviri. 31 Ekim – 8 Kasım tarihleri arasında gerçekleşecek olan fuarda çeviriyle ilgili onlarca etkinlik düzenlenecek. ÇN olarak biz de TYS (Türkiye Yazarlar Sendikası) ile birlikte bir dizi etkinliğe imza attık. Bu etkinliklerden biri de ÇN’nin müzikli, şiirli 3. yıl kutlaması olacak. Değerli sanatçı Esin Afşar da, Nâzım Hikmet besteleriyle bize unutulmaz dakikalar yaşatacak. Hepinizi bekliyoruz.<br />Derginin bu sayısında iki genç arkadaşımızın editörlüğünde Genç ÇN’yi hayata geçirdik. Geleceğin çevirmenlerinin bu sayfalardan çıkacağına inanıyor ve tüm gençleri bu sayfalara bekliyoruz. Çeviribilim bölümümüzde, Türkiye’de yıllardır eksikliği hissedilen çeviri eleştirisine “el attık.” Her sayımızda bir çeviri eleştirisine yer vermeye çalışacağız. İlkini geçtiğimiz sayıda yayımladığımız “Tiyatro ve Çeviri” dosyasının devamını ve her zamanki gibi, dünya edebiyatının en seçkin örneklerini de sayfalarımız arasında bulacaksınız.<br />Bir haber de üniversite temsilciliklerinden. Üniversitelerarası işbirliğini sağlamak amacıyla oluşturduğumuz temsilcilik sistemi ekim ayından itibaren faaliyete geçecek. Son olarak, gençler dergimizi pahalı buluyorlardı. Fiyatımızı 10 TL’ye indirdik.<br />Hadi artık!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-8683596154373540199?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-75141730420371815352009-05-01T09:15:00.000-07:002009-05-06T07:48:37.363-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SgGjAomxeQI/AAAAAAAAAQM/OSpLDpLePv0/s1600-h/cnson.JPG"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer; width: 258px; height: 320px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SgGjAomxeQI/AAAAAAAAAQM/OSpLDpLePv0/s320/cnson.JPG" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5332722665078749442" border="0" /></a><strong>Öykü<br /></strong>Dylan Thomas, Ağaç, İngilizce’den çev: Lale Akalın<br />Leyla Sadiki, Diyor, Farsça’dan çev: Makbule Aras<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri</strong><br />Tozan Alkan, Yeryüzünün Hüznü, İspanyolca’ya çev: Çağla Soykan<br />Kemal Burkay, Gülümse, Rusça’ya çev: Olga Gorbulina<br />Cevat Çapan, Kış Bitti, Almanca’ya çev: Sakine Eruz<br />Nazım Hikmet, Teftiş, Yunanca’ya çev: Ari Çokona<br />Attila İlhan, Maria Missakian, Fransızca’ya çev: Yaşar Avunç<br />Birhan Keskin, Fiyort, İngilizce’ye çev: Ayşe Özgümüş<br />ve Jean Carpenter Efe<br />Yaşar Miraç, Kapılar, Almanca’ya çev: Sakine Eruz<br />Barış Pirhasan, Aşkla Kedi Arasındaki Yedi Benzerlik, İngilizce’ye çev: Başak Ergil<br /><br /><strong>Söyleşi</strong><br />Ataol Behramoğlu, söyleşen: Gonca Özmen<br />Randy Blasing, söyleşen Bircan Ünver, İngilizce’den çev: Sevil Karataş<br />Olga Gorbulina, söyleşen Hanife Çaylak, Tozan Alkan<br /><br /><strong>Çeviri Şiir<br /></strong>Maya Angelou, İngilizce’den çev: Nazan Başgan<br />Raymond Carver, İngilizce’den çev: Onur Çalı<br />Zbigniew Herbert, Lehçe’den çev: Hakan Koçyiğit<br />Hadaa Sendoo, İngilizce’den çev: Erkan Efil<br />Elena Xuzuri, Yunanca’dan çev: Thanos Zarangalis<br /><strong><br />Deneme<br /></strong>Ahmet Ada, Şiir Çevirisi İçin Çıkmalar<br />Ralph Waldo Emerson, Tercüman Şair, İngilizce’den çev: Volkan Hacıoğlu<br />Ersan Bengisu, Edebiyatımızın İlk Çeviri Romanı<br />Yusuf Eradam, Torbalı Hamfendi’in Serüveni<br />Murat Komşucu, Hüzünlü Patikalarda Bir Şair: Matsuo Başo<br />Danyal Nacarlı, Bir Doğmamış’ın Nasihatı<br />Baki Ayhan T., Çeviri Şiirle Tanışma: Elem Çiçekleri’nin Açtığı Yol<br />Sevgi Tamgüç, Çeviri Cenneti Türkiye’de Çevirmen<br />Aysıt Tansel, “Prévert’in Barbara’sı” ve Üç Çevirisi Üstüne<br />Nihal Yetkin, Metaforlarla Tercüman Nedir, Ne Değildir?<br /><br /><strong>Dosya (1): Tiyatro ve Çeviri</strong><br />Hazırlayan: Nurdan Cihanşümül Maral<br />Nurdan Cihanşümül Maral, Tiyatro ve Çeviri<br />Özdemir Nutku, Oyun Çevirilerinde Konuşma Dilinin Önemi ve bir Model: GÖKTAŞI<br />Sibel Arslan Yeşilay, söyleşen: Nurdan Cihanşümül Maral<br />Selen Korad Birkiye, Repertuvar Seçiminden Prodüksiyon’a DT’de Çeviri Oyunlar<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Öyküsü</strong><br />Nevzat Erkmen, Ölüm, İngilizce’ye çev: Nevzat Erkmen<br />Özcan Karabulut, Self-Terapi Zamanları, İngilizce’ye çev: İsmail Yaman<br /><br /><strong>İnceleme<br /></strong>Rafael Carpintero, İspanyolca’da Türk Edebiyatı, İspanyolca’dan çev: Ebru Yener<br />Ayşe Nihal Akbulut, İspanyolca’ya Çevrilen Türk Edebiyatı 1950-2009<br /><br /><strong>Dosya (2): Letonya Uluslararası Şiir Çeviri Atölyesi<br /></strong>Hazırlayan ve çeviren: Gökçenur Ç.<br /><strong><br />Çeviribilim<br /></strong>Gökçe Metin, Metnin Sansürünün Sürekliliği ve Saltanatı<br />Naumoviç Komissarov, İngiliz Çeviribilimcilerinin Çalışmalarında Çeviri Kuramı Sorunları, Rusça’dan çev: Hanife Çaylak<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7514173042037181535?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-74030141270976532512009-05-01T06:45:00.000-07:002009-05-01T12:10:53.828-07:00<div align="left">Merhaba,</div><div align="left"></div><div align="left"></div><div align="left">Nâzım Hikmet Kültür Merkezi ile birlikte, mayıs ayı boyunca cumartesi günleri sürecek olan, önümüzdeki yıllarda da gelenekselleşmesini istediğimiz bir dizi etkinliğin ilkini, “Çeviri ve Şiir Şenliği” ni başlatıyoruz. “Dünya Şiirlerinden Okumalar”la tüm yeryüzü şairlerine selamlarımızı ileteceğimiz bu şenlikte, şairlerimizin yanı sıra çevirmenlerimizi, çeviribilimcilerimizi, çeviriyle ilgili tüm kuruluşlarımızı ağırlamaktan mutluluk duyacağız. </div><div align="left"></div><div align="left"></div><div align="left">Ç.N.’nin, önümüzdeki yıllara damgasını vuracak bir diğer etkinliği ise uluslararası bir proje. Literature Across Frontiers (GB), Festival of the European Short Story (Romanian Cultural Institute, RO), Society for the Advancement of Poetry in Israel/Helicon Poetry Journal (IL) ve Çevirmenin Notu (ÇN) ortaklığıyla gerçekleşecek olan, Yunanistan, Makedonya, Sırbistan, Hırvatistan, Romanya ve Türkiye’den şair ve öykücülerin katılacağı bir çeviri atölyesi projesi bu. Ç.N.olarak, değerli sanatçılara evsahipliği yapmak keyifli olacak. Atölyenin diğer uğrak yerleri ise Selanik, Saraybosna, Zagrep, Sofya, Budapeşte, Üsküp, Banja Luka, Sibiu ve Plovdiv. Bu atölye kapsamında yapılan çalışmalar, 2010 yılında, diğer dergilerle eşzamanlı olarak Ç.N.’de de yayımlanacak. Pek çok başvuru arasından Ç.N.’nin bu proje için uygun görülmesi bizim için ayrı bir övünç kaynağı.</div><div align="left"></div><div align="left"></div><div align="left">Bir diğer haberimiz ise yeni yapılanmamız ile ilgili. Editörlükler ve üniversitelerin Çeviribilim ve Mütercim Tercümanlık bölümlerinde temsilcilikler oluşturduk. Aramıza katılan yeni arkadaşlarımız da oldu. Başak Ergil arkadaşımız, çeviribilim editörlüğünü üstlenme inceliğini gösterip bize omuz verirken, yazı kurulumuza katılan Nurdan Cihanşümül arkadaşımız da, ilk sayıdan itibaren “el atmayı” düşündüğümüz, ama bir türlü neresinden tutacağımızı bilemediğimiz bir konunun, “Tiyatro Çevirileri” konusunun tek başına üstesinden gelerek, ilk bölümüne bu sayımızda yer verdiğimiz, devamını ise önümüzdeki sayıda yayımlayacağımız kapsamlı bir dosya hazırladı. Dergimize katkıda bulunacak olan diğer dostlarımızı da künyemizde göreceksiniz. Üniversite temsilcilerimize gelince; Ç.N. olarak amacımız, yönlendirici değil, aracı olacağımız üniversiteler arası bir oluşumun kurulmasını sağlamak. Bu arkadaşlarımızın yapacağı çalışmalara “Genç Ç.N.” adıyla dergimizde yer vermek istiyor, üniversitelerle ve üniversiteler arasında böyle bir ortak çalışmanın gerekli olduğunu düşünüyoruz. </div><div align="left"></div><div align="left"></div><div align="left">Bu sayı Ç.N. yine dolu dolu. Umarım okurken siz de bizim kadar keyif alırsınız.</div><div align="left"></div><div align="left"></div><div align="left">Yeni sayılarda görüşmek üzere…</div><div align="left"></div><div align="left"></div><div align="left">Tozan Alkan </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7403014127097653251?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-2443699798405438852009-04-25T13:13:00.000-07:002009-05-04T01:25:26.264-07:00<strong>ÇEVİRİ VE ŞİİR ŞENLİĞİ 1</strong><br /><strong>NHKM (Nazım Hikmet Kültür Merkezi) – ÇN (Çevirmenin Notu) Ortak Etkinliği<br /></strong><br /><strong>2 Mayıs-Cumartesi</strong><br />15.00 –Ülker İnce, Işın Bengi Öner, Ayşe Nihal Akbulut, Söylenceden Gerçekliğe Çeviribilim- Kızılcık karpuz olur mu hiç? İlahi Çevirmen<br />Moderatör: Ayten Mutlu<br />16.oo -ara<br />16.15 - Hasan Anamur, Türkiye'de çeviri ve Çeviri Derneği<br />Moderatör: Işın Bengi Öner<br />16. 35 -ara<br />16. 50 - Kemal Özer, Şiir çevirisinde şair-çevirmen işbirliği ve ortak çeviri<br />Moderatör:Efe Duyan<br />17.10 -ara<br />17.25 - Dünya Şiirinden Okumalar: Erik Stinus, Arthur Rimbaud, Paul Celan, Aleksandr Puşkin, Konstantinov Kavafis, Yehuda Amihay, Charles Baudelaire, Paul Auster, Georg Trakl, Edgar Allan Poe<br />Okuyan şairler: Kemal Özer, Ayten Mutlu, Şeref Bilsel, Çiğdem Sezer, Gökçenur Ç, Betül Dünder, Deniz Durukan, Onur Behramoğlu, Kadir Aydemir, Gonca Özmen<br /><br /><strong>9 Mayıs-Cumartesi<br /></strong>15.00 – Mehmet Moralı, Gürol Koca, Sertaç Canbolat, “Türkiye'de çeviri ve ÇEVBİR”<br />Moderatör: Selin İpekçi<br />16.00 -ara<br />16.15 – Alev Bulut, Sabri Gürses, Sanat-Bilim Ekseninde Çeviri<br />Moderatör: Sevil Karataş<br />16.35 -ara<br />16.50 - Nevzat Erkmen, Finnegans Wake Çeviri-Geştalt Terapisi-Zen Yap-mama Atölyesi (Finnegans Wake Translation-Gestalt Therapy-Zen Not-Doing Workshop)<br />Moderatör: Yavuz Türk<br />17.10 -ara<br />17.25 -Dünya Şiirinden Okumalar: Vladimir Mayakovski, Paul Verlain, Osip Mandelstam, Ted Hughes, Mihail Lermontov, Rainer Maria Rilke, Mahmud Derviş, Nikola Vaptsarov, Erich Fried, Emily Dickinson<br />Okuyan şairler: Sina Akyol, Serdar Koçak, Seyhan Erözçelik, Hilmi Tezgör, Hayriye Ersöz, Mesut Aşkın, Efe Duyan, Cengiz Kılçer, Yavuz Türk, Emel İrtem<br /><br /><strong>16 Mayıs-Cumartesi</strong><br /><strong>Ritsos 100 yaşında</strong><br />15.00 - Cemal Demircioglu, Çeviri Tarihine İçerden Bakış<br />Moderatör: Volkan Hacıoğlu<br />15.20 -ara<br />15. 30 – Egemen Berköz – Eray Canberk, Yayın Dünyası ve Çeviri<br />Moderatör: Cenk Gündoğdu<br />15.50 -ara<br />16.00- Ari Çokona, Türkiye’de Yunan Edebiyatı, Yunanistan’da Türk Edebiyatı<br />Moderatör: Onur Behramoğlu<br />16.20 -ara<br />16,30 - Ataol Behramoğlu, Şairin Şiir Çevirmesi<br />Moderatör: Şeref Bilsel<br />16..50 -ara<br />17.00 - Dünya Şiirinden Okumalar: Stephane Mallarme, Lord Byron, Emile Verhaeren, Walt Whitman, Yannis Ritsos, William Shakespeare, Oscar Wilde, Yevgeni Yevtuşenko, Marin Sorescu, Niels Hav<br />Okuyanlar: Aziz Kemal Hızıroğlu, Yavuz Özdem, Arife Kalender, Mete Özel, Yavuz Türk, Cenk Gündoğdu, Efe Duyan, Baki Ayhan T, Cenk Gündoğdu, Onur Caymaz<br /><br /><strong>23 Mayıs-Cumartesi</strong><br />15.00 - Başak Ergil, İngiliz-Amerikan dünyasında Nazım Hikmet İmajı<br />Moderatör: Sevil Karataş<br />15.20 -ara<br />15. 35 - Gökçenur Ç., Çevirmenin Notu’nun Yeni Projesi: World Express ve Uluslararası Çeviri Atölyeleri<br />15.50 -ara<br />16. 00 – Genç Çeviri Dergileri: Onur Behramoğlu, (Ç.N.) Burcu Yalçınkaya, (Evire Çevire), Bahar Mucuk Demirtaş, (Artshop Çeviri)<br />Moderatör: Baki Ayhan T.<br />16.45 -ara<br />17. 00 – Ahmet Cemal, Müge Gürsoy, Yazko Çeviri ve Metis Çeviri<br />Moderatör:Tozan Alkan<br />17. 20 -ara<br />17. 30 Dünya Şiirinden Okumalar: Zahrad, İzzet Sarayliç, Yorgo Seferis, Rabindranath Tagor, Paul Eluard, Anna Ahmatova, T.S. Eliot, Nelly Sachs, Ciğerhun, Anne Sexton<br />Okuyan şairler: Sennur Sezer, Müslim Çelik, Oğuz Özdem, Nur Saka, Ali Ayçil, Eren Aysan, Salih Aydemir, Nurduran Duman, Nilay Özer, Hasip Bingöl<br /><br /><strong>30 Mayıs-Cumartesi</strong><br />15.00 - Sakine Eruz, Osmanlı Döneminde Çeviri<br />Moderatör: Başak Ergil<br />15.20- ara<br />15. 35 - Yusuf Eradam, Emek, Kibir ve Haset: Çeviren Yazar, Yazan Çevirmen<br />Moderatör: Volkan Hacıoğlu<br />15.55 -ara<br />16. 15 - Cevat Çapan, Şiir Çevir Denize At<br />Moderatör: Gonca Özmen<br />16. 35 -ara<br />16. 50 - Dünya Şiirinden Okumalar: Wallace Stewens, Samuel Emerson, Füruğ Ferruhzad, William Butler Yeats, Federico Garcia Lorca, Allan Ginsberg, Attila Jozsef, Halil Cibran, Louis Aragon, Victor Hugo<br />Okuyan şairler: Tekin Gönenç, Haydar Ergülen, Hüseyin Alemdar, Tozan Alkan, küçük iskender, Volkan Hacıoğlu, Baki Ayhan T. Gökçenur Ç., Mehmet Erte, Gonca Özmen<br /><br /><br /><strong>Yer:</strong> Nazım Hikmet Kültür Merkezi, Osmanağa Mah. Ali Suavi Sok. No:7 Bahariye Kadıköy<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-244369979840543885?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-91514851848965963782009-01-14T10:43:00.000-08:002009-02-01T11:00:34.690-08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SW43uFOl_zI/AAAAAAAAAN8/KuET2sjGHkA/s1600-h/cn7.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5291227877023809330" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; WIDTH: 256px; CURSOR: hand; HEIGHT: 320px" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SW43uFOl_zI/AAAAAAAAAN8/KuET2sjGHkA/s320/cn7.jpg" border="0" /></a><br /><br /><br /><div align="center"><strong><span style="font-size:180%;">Ç.N. [7]</span></strong><a href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SW40NoMfsTI/AAAAAAAAAN0/N_26t8kovBk/s1600-h/cn7.jpg"><strong><span style="font-size:180%;"></span></strong></a><span style="font-size:180%;"><br /></span></div><strong>Söyleşi:</strong><br />Oğuz Baykara, Söyleşen: Esra Çınar, Çağdaş Acar<br />Cevat Çapan, Söyleşen: Tozan Alkan<br />Viktor Golişev, Söyleşen: Yelena Kalaşnikova, Çeviren: Hanife Çaylak<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri</strong><br />Nazmi Ağıl, İngilizceye çeviren: Nazmi Ağıl<br />Melih Cevdet Anday, İngilizceye çeviren: Tozan Alkan<br />Ataol Behramoğlu, İngilizceye çeviren: Nilgün Dungan<br />Asaf Halet Çelebi, İngilizceye çeviren: lyas Tunç<br />Hüseyin Haydar, Arapçaya çeviren: Mustafa Ziya<br />Attila İlhan, İngilizceye çeviren: Özgür Çavuşoğlu<br />Tuna Kiremitçi, İngilizceye çeviren: Şebnem Korkmaz<br />ve Jean Carpenter Efe<br />Murathan Mungan, Lehçeye çeviren: Barbara Aktan<br />Zeynep Köylü, İngilizceye çeviren: Oruç Aruoba<br />Behçet Necatigil, İngilizceye çeviren: Yusuf Eradam<br />Kemal Özer, Fransızcaya çeviren: Erdoğan Alkan<br /><br /><strong>Deneme</strong><br />Veysel Çolak, Şiir Dili, Dilde İdeoloji Kırıcılığı<br />H. Can Erkin, Hüzünlü Patikalarda Bir Şair: Matsuo Başo<br />Alireza Yazdunpanuh, Çeviri üzerine, İngilizceden çeviren: Onur Behramoğlu<br />Erkan Efil, Teneke Trampet, Kampala, Swahilice vb...<br /><br /><strong>Çeviri Şiir</strong><br />Gregory Corso, İngilizce’den çeviren: Onur Behramoğlu<br />Risto Lazarov, Makedoncadan çeviren: Mariya Leontiç<br />Anne Sexton, İngilizce’den çeviren: Nurduran Duman<br />Nichita Stanescu, Romenceden çeviren: Erkut Tokman<br />Marjan Strojan, İngilizceden çeviren: Haydar Ergülen<br /><strong></strong><br /><strong>İnceleme</strong><br />Ari Çokona, Yunanca’ya çevrilmiş Türk edebiyatı<br /><br /><strong>Dosya</strong><br />(LAF) Sınır Tanımayan Edebiyat, Hazırlayan ve İngilizceden çeviren: Gökçenur Ç.<br /><br /><strong>Öykü</strong><br />Moniru Revanipur, Farsça’dan Çeviren: Haşim Hüsrevşahi<br />Ryunosuke Akutagawa, Japoncadan çeviren: Özge Baykan<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Öyküsü</strong><br />Vüs’ât O Bener, İngilizceye çevirenler: Caroline Williams ve Gökçe Metin<br /><strong></strong><br /><strong>Mektup</strong><br />Furuğ Ferruhzad, Farsçadan çeviren: Kenan Karabulut<br /><br /><strong>Çeviribilim</strong><br />Ayşe Nihal Akbulut, Güney Amerika Şiiri Çevirisinde Özbetimleme<br />Berrin Aksoy. Türk Romanının Doğuşuna Çevirinin Katkıları<br />Sakine Eruz, Duraksız Kültürler Diyarı: Fablların Gizemli Yolculuğu ve Çevirmenler<br />Özlem Berk, Dil sınırlarını aşan bir çeviri ortaklığı: Joyce Lussu ve Nazım Hikmet<br />Rafael Carpintero, Çeviribilim teorisi ne işe yarar?<br />Ulaş Başar Gezgin, Asya Dilleri Çevirilerinde Yedi Sorun<br /><br /><strong>Çevirmenin Günah Defteri</strong><br />Çeviriyle ilgili tanımlar, saptamalar, özdeyişler<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-9151485184896596378?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-22160482916251820792009-01-13T10:56:00.000-08:002009-05-01T09:49:19.096-07:00Merhaba,<br /><br />Bundan tam iki yıl önce, dünya edebiyatını ülkeye, ülke edebiyatını dünyaya açmak, çevirmenin, çevirinin, çeviribilimin önemini vurgulamak, çevirmeni görünür kılmak, çeviri sanatıyla çeviribilimi kucaklaştırmak gibi iddialarla yola çıktık. Ç.N. adını almamız tam da bu nedenlerledir. Çok kimsenin anlamını bile bilmediği, küçük harflerle sayfa diplerinde yer alan bu ibareyi öne çıkaralım, çevirmen kimdir, çeviri nedir, durup biraz düşünelim istedik. İki yıldır da bunu yapmaya çalışıyoruz.<br />Türkiye’de genç kuşak, yaklaşık onbeş yıldan sonra, bizimle birlikte "çeviri dergisi"yle tanıştı. Bizde Ç.N. düşüncesi oluşmaya başladığında, Kültür Bakanlığı’nın TEDA (Türk Edebiyatını Dışa Açma) projesi de daha yeni yeni meyvelerini veriyordu. Henüz Orhan Pamuk Nobel Ödülü’nü kazanmamış, dünyanın gözü Türkiye’ye çevrilmemişti. Dergilerde çeviri ürünlere, çeviriyle ilgili yazılara rastlamak neredeyse imkansızdı. Ç.N. böyle bir ortamda doğdu. Kısa zamanda tüm Türkiye’ye seslendi. Özellikle de genç kuşağa çeviri anlamında düşen sorumluluğu hatırlattı. Üniversite öğrencilerinden büyük ilgi gördük. İki yıl içinde çok sayıda çevirmen adayıyla yazıştık. Çevirileriyle ilgili düşüncelerimizi paylaştık. Bunların hepsini Ç.N.’de yayımlamak elbette mümkün değildi. Ama daha önce de defalarca belirttiğimiz gibi, Ç.N.’den çıkacak tek bir çevirmeni bile önemsedik. Bugün, hiç de azımsanmayacak sayıda çevirmen arkadaşımızın üzerinde Ç.N.’nin emeği vardır diye düşünüyorum. Kısacası çeviriyi Türkiye’nin gündemine sokmayı başardık.<br />Çeviriyi Türkiye’nin gündemine sokabildik ama yayıneviyle aramızdaki sorunları çözemedik bir türlü. Bu durumda ya çenemizi kapayacak, ya Ç.N.’mizi kapayacaktık. İkisini de yapmayıp bir süre mola verdik. Ama artık mola bitti. Yola devam ediyoruz, çünkü daha yapacak çok işimiz var.<br />Yeni yayın dönemimizde, bizden iki yıldır beklenen abonelik sistemini etkin kılacak somut adımlar attık. Abonelikle ilgili ayrıntıları internet sayfamızda (www.cevirmeninnotu.com) ve derginin künyesinde bulabilirsiniz. Bu arada, ilk sayımızdan itibaren yaptığı güzel kapak tasarımlarıyla dergimize destek veren Savaş Çekiç’e ve bu sayıdan itibaren sayfa tasarımını üstlenen Rumeli Hisarı’ndan dostum Mahmut Benek’e teşekkürlerimi iletiyor ve sözü, her zaman olduğu gibi, çok uzatmadan Ç.N.’ye bırakıyorum.<br /><br />Yeni sayımızda görüşmek üzere…<br />Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2216048291625182079?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-9875146599940845302008-11-09T21:40:00.000-08:002008-11-13T03:30:47.165-08:00Yayıneviyle aramızdaki anlaşmazlık ve sorunlar nedeniyle yayın hayatımıza bir süre ara veriyoruz.<br /><br />Tekrar görüşmek dileğiyle...<br /><br />Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-987514659994084530?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-38786280894903078862008-10-09T13:20:00.000-07:002008-11-13T03:44:06.490-08:00<strong>ÇEVBİR Atölyeleri Başlıyor<br /></strong><br />Kitap Çevirmenleri Meslek Birliği meslek içi eğitim serisi.<br /><br /><strong>BİRİNCİ DÖNEM<br /></strong><br />1. Şiir Çevirisi: <strong>Tozan Alkan</strong> (şair, çevirmen, Ç.N. dergisi editörü)<br />İçerik: Çeviri, şiir çevirisi tarihçesi ve çeviri teknikleri hakkında genel bilgiler; şiir çözümlemeleri ve çeviri uygulamaları; alandaki uzman çevirmenlerle atölye katılımcılarının bir araya getirilmesi.<br />Ders günü ve saati: Cumartesi, 15.00-18.00<br /><br />2. Sosyal ve Beşeri Bilimler Çevirisi: <strong>Bülent Doğan</strong> (çevirmen, editör)<br />İçerik: Gerek akademik alanda, gerekse yayıncılıkta yaşanan terminoloji, sözdizimi, anlam aktarma sorunları, uygulamalı çözümler, deneyimli çevirmen ve editörlerle katılımcıların bir araya getirilmesi.<br />Ders günü ve saati: Cumartesi, 11.00-14.00<br />Başlangıç tarihi: 8 Kasım. Atölyeler haftada bir periyoduyla 2 ay sürecektir.<br /><br /><strong>İKİNCİ DÖNEM</strong><br /><br />Çeviri Editörlüğü-Redaksiyon (<strong>Tuncay Birkan</strong>) İngilizceden Türkçeye Edebiyat Çevirisi (<strong>Aslı Biçen</strong>)<br /><br />Yer: Can Kitabevi Söyleşi Salonu<br />Adres: Yeni Çarşı Sk. No.22 Galatasaray / İST<br />Atölye Ücreti: 300 YTL (İki taksit imkanı sağlanacaktır)<br />Çevbir Üyeleri: (İndirimli) 200 YTL<br />Kayıtlar için Mail: <a href="mailto:bulent.o.dogan@gmail.com">bulent.o.dogan@gmail.com</a><br />Gsm: 0 534 526 53 44<br />Başvurular 7 Kasım 2008 Cuma günü sona erecektir.<br />İrtibat:<br /><a href="mailto:tozanalkan@gmail.com">tozanalkan@gmail.com</a><br /><a href="mailto:bulent.o.dogan@gmail.com">bulent.o.dogan@gmail.com</a><br /><a href="http://www.cevirmeninnotu.com/">http://www.cevirmeninnotu.com/</a><br /><a href="http://www.cevbir.org/">http://www.cevbir.org/</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3878628089490307886?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-12714438600570386812008-05-20T16:07:00.000-07:002008-11-13T04:07:02.479-08:00Merhaba,<br /><br />Şiir adına hareketli günler geçiriyoruz.<br />Dünyanın çeşitli ülkelerinden şairleri bir araya getiren festivaller…<br />Ödüller, anmalar…<br />Şiir soluyan kitaplar…<br />Şiirin nefes aldığı dergiler, fanzinler…<br />Ve yıllıklar…<br />2008’i ilk İle Dergisi’nin eki olarak Fergun Özelli ve Hayri K. Yetik imzalı “Şiir Kitapları ve Hayat 2007” selamladı. Arkasından, Yapı Kredi Yayınları’ndan Bâki Asiltürk’ün çalışması geldi: “Şiir Yıllığı 2007.” Derken Şiirden Yayınları’ndan, Veysel Çolak’ın hazırladığı “Şair Vur Kendini” ve Deliler Teknesi’nin eki olarak Aydın Şimşek ve Ersan Erçelik’in hazırladığı “Şiir Teknesi 2007 Şiir Yıllığı” okura sunuldu. Şeref Bilsel ve Cenk Gündoğdu’nun hazırladığı, kolektif bir çalışma olan ‘Şiir Defteri 2007” ise Üç Nokta dergisinin eki olarak yayımlandı. Üç Nokta dergisini ve Şiir Defteri’ni bundan böyle, yayın hayatına bu yıl merhaba diyecek olan İkaros Yayınları basacak.<br />Bütün bir yılın şiir birikimini değerlendirmeye soyunan yıllıklar, hazırlayan(lar)ın beğeni ve tercihini yansıtır kuşkusuz. Ustalarla gençleri aynı sayfalarda buluşturan bu çalışmalarda yer almak, özellikle genç şair için önemlidir. Öte yandan yıllıklar, sadece içerdikleri isimlerle değil, içermedikleri isimlerle de anılır, önem kazanır. İşte bu nedenle, yıllıklar etrafında dönen tartışmalar yıl boyunca bitip tükenmez bir türlü.<br />Bu arada bir yıllığın da Ç.N.’den geleceğini müjdeleyelim. Ancak bizim yıllığımız biraz farklı. Ç.N.’de yayımlanan, dünya dillerine çevirdiğimiz Türk şairlerinin şiirlerini, “Şiir Dolusu” adı altında kitaplaştırıyoruz. Ç.N. Kitaplığı’ndan çıkacak olan Şiir Dolusu, “Türk Şiiri Dünya Dillerinde” dizisinin ilk kitabı.<br />Yıllıklardan söz açmışken Mehmet H. Doğan’ı anmamak olmaz. Geçtiğimiz ay yitirdiğimiz Doğan, eleştirmen ve çevirmen kimliğinin yanı sıra, 1992-2001 yılları arasında hazırladığı “Adam Sanat Şiir Yıllıkları”yla bir döneme damgasını vurmuştu. Ç.N.[5]’de yayımlanan son söyleşisinde “Şiir yıllıklarında çevirinin yer almaması büyük eksikliktir” diyerek, yıllıklarda çeviri değerlendirmelerinin eksikliğine de dikkatleri çekmişti. Mehmet H. Doğan’ın, genişletilmiş biçimiyle “İkinci Yeni Şiir”in yeni basımı ve “Türk şiirinden/Son Okumalar” adlı yeni kitabının çok yakında İkaros Yayınları’ndan çıkacağını belirtmeden geçmeyelim.<br /><br />Yeni bir Ç.N.’ye kadar şiirsiz kalmayın.<br /><br />Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-1271443860057038681?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-2626171591308679402008-05-20T13:19:00.000-07:002008-11-13T04:15:08.522-08:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SDMxVkcz2zI/AAAAAAAAAJY/0TeBeT4DwEI/s1600-h/cn6.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5202556241174584114" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/SDMxVkcz2zI/AAAAAAAAAJY/0TeBeT4DwEI/s320/cn6.JPG" border="0" /></a><strong>Deneme:</strong><br />Nazmi Ağıl, Çeviri Yanlışları(m)<br />Yaşar Avunç, Çeviri Serüvenim<br />Mehmet H. Doğan, Serbest Çeviri Üzerine<br />Murathan Mungan, Ayrıntıları Önemsizleştirmek, Durumları Seyreltmek<br />Nihal Yetkin, Metaforlarla Tercüman nedir, ne değildir?<br />Necmi Zekâ , “Çevrilemez”/ “Çevrildi”<br /><br /><strong>Söyleşi:</strong><br />Emel Kefeli, söyleşen: Baki Ayhan T.<br />Erik Stinus, söyleşen: Sedef Ünal<br />Rekin Teksoy, söyleşen: Gonca Özmen<br /><br /><strong>Şiir: </strong><br />Henrik Nordbrandt, Danca’dan çeviren: Murat Alpar<br />Robert Lowell, İngilizce’den çeviren: Cevat Çapan<br />Ralph Hodgson, İngilizce’den çeviren: Volkan Hacıoğlu<br />Mikelanj, İtalyanca’dan çeviren: Talat Sait Halman<br />Propertius, Latince’den çeviren: Çiğdem Menzilcioğlu<br />Elmer Diktonius, İsveççe’den çeviren: Özkan Mert<br />Rei Berroa, İspanyolca’dan çeviren: Güliz Mutlu<br />Ingrid Jonker İngilizce’den çeviren: İlyas Tunç<br />Nizar Kabbani, Arapça’dan çeviren: İbrahim Şaban<br /><br /><strong>Öykü:</strong><br />Gulamhüseyin Saedi, Farsça’dan çeviren: Haşim Hüsrevşahi<br />Anton Çehov, Rusça’dan çeviren: Engin Toprak<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Öyküsü:</strong><br />İnci Aral, İngilizce’ye çeviren: Ayşe Banu Karadağ<br />Özen Yula, İngilizce’ye çeviren:Jean Carpenter Efe<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri:<br /></strong>Melih Cevdet Anday, Fransızca’ya çeviren: Yaşar Avunç<br />Ece Ayhan, Fransızca’ya çeviren: Yaşar Avunç<br />Şeref Bilsel, Zazaca’ya çeviren: Hasip Bingöl<br />Necati Cumalı, Yunancaya çeviren: Ari Çokona<br />Fazıl Hüsnü Dağlarca, Dancaya çevirenler: Murat Alpar – Erik Stinus<br />Refik Durbaş, İngilizce’ye çeviren: Tozan Alkan<br />Betül Dünder, İngilizce’ye çeviren: Tozan Alkan<br />Ömer Erdem, Arapçaya çeviren: İbrahim Şaban<br />A.Hicri Izgören, İngilizce’ye çeviren: İlyas Tunç<br />Cemal Süreya, İngilizce’ye çeviren: Abbas Karakaya<br />İsmet Özel, İngilizceye çeviren: Tozan Alkan<br />Mete Özel, İngilizce’ye çeviren: Fiona Tomkinson<br /><br /><strong>Çeviribilim:<br /></strong>Andrew Chesterman, Çeviribilim için nedensel bir model, İngilizce'den çeviren: Başak Ergil Fişekçi,<br />Elif Daldeniz, Çevril(ebil)meyi İstemek<br /><br /><strong>Çevirmenin Günah Defteri </strong><br /><strong><br /><br /></strong><strong></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-262617159130867940?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-21898889082919426702007-12-17T02:54:00.000-08:002008-11-13T04:13:28.061-08:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/R5csEJwguOI/AAAAAAAAAJQ/JtnvItVecTc/s1600-h/ÇN5.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5158640348026681570" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; CURSOR: hand" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/R5csEJwguOI/AAAAAAAAAJQ/JtnvItVecTc/s320/%C3%87N5.jpg" border="0" /></a> <p class="MsoNormal"><b><?xml:namespace prefix = o /><o:p></o:p></b></p><o:p><p class="MsoNormal"><br /><strong><span style="font-family:verdana;">Deneme:</span></strong><strong><br /></strong><span style="font-family:verdana;">Ari Çokona, Türkçe’ye çevrilmiş Yunan edebiyatı<br />Sabri Gürses, Bedrettin Cömert: Çevirmen ve Ölüm<br />Gültekin Emre, Harikuladelikler Avı<br />Sennur Sezer, Çevirmenlik: Bir dile bir hayat<br />Betül Tarıman, Çeviri Üzerine Değiniler<br />Mel Kenne, Bir şiir çarpı iki<br />Roni Margulies, Brecht’i ilk kez okuduğumda!</span></p><p class="MsoNormal"><br /><span style="font-family:verdana;"><strong>Çeviri Şiir:</strong><br />Asuman C. Abuagla, Ovidius<br />Osman Fırat Baş, Zbigniew Herbert<br />Nice Damar, Duncan Bush<br />Duygu Ergun, Karin Kiwus<br />Güliz Mutlu, Ramón Sampedro<br />İlyas Tunç, Roy Campbell<br />Cem Uzungüneş, Sylvia Plath<br />Neslihan Yetkiner, Ed. Hoornik</span></p><p class="MsoNormal"><span style="font-family:verdana;"><strong>Söyleşi:<br /></strong>Yusuf Eradam, söyleşen: Aykut Haldan<br />Mehmet H. Doğan, söyleşen: Gonca Özmen<br />Kriton Dinçmen, söyleşen: Yavuz Türk<br />Jean Michel Maulpoix, çev: Aytekin Karaçoban </span></p><p class="MsoNormal"><span style="font-family:verdana;"><strong>Çeviri Öykü:<br /></strong>İbrahim Samuel; çev.: Abdulkadir Abdulli<br />Sadık Hidayet, çev: Haşim Hüsrevşahi<br />Guy de Maupassant, çev: Murat Sirkecioğlu<br />Çehov, çev.: Engin Toprak </span></p><p class="MsoNormal"><span style="font-family:verdana;"><strong>Soruşturma: Edebiyat Dergilerinde Çeviri</strong><br />Fayrap dergisi, Güney dergisi, İle, Kitap-lık, Mor Taka, Ötekisiz<br />Sonra, Sözcükler, Üç Nokta, Varlık, Yaratım, Yasakmeyve<br /></span><span style="font-family:verdana;"><strong>Çağdaş Türk Şiiri:<br /></strong>Gülten Akın, çev: Sedef Ünal<br />Enis Batur, çev: Yaşar Avunç<br />Müslim Çelik, çev: Yaşar Avunç<br />Metin Fındıkçı, çev: Abir Zeki ve Musa Havemdeh<br />Emel İrtem, çev: Ali Rıza Mumoğlu<br />Lale Müldür, çev: Tozan Alkan<br />Ahmet Necdet, çev: Turgay Uçeren<br />Kemal Özer, çev: Mustafa Ziyalan<br />Afşar Timuçin, çev: Tozan Alkan </span></p><p class="MsoNormal"><span style="font-family:verdana;"><strong>İnceleme:<br /></strong>Alev Bulut, Türkçe’de ödünç sözcüklerle terim çevirisi<br />Nihal Yetkin, Lefevere, şiir çevirisinde 7 strateji ve bir örnekleme<br />Şule Çolak, Theo Hermans, Çevirinin Üretimi ve Yeniden Üretimi</span></p><p class="MsoNormal"><span style="font-family:verdana;"><strong>Bir şiir bin çeviri:<br /></strong>Apollinaire, Le Pont Mirabeau</span></p><p class="MsoNormal"><span style="font-family:verdana;"><strong>Aforizmalar, tanımlar, saptamalar</strong><br /></span></o:p></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2189888908291942670?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-8477492020740243712007-12-12T14:46:00.001-08:002008-11-13T03:15:59.380-08:00<p class="MsoNormal">Merhaba,</p><p class="MsoNormal"><?xml:namespace prefix = o /><o:p></o:p></p><p class="MsoNormal">Güneydoğu Anadolu’da bir köy. Spiker ısrarla neler hissettiğini soruyor bir <i>şehit anası</i>na. Kadın da ısrarla Türkçe bilmediğini söylüyor. Kocanın tercümanlığına başvuruyorlar sonunda. Bir televizyon kanalında rastladığım bu görüntü çakılıp kaldı kafama bir süredir. Tüm yaşananların özeti gibi… </p><p class="MsoNormal">Doğu; tam olarak neresi olduğunu bilmediğimiz yer. Doğu, kültürel bir tanım mı, coğrafi bir bölge mi? Ortak bir tarih ya da ortak bir anlayış mı? Kime göre doğu? Güneydoğu’nun yanına bir de Ortadoğu’yu, Uzakdoğu’yu koysak ne olur örneğin? Yoksa doğu, batının kendisini dünyanın geri kalanından ayırma çabası mı sadece? Önümüzdeki sayıyı Doğu edebiyatına ayırdık. </p><p class="MsoNormal">Bir zamanlar <i>Yeni Dergi, Yeni Ufuklar</i> gibi çeviriye ağırlık veren dergiler vardı. Şimdilerde edebiyat dergilerinde çeviri ürünlere rastlamak neredeyse imkânsız. Okurun mu ilgisi kalmadı çeviri ürünlere, yoksa dergilerin editörlerinin, yayın yönetmenlerinin mi? Merak edip soruşturduk. Umarız, bir parça da olsa dikkatlerini çeviriye çevirebilmişizdir! </p><p class="MsoNormal">1859 yılında Şinasi’nin, Racine, <?xml:namespace prefix = st1 /><st1:personname st="on" productid="La Fontaine">La Fontaine</st1:personname>, Lamartine, Gilbert ve Fénélon’dan çevirdiği şiirler, <i>Tercüme-i Manzume</i> adıyla kitaplaştırılınca ilk Türkçe çeviri şiir kitabı yayımlanmış oldu. Bu kitapta şiirlerin asılları da yer alıyordu. 1940’larda çıkan <i>Tercüme</i> dergisinde de zaman zaman çevirilerin asıllarına yer veriliyordu. Bu uygulamalar daha sonradan, ne dergi ne de kitap yayımcılığında gelenekselleşebildi. Sayfa sayısı sınırı nedeniyle biz de <i>Ç.N</i><u>.</u>’de bu uygulamayı ancak şiirlerde sürdürebildik. Dünya ve Türk şiirinden yaptığımız ve asıllarıyla birlikte yayımladığımız çeviriler okurlarımızdan büyük ilgi gördü. Önümüzdeki sayılarda aynı uygulamayı mümkün olduğunca öyküler için de gerçekleştirecek ve öykülerimizin de dünya dillerine çevirilerine yer vereceğiz.</p><p class="MsoNormal">Ayrıca,<span style="font-size:+0;"> </span>“her çevirinin bir yorum olduğu” anlayışından yola çıkarak, bir şiirin çeşitli dünya dillerindeki çevirilerinin izini süreceğiz bundan böyle sayfalarımız arasında. Türkçe’deki nitelikli çevirilerinin de tümüne yer vererek. Bu ayki şiirimiz Apollinaire’in ünlü “Mirabeau Köprüsü” (Le Pont Mirabeau) adlı şiiri. Amacımız çevirileri iyi-kötü diye karşılaştırmak değil, bu tür karşılaştırmalı okumaların yararının altını çizmek. Biz “Bir Şiir Bin Çeviri” adını verdik bu bölüme, ama siz “Dillerin Kardeşliği” olarak da okuyabilirsiniz. </p><p class="MsoNormal"><o:p></o:p></p><p class="MsoNormal">Yeni bir <i>Ç.N.</i>’ye kadar hoşçakalın…</p><p class="MsoNormal"><o:p></o:p></p><p class="MsoNormal">Tozan Alkan </p><p class="MsoNormal"><o:p></o:p></p><p class="MsoNormal"><o:p></o:p></p><p class="MsoNormal"><o:p></o:p></p><p class="MsoNormal"><o:p></o:p></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-847749202074024371?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-3763896572545918912007-10-31T10:00:00.000-07:002008-11-13T04:04:02.066-08:00Merhaba,<br />“Haziranda ölmek zor” demişti şair. Geçtiğimiz Haziran’da bu zor ölümlerden birini yaşadık. Değerli bir şairimizi ve dostumuzu, sevgili Doğan Ergül’ü yitirdik. Doğan kırkına girmemişti henüz, ama usta işi şiirler yazarak hem Türk şiirine hem de dostluğuyla çok sayıda kişinin kalbine girmişti. Bu erken ölümün acısına alışmaya çalışıyorduk ki, Temmuz ayında arka arkaya Coşkun Yerli ve Teoman Aktürel aramızdan ayrıldı. Dergimizin de yazarları arasında olan Coşkun Yerli, J. D. Salinger çevirileriyle gönlümüze taht kurmuştu. (Dokuz Öykü ve Çavdar Tarlasında Çocuklar, Yükseltin Tavan Kirişini Ustalar ve Seymour Bir Giriş [Sevin Okyay’la birlikte]). Dergimizi onurlandırması için izini sürdüğümüz Teoman Aktürel ise Philippe Soupault’tan yaptığı Şarlo çevirisiyle 1960 Türk Dil Kurumu Çeviri Armağanı’nı kazanmış değerli bir çevirmenimizdi. Hem Coşkun Yerli hem de Teoman Aktürel, güzel çevirilerin yanı sıra güzel şiirlere de imza attılar. Son darbeyi de Ağustos ayı vurarak Samih Rifat’ı bizden aldı. Paul Eluard, René Char, Jacques Prévert, André Verdet, Jean Follain, Paul Valéry, Kavafis, Le Corbusier gibi şair/yazarlardan çeviriler yapan Rifat aynı zamanda fotoğraf sanatçısı ve belgesel film yönetmeniydi. Ölümsüzlüğe yolcu ettiğimiz bu güzel insanları elimizden geldiğince anmaya çalıştık. Sayfalarımız arasında Doğan Ergül’ün "Uzakta" şiirinin çevirisine, arkadaşımız Gökçe Metin’in, “J. D. Salinger’ın The Catcher in the Rye Romanının İki Ayrı Çevirisi Üzerine Bir İnceleme” başlıklı yüksek lisans tezini hazırlarken Coşkun Yerli’yle yaptığı küçük söyleşiye, Teoman Aktürel’in Jacques Prevert’den çevirdiği ölümsüz “Barbara” şiirine ve Samih Rifat’ın Paul Eluard’dan çevirdiği “Diri Hava” şiirine yer ayırdık.<br />Bu ay Ç.N. kitapçık hediyeli. Derginin yanında Wallace Stevens’ın “An Ordinary Evening in New Haven” (New Haven’da Sıradan bir Akşam) adlı uzun şiirini aslıyla birlikte kitapçık olarak veriyoruz. Stevens’ı Türkçe’de daha önce, değerli kültür adamı Talât Sait Halman’ın çevirip kitaplaştırdığı şiirlerle tanıyorduk. Connecticut’lı şairin memleketinin panoramasının yanı sıra kendi poetikasına ilişkin önemli ipuçları da bulabileceğimiz bu kitapçığı ise Türkçe’ye arkadaşımız Gökçenur Ç. kazandırdı. Önümüzdeki sayılarda da Ç.N. kitapları vermeye devam edeceğiz.<br />Şair sözüyle başladık, şair sözüyle bitirelim:<br />“Ölüm, adın kalleş olsun!”<br /><br />Yeni bir Ç.N.’de görüşmek üzere…<br /><br />Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-376389657254591891?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-39795903752527077732007-10-31T09:50:00.000-07:002008-11-13T04:04:53.022-08:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rs7eScXIElI/AAAAAAAAAI4/oLUom2SNBG4/s1600-h/çn+kapak+ÖN.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5102259836289552978" style="FLOAT: right; MARGIN: 0pt 0pt 10px 10px; CURSOR: pointer" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rs7eScXIElI/AAAAAAAAAI4/oLUom2SNBG4/s320/%C3%A7n+kapak+%C3%96N.jpg" border="0" /></a><br /><br /><strong></strong><strong></strong><strong>Söyleşi: </strong><br />Coşkun Yerli, Gökçe Metin<br />Oruç Aruoba, Gonca Özmen<br />Tarık Günersel, Betül Dünder<br /><br /><strong>Öykü:</strong><br />Guy de Maupassant. çev: Murat Sirkecioğlu<br />İvan Bunin’den öyküler, çev: Sevinç Üçgül<br /><br /><strong>Oyun:</strong><br />Jean Cocteau, Gamsız Çapkın, çev: Varlam Nikoladze<br /><br /><strong>Şiir: </strong><br />Jacques Prevert, çev: Teoman Aktürel<br />Paul Eluard, Çev: Samih Rifat<br />Antonio Gamoneda, çev: Nihal Akbulut<br />Henry David Thoreau,Tozan Alkan<br />Furûğ Ferruhzâd, çev: Makbule Aras<br />Marin Sorescu, çev: Onur Behramoğlu<br />Bernard Mandeville, çev: Ekrem Düzen<br />Cesare Pavese, Çev. Önay Eriş<br />Gerry Van Der Linden, çev: Erhan Gürer<br />Andrey Belıy, çev: Sabri Gürses<br />Garcia Lorca, çev: Seniha Halman<br />Konstantinos Hatzopoulos, çev: Fulya Koçak<br />Robert Frost, çev: Selahattin Özpalayıbıklar<br />Erich Fried, çev: Hilmi Tezgör<br />Hart Crane, çev: Güven Turan<br />Marianne Larsen, çev: Sedef Ünal<br /><br /><strong>Deneme:</strong><br />Şeref Bilsel, İrlandalı Türk Şairi: James Clarence Mangan<br />Feyza Hepçilingirler, Kötü Çevirinin Türkçe’ye Ettikleri<br />Sevin Okyay, Başka Dille Söylemek<br />Kemal Özer, Şiir Çevirisi Üzerine Sayım Suyum<br />Yüksel Pazarkaya, Yaşamda Çeviri Olmayan Ne Var?<br />Afşar Timuçin, Çeviri Yanıltır<br />Hunter S. Thompson, Neydi Hemingway’i Ketchum’a Çeken Şey? Çev: Orhun Yakın<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri:</strong><br />Doğan Ergül, çev: Gökçenur Ç.<br />Erdoğan Alkan, çev: Erdoğan Alkan<br />Ataol Behramoğlu, çev: Walter Andrews<br />Edip Cansever, çev: Mustafa Ziyalan<br />Metin Demirtaş, çev: Yusuf Eradam<br />Ahmet Muhip Dıranas, çev: İlyas Tunç<br />Nazım Hikmet, çev: Özgür Çavuşoğlu<br />Onat Kutlar, çev: Tozan Alkan<br />A.Kadir, çev: Tozan Alkan<br />Sennur Sezer, çev: Yusuf Eradam<br />Oğuz Tansel, çev: Nilüfer Mizanoğlu Reddy<br /><br /><strong>İnceleme:</strong><br /><br />Frankenstein’ın Türkçe Çevirilerinde ‘Genre’ Değişikliği ve ‘Paratext’ Kavramı, Didem Gamze Erdinç<br />Çeviri Sorunları, Veysel Kılıç<br />Sara Laviosa,Çeviri ve Çeviri Olmayan İngilizce İçerisinde Oluşum Aşamasındaki Avrupa<br />Çev: Esra Özkaya<br /><br /><strong>Aforizmalar, Saptamalar, Tanımlar</strong><br /><br /><strong></strong><strong></strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3979590375252707773?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-48848695861924750372007-10-30T06:26:00.000-07:002008-11-13T03:30:02.664-08:00<p align="left">“Ben kendim de biraz Holden’ım zaten. Yatılı okudum. Ergenlik çağında dünyayı onunkine benzer bir gözle gördüm.”<br /><strong>Coşkun Yerli</strong><br /><br />(1950'de İstanbul'da doğdu. Türk ve Amerikan askeri okullarında elektronik, Hacettepe Üniversitesi'nde dilbilim okudu. Şiir, yazı ve çevirileri Yeni Biçem, kitap-lık, Şiir-lik, Göçebe ve Varlık dergilerinde yayımlandı. 1998 Arkadaş Z. Özger Şiir Yarışması'nda Jüri Özel Ödülü'ne layık görülen Yağmurun Direnişi başlıklı şiir dosyası 1998'de YKY'den çıktı. İngiliz, İrlandalı ve Japon şairlerden çevirdiği şiirler Cumhuriyet Kitap'ın "Şiir Atlası" bölümünde yayımlandı ve daha sonra Şiir Atlası III (YKY) içinde yer aldı. J. D. Salinger'dan çevirdiği Dokuz Öykü ve Çavdar Tarlasında Çocuklar (roman) ile Yükseltin Tavan Kirişini Ustalar ve Seymour Bir Giriş (öykü, Sevin Okyay'la birlikte) YKY'den çıktı. Öteki çevirileri: Matsuo Başo'dan Kuzeye Giden İnce Yol (YKY), Eavan Boland'dan Geceyarısı Çiçekleri, Roger McGough'tan Trenlere El Sallayan, Henry Reed'den Yıldızlı Şölen, Kobayaşi İssa'dan Ömrümde Bir Yıl.)<br />Söyleşi: Gökçe Metin<br /><br />Salinger çevirmeye nasıl karar verdiniz?<br />Onun yalnızca The Catcher in the Rye romanını biliyordum. Öbür yapıtlarını görünce aldım. Okumaya çalıştım, anlamadım, sözlük mözlük derken söke söke okudum. Aldığım notlar sonradan çeviriye dönüştü.<br /><br />Sevin Okyay’la birlikte yaptığınız Yükseltin Tavan Kirişini Ustalar çevirisinin temelleri Çavdar Tarlasında Çocuklar çevirisine yazdığı eleştiri yazısıyla mı atıldı yoksa önceden bir tanışıklığınız var mıydı?<br /><br />Hiçbir tanışıklığımız yok. Karşılaşmadık bile. Çevirileri herkes ayrı ayrı yaptı.<br /><br />Bir kitabın çevirisinde birincil kaygı ne olmalı sizce?<br />Türkçe okuyanlara hizmet duygusuyla hareket etmek.<br /><br />The Catcher in the Rye’ı çevirirken sizi en çok zorlayan unsur ne oldu? Bunu nasıl aştınız? En çok titizlendiğiniz konu ne oldu?<br />Çeviride zorlayan bir unsur olmadı. Ben kendim de biraz Holden’ım zaten. Yatılı okudum. Ergenlik çağında dünyayı onunkine benzer bir gözle gördüm.<br /><br />Kitabın başlığına nasıl karar verdiniz? Farklı alternatifler düşünmüş müydünüz ya da sonradan aklınıza geldi mi? Başlık konusunda yapıt dışında esinlendiğiniz herhangi bir şey oldu mu?<br />“Gönülçelen” Fransızca çevirisinde uydurulmuş, bize de öyle yansımış çevrilirken. Gönül çelen, hovarda birileri var gibi görünüyor. Sanki romantik bir aşk romanı arayan kırık kalpler için tuzak kurulmuş. Oysa bu kitapta koskoca kapitalist toplum eleştiriliyor bir yeniyetmenin ağzından. “The Catcher in the Rye” başlığını Salinger, 19.yy. İskoç şairi Robert Burns’un İskoç köylerinden derlediği “Comin’ thru the Rye” adlı türküden almış. Holden kızkardeşi ile hangi mesleği istediğini tartışırken bu türkü aklına geliyor...(Phoebe ile aynı ilkokula gittikleri için ortak bir konu bu) Asıl türküde “If a body meets a body coming thru the rye” deniyor. Holden ise, aklı fikri beysbolde olduğu için bunu “If a body catches a body coming thru the rye” diye hatırlıyor. Türkü, kendi başına çavdar tarlasından geçen bir genç kızın bir oğlanla karşılaşmasını anlatıyor. Sevimli bir türkü, hatta dikkatli yetişkinlerin anlayabileceği erotik bir dizesi bile var. Bildiğin gibi “Catcher” baseball’da karşıdan atılan topu elindeki özel eldiveniyle tutan kişi, sopalı adam vurup topu geri uçurmasın diye uğraşıyor. Holden kendini bir “tutan kişi” olarak düşlüyor. Nerede? Bir uçurumun kıyısındaki çavdar tarlasında oynayan, koşuşturan çocuklar arasında...Onlar dikkatsizce koştururken, düşerler diye tedirgin, bir yerlerden Holden çıkıp onları tutacak...Burada Holden (Salinger) gençleri kötülüklerden uzak tutmaya, onları uyarmaya çalışan biri...<br /><br />Argo kullanımı konusunda kaygılarınız oldu mu? Bu konuda yayınevinin tutumu, yayınevinden önce sizin tutumunuz ne oldu?<br />Bu çeviriyi bana ısmarlayan olmadı. Dolayısıyla yayınevinin bir müdahalesi hiç söz konusu olmadı. Bildiğim kadarıyla YKY’nin bu tarz müdahaleleri olmaz zaten. (Orijinal metne müdahale edilmediği için Nasrettin Hoca kitabıyla ilgili büyük bir patırtı kopmuştu.) Türkçe’deki “argo” kelimesi, bence, ABD (ve şimdi de Britanya) İngilizce’sindeki “colloquial”ın tam karşılığı değil. Holden argo konuşmuyor. Bunu Türkiye’de oturduğumuz yerden anlamamız mümkün değil. Düşünün üç-beş kadın aralarında birbirlerine “siz herifler,” yani “you guys” diye hitap ederler. Ama dilin gelişimi içinde bu söyleyiş bizim “arkadaşlar, çocuklar” gibi algılanıyor. Dolayısıyla colloquial konuşmayı iyi kavramak için ABD’de yaşamış, durumları görmüş-yaşamış olmak gerekir. Bu tarzın neresi bizim “argo” dediğimiz tarz ile örtüşür, nerede kabalık var nerede yok...ancak yaşanarak anlaşılabilir. Ben Holden’ı 40’lın yılların sonunda, New York’ta şirket avukatlığı yapan, üst gelir diliminde bir Amerikalı babanın afacan ama nazik ve duyarlı oğlu olarak algıladım. Öte yandan tüm dünya giderek küreselleştiği (Amerikanlaştığı) için, son yıllarda sanırım, tüm dünyadaki gençler Holden’ınkine benzer bir “vocabulary” ve tarz ile konuşuyor artık.<br /><br />94’te Cumhuriyet Kitap’ta çıkan “İnsanla Birlikte Olmanın Mutluluğu” başlıklı makalenizde “Hayyam’ı Yunus’u...esinleyen düşünce, bilinç ve sevgi, n’apalım, Salinger’da da böyle çiçek açmıştır” diyorsunuz. Bu “n’apalım”la tam olarak neye gönderme yapmak istediniz? Ayrıca insanlarla birlikte olmaktan mutlu olan Holden mı? Neden böyle bir başlık seçtiniz?<br /><br />Yahudi/Hristiyan/İslam-Hint-Japon düşüncelerinin ortak paydası olarak gördüğüm bir “iyilik” ideası vardı kafamda bunu söylerken. Salinger bu düşünceleri özümsemiş biridir. Eserlerinde bunun yansımasını gördüğümü, ama Holden gibi afacanların ağzından büyük bir “iyiliği” dile getirmeye çalıştığını ima etmeye çalıştım. N’apalım, bu da onun tarzı...Salinger, doğru okumasını bilenler için “derin” bir yazardır. “Franny ve Zooey” öyküsünün sonlarında bir yerde, duvara asılmış yazılar vardır; bunlardan sanırım ikisi Kafka’ya aittir. Salinger, Kafka’nın bir saptamasını, çoğumuzun yalnızlığı hem istediğini hem de istemediğini söylüyor. Salinger’ın Glass öykülerindeki entelektüel insanlar, hem öteki insanlardan kaçarlar hem de onlarsız yapamazlar...</p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4884869586192475037?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-77624052810459260522007-10-30T06:23:00.000-07:002008-11-13T03:29:33.180-08:00Afşar Timuçin<br /><br />ÇEVİRİ YANILTIR<br /><br />İtalyanlar traduttore traditore derken bir bakıma konuyu abartmış da olsalar bir bakıma yerden göğe haklıdırlar. Çevirmen hain midir yoksa yalnızca yetersiz midir? Bir metni çevirmeye kalkmak o metne ihanet etmeyi göze almakla olur ancak. Durmadan çevirilerden yakınırız ama onlarsız da edemeyiz. Keşke birçok dil bilebilseydik, birçok yazıyı aslından okuyabilseydik. Yazık ki bu bir düş bile değil. Hele çoklarımızın dil öğrenme konusunda iyiden iyiye isteksiz ve hatta beceriksiz olduğunu düşününce böyle bir şeyin olası olmadığını anlamak zor değildir. Birbirine yakın diller var, o dilleri konuşan insanlar birkaç dil öğrenme işini daha kolay başarıyorlar. İngilizceyi bir Fransız mı yoksa ben mi kolay öğrenirim? Fransızcanın yapısıyla benim dilimin yapısı iyiden iyiye ayrıdır. Ne olursa olsun, dil öğrenmek dediğimiz iş dile kolay bir iştir. Bu yüzden çeviri bir zorunluluk olmaktan çıkamıyor.<br />Bir dilden bir dile çeviri yapabilmek için iki dili de eskilerin deyişiyle “bihakkın” bilmek gerekir. Böyle bir şeyin ancak çok özel koşullarda olası olabildiğini hepimiz biliriz. Bir tür iki dillilik gerekir bu iş için. İki dilli toplumlar vardır. Örneğin Kanada’da Québec toplumu iki dilliydi yıllar önce. Ben bunu gördüm ve yaşadım. Şimdi de öyle midir bilmiyorum. Montréal’de insanlar konuşurken bir dilden bir dile geçtiklerini sezmezlerdi bile. Fransızca onların anadiliydi. İngilizce de bir çeşit anadildi, ikinci bir anadildi. Kanadalı Fransızların gene de bu iki dili kullanarak çok iyi çeviri yapabilecek kimseler olduğunu söylemek hiç de kolay değil. Neden derseniz, bir dili konuşmak başkadır, onu bütün ince yanlarıyla bilmek başkadır. Biri çıkıp dört dil bildiğini söylediği zaman şu soru gelmez mi aklımıza: “Biliyorsun da ne kadar biliyorsun?”<br />Her şey bir yana bu çeviri işi bir sanattır. Tıpkı eğiticilik gibi çevirmenlik de bir sanattır. Eğitimin nice kuralı vardır, eğitimbilimciler bu kuralları anlatmakla bitiremezler. Ama sonunda eğitimin her şeyden önce bir sanat olduğunu söylemekten de geri kalmazlar. Çevirmenlik bir sanattır ama yaratıcı yanı görünmeyen bir sanattır. Biri çıkıp şöyle diyebilir: “Ne olmuş yani çevirmişse, çevirmek aktarmaktan başka bir şey midir?” Evet çevirmek aktarmaktan başka bir şeydir. Ancak onun aktarmaktan başka bir şey olduğunu görmek zordur. Altı üstü bir çeviridir işte. Altı üstü bir çeviridir ama hepimiz biliriz ki dil işi ince iştir, bir sözcüğü şuradan alıp şuraya koyduğunuzda anlam tepeden tırnağa değiştirmiş olursunuz. Konuşurken de öyle değil midir? Kimimiz gelişigüzel konuşuruz ama kimimiz sözcükleri özenle seçeriz, daha doğrusu özenle seçmeye alışmışızdır. Sözcükleri özenle seçtiğimiz içindir ki sözümüz etkili olur.<br />Çeviri işi birçok bakımdan bir uzmanlık sorunu ortaya koyar. Bir felsefe adamının gemicilikle ilgili bir metni doğru dürüst çevirebileceğine inanmak zordur. Bir kimyacının bir felsefe metnini doğruya yakın çevirebileceğini düşünmek de zordur. Ama özellikle bizim ülkemiz gibi ülkelerde her metnin uzmanını nereden bulacağız? Ayrıca uzmanlar çeviri işine çokça vakit ayırmak istemezler. Bir felsefe araştırmacısı ne diye kalksın da bir kitabı çevirsin. O çevirdiği parçaları elbette yaptığı araştırmalarında kullanır bir güzel ve ötesine karışmaz. Diyelim ki önemli ve orta büyüklükte bir kitabı çevirmek size düştü, bu kitabı çevirmek için harcayacağınız emek aynı büyüklükte bir kitabı yazmak için harcayacağınız emekten daha büyüktür. Bir kere varsa önceki çevirileri göz önünde tutacaksınız, ayrıca çevirmekte zorlandığınız yerleri bu işi sizin kadar hatta sizden iyi bilen birilerine danışacaksınız, sözlük karıştıracaksınız, bilgi yanlışı yapmayayım diye ansiklopedilere ya da el kitaplarına başvuracaksınız. Bu sizin belki de bir yılınızı alacak. Oysa siz bu işi yapmayıp kitap okusaydınız on kitap bitirirdiniz belki de.<br />Ben bu kitaba bir yılımı verdim diyerek yayımcınızın kapısını çaldığınızda o sizin söylediklerinizi duymazdan gelecektir. Belki de şöyle geçirir içinden: “Enayiliğine doyma! Sana kim dedi ince eleyip sık doku diye. Hazır daha önce yapılmış çevirileri de var. Ona göre yazıp çıksaydın bir güzel!” Size yayımcınız ne ödeyecek? Telife ne ödüyor ki çeviriye ne ödeyecek. “Al şu yüz lirayı, kalanı için yaza doğru gel!” Biri çıkıp da çevirinizin aslına uygun olup olmadığına bakar mı? Biri böyle bir külfete katlanıp çevirinizin uyarlılığıyla ya da uyarsızlığıyla ilgili bir yazı yazar mı? Olsa olsa biri kitabın ne olup ne olmadığını anlatan bir yazıya çevirinin de kötü olmadığını bildiren iki satır ekleyebilir ki bu iki satır da belli ki ezbere yazılmıştır. İnsanlar kitap okuma konusunda sarsılmaz tembelliklerini sürdürürken bir de sizin çevirinizin sağlıklı olup olmadığıyla mı uğraşacaklar.<br />Bu yüzden bu çeviri işini çok zaman her konuda çeviri yapabilen kişiler üstlenmişlerdir. Onlar yani çevirmenliği meslek edinenler ne yapsınlar, bir felsefe kitabını da, bir gemicilik kitabını da, bir romanı da, bir tarih kitabını da aynı iyi niyetle çevirirler. Hızlı çalışıp aza kanaat etmeyi bilen bu kimseler çeviri işinde epeyce sıkıntılar yaratırlar, görünür görünmez yanlışlar yaparlar. Uzmanı çevirmeyince ister istemez çeviriyi uzman olmayanlar yapacaktır. Kaç bilim adamı kendi alanında çeviri yapmayı göze almıştır? Hele insanların tembellikten döküldükleri ve iki satır bir şey yazmayı ölüm saydıkları ortamlarda bilim adamı çeviriyle falan uğraşmaz. Evet, çare yoktur, en önemli kitapları bile çevirsin diye uzman olmayan kişilere emanet etmek artık bir alışkanlık olmuştur.<br />Ben çeviri yapmaktan korkarım. Bu düpedüz yanlış yapma korkusudur? Fransızcayı “bihakkın” bildiğimi söyleyebilir miyim? Söyleyemem. O durumda çeviri işine kalkmak sıkıntılı iştir. Edebiyata başladığımız yıllarda Baudelaire’den ve Verlaine’den şiirler çevirmek pek hoşuma giderdi. Hele çeviriyi ölçülü uyaklı yapmak tam bir eğlenceydi benim için. Acemilik bu ya, çocukluk biraz da, birinde pek büyük bir yanlış yapmışım. Baudelaire’in bir şiirini çevirirken “iç” anlamına gelen “bois”yı “orman” diye anlamışım. Şiir bizim Yelken dergisinde yayımlanınca Sait Maden ağabeyimiz beni bütün inceliğiyle uyardı. Yerin dibine geçtim desem yalan olmaz. Şimdi öylesine katı bakmıyorum, kendim için de başkaları için de daha hoşgörülüyüm. Her zaman her konuda yanlış yapabilir insan. Ahlaki olmayan bütün yanlışlar hoşgörüyle karşılanması gereken yanlışlardır. Ahlaki olanlarına da yanlış adı az gelir.<br />Şiir çevirisi elbette daha çok su kaldırıyor. Zaten kaygan bir alanda çalışıyorsunuz, sözü öyle söyleyeceğinize böyle söyledinizse kıyamet mi kopar! Rahmetli A. Kadir ağabeyimizle yüzlerce şiir çevirdik vaktiyle. Çevirdiğimiz şiirler çok zaman makale havasında “devrimci” şiirlerdi, bu yüzden pek zorluk çekmiyorduk. Şiirlerin ham çevirisini ben yapıyordum, A. Kadir ağabeyimiz de bu ham çevirirleri olgunlaştırıyordu. Bir gün benden Aragon çevirmemi istedi. Yapamayacağımı söyledim. Aragon’un şiirleri bir başka dile aktarılabilir şeyler değildir. Fransızcanın bütün inceliklerini taşıyan bu şiirler çok zaman gerçeküstücü bir anlayışla yazıldıkları için okuyana binbir güçlük çıkaran şiirlerdir. Aragon’un şiiri çevrilmek için değildir. A.Kadir ağabeyimiz benim bu tutumum üzerine biraz burulmuştu, yapamam deyişimi belki de benim aşırı bir duyarlılığıma vermişti. Binlerce yıl sonra insanlık tek bir dil konuşursa çeviri diye bir sorun kalmayacak. Ama bugün çeviriye gereksinimimiz var. Bu arada çevirmenlerden biraz daha özenli olmalarını istemek yanlış olmaz sanırım. Bazı çevirilerde bir çala kalem yapılmışlık havası daha ilk satırda kendini gösteriyor. Biliyorum, kolay iş değil. Ben temel felsefe kitaplarının başka dillerdeki çevirilerinin de aksak yanları olduğunu gördüm. Leibniz’in bir kitabının belki de daha açıklayıcı olmak adına pek de uygun olmayan bir anlayışla ingilizceye çevrildiğini gördüm örneğin. Kınamıyorum, çünkü zor iştir. Bir çevirinin başarısı belki de yüzde şu kadardan çok yanlış yapılmamış olmasıyla belirgin olabilir. Çevirenlere gene de her koşulda teşekkür borcumuz var, insana ün, unvan, zenginlik kazandırmayan bir işi canla başla yapıyorlar.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7762405281045926052?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-6534751708320138892007-10-30T06:19:00.000-07:002008-11-13T03:27:45.618-08:00YAŞAMDA ÇEVİRİ OLMAYAN NE VAR?<br /><br />Yüksel Pazarkaya<br /><br />Octavio Paz’ın saptamasıdır. Baştan sona salt doğrudur. Yaşamda her şey çeviridir. Çeviri olmayan hiçbir şey yoktur.<br />Özgün dediğimiz metinler de, hangi dilde olursa olsun, baştan aşağı bir çeviri ürünüdür. Çeviri olmayan yapıt, ürün ve – en uca giderek söyleyeyim – yaratık yoktur.<br />Paz, çeviri işini ilk avazla başlatır. Ben, yaratılış söylencesiyle ya da gerçeğiyle – nasıl isterseniz, öyle görün – başlatıyorum. Tanrı’nın nefesinden mi yaratılmıştır ne var ne yoksa evrende? Öyleyse, ne var ne yoksa evrende, hepsi, her biri ayrı ayrı, Tanrı’nın nefesinden çevrilerek var olmuş, var kılınmış, taşa, toprağa, suya, ateşe, dala, yaprağa, çiçeğe, meyveye, ete, kemiğe, kana bürünmüş, yani Tanrı’nın nefesi bu oluşlara çevrilmiş, öylece canlı, cansız varlık olmuş. (Cansız varlık kavramı da bir yanlış, bir yanlış, ama dilde! Atomun yapısındaki koca evreni, onun süreğen devinisini düşününce, taş da canlıdır, toprak da.)<br />Tanrı’nın nefesi, size uymuyorsa, doğanın ilk özdeği, kara delik, ne isterseniz öyle bilin. Hepsi, çevrilerek, dönüştürülerek, kendi içinde dönüşerek, boyuttan boyuta, enerjiden enerjiye geçerek, bildiğimiz ve bilmediğimiz, gördüğümüz ve görmediğimiz her şeyi var eder. (Daha geriye gidip hiçliğin maddeye ve varlığa çevrilme işlemiyle – elbette tersinden, maddenin ve varlığın da hiçliğe – daha fazla karıştırmayayım.)<br />Ben okula giderken öğretilen maddenin üç durumu, sanıyorum bugün bilimsel olarak çoktan aşılmış, üç değil, belki otuz üç durumu söz konusu olmuştur. Demem, çeviri işi, yalnızca aynı durumlar ya da aynı ortamlar arası değil, ortamdan ortama, durumdan durumadır aynı zamanda ve de bu işin genelinde.<br />Her duyumsama, duygu, algılama, her düşünme bir çeviri edimidir. Süreçtir. (Süre karşılığı kullananlar var, üzülüyorum. Süre’nin suyu mu çıktı? Proses karşılığı burada.) Her anlak, bellek, zihin edimi, bir çeviri işlemidir. Her enerji, her güç bir çeviri sonucudur. Var olan her dil bir çeviri işlemidir. (Bahçede gördüğünüz dallı yapraklı gövdeli bitkiyi yazılı olarak dört harfe a-ğ-a-ç çevirirsiniz. Bunu bir de sese çevirirsiniz. Her dilde değişik harflere, değişik seslere çevirirsiniz. Bahçe deyince, o da bir çeviri. Her şey, her şey çeviri.)<br />Dilden dile aktarmanın dar sınırına hapsedemezsiniz çeviri işini. O en son iş. Ondan önce, her bir dilin kendisi, birer çeviri. Kaynak dil de çeviri, hedef dil de çeviri. Kısaca, dil denen olgu, çeviriden başka bir şey değil. Ve sözde aynı dil dediğimiz dilin, örneğin Türkçe’nin, sayısız çeşitlemeleri arasındaki ilişki, çeviri ilişkisidir. Aynı dili konuşurken, yazışırken, anlaşma çeviri yoluyladır.<br />Bunu kavrayınca, benimseyince, işimiz kolaylaşıyor. Özel bir iş yapmıyoruz. Bir oluş ilkesini uyguluyoruz. (Sırası gelmişken hemen söyleyeyim, şiir çevrilir mi, çevrilmez mi, gibisinden tartışmalar da bu bağlamda salt abesle iştigal.)<br /><br />İnsanın Anlaksal Varlığı<br /><br />Dil konusuna gelince, burada da kaba bir algılama içindeyiz. Bilim insanları değil, ama genelde insanlar dil olgusunu kendilerine özgü sanırlar. Hayvanlar alemini bir yana bırakıyorum. Her türün kendi dili olduğunu artık çocuklar da biliyor. Ama her bitki türünün, her su türünün, her ateş türünün, her rüzgâr türünün, her külte türünün, her taş, her toprak türünün dili olduğu kesin.[1]<br />Walter Benjamin, buna parmak basmış. Özellikle de insanın dili ile özü arasındaki ilişki üzerine düşünmüş. “Über die Sprache überhaupt und über die Sprache des Menschen” (Genel Olarak Dil Üzerine Ve İnsanın Dili Üzerine) başlıklı denemesinde bu ilişkiyi şöyle belirliyor:<br />“Der Mensch teilt sein eignes geistiges Wesen in seiner Sprache mit. Die Sprache des Menschen spricht aber in Worten. Der Mensch teilt also sein eignes geistiges Wesen (sofern es mitteilbar ist) mit, indem er alle anderen Dinge benennt. (…) – Das sprachliche Wesen des Menschen ist also, dass er die Dinge benennt.)[1] (İnsan, kendi anlaksal özünü dili ile iletir. İnsanın dili ama sözlerle konuşur. İnsan öyleyse kendi anlaksal özünü (iletilebilir olduğunca), bütün öbür şeyleri adlandırarak iletir. (…) – İnsanın dilsel özü öyleyse, şeyleri adlandırmasıdır.)<br />Benjamin’e göre, insan dilinin benzersiz özelliğidir bu. Şeylerle gizemli bir bağıntısı vardır. Bu bağıntı, özdeksel değildir, salt zihinseldir. Bunun da simgesi sestir.[1] (Susmak da, sessizlik de sestir, diye eklemek istiyorum. Adalet Ağaoğlu’nun kulakları çınlasın!)<br />Benjamin açısından bakınca, doğa kendisini yalnızca insanın bilinciyle iletir, yani doğa insan bilincinde çevrilir. Bunun da ortamı dildir. Kısaca, insan ile dili özdeştir. Dili olmadan insan olmaz. Dil, şeylerin, varlıkların, oluşların dilsel özünü iletiyor. Bu ileti, dilin kendisinden başka bir şey değil. Öyleyse, dil kendini iletiyor, diyor Benjamin.[1] Her dil kendini iletiyor. Her varlığın dili, onun anlaksal ya da zihinsel özünü ileten ortamdır.<br />“Der ununterbrochene Strom dieser Mitteilung fließt durch die ganze Natur vom niedersten Existierenden bis zum Menschen und vom Menschen zu Gott.”[1] (Bu iletimin kesiksiz akımı bütün doğa içinden, en ilkel varoluştan insana ve insandan Tanrı’ya geçer.)<br />Bunu belirledikten sonra, Benjamin saptamasını yapar: Yalnızca insan, evrensellik ve yoğunluk ölçütüyle en mükemmel dile sahiptir. İşte bu dil, yine tek dil olarak, söylenmezi bilmez. Bu dil, her şeyi söyler. Belki, Benjamin bununla benim vurgulamak istediğimi kastetmemiştir. Ama Benjamin’in görüşünden yola çıkarak, dil yalnız doğayı çevirmekle, söylemekle yetinmez, insanlar arasında, aynı dili konuşsalar da, insanın dilinin bilinen bilinmeyen çeşitlemelerinden her birini ayrı ayrı konuşsalar da, dilden dile iletimin sınırı ve engeli yoktur. İnsan, şeyleri adlandırdığı gibi, başka insanların sözlerini de adlandırabilir.<br />Benjamin, dillerin sayısız çokluğunu ve çeşitlemelerini de çeviri edimiyle açıklıyor. Ne denli çok çeviri, o denli çok dil, diyerek:<br />“Die Sprache der Dinge kann in die Sprache der Erkenntnis und des Namens nur in der Übersetzung eingehen – soviel Übersetzungen, soviel Sprachen, sobald nämlich der Mensch einmal aus dem paradiesischen Zustand, der nur eine Sprache kannte, gefallen ist.“[1] (Şeylerin dili, kavrayış ve ad diline yalnızca çeviride geçer – ne kadar çeviri, o kadar dil, yani insan bir kez yalnızca bir tek dil bilen cennet durumundan düşer düşmez.)<br />Bu bağlamda yakınmayı dilin en belirsiz, en baygın hali olarak tanımlar. Çeviri olan dil, yakınmayla yaralanır. Buna doğallıkla en başta yazınsal çeviri konusunda, bunun güçlüklerine, sözde olanaksızlığına ilişkin yakınma dahildir. Dilde ve diller arasındaki çekişme yakınmaya girmez. Dilin özünde vardır<br /><br />Söylenen Söylenemeyen<br /><br />Benjamin, dil içersinde söylenenle söylenebilenin söylenemeyen ve söylenmeyenle çekişmesi hüküm sürer, der. Bu, aynı zamanda edebiyatı, en başta da şiiri tanımlar.<br />Dil için, özellikle sanat dili için, en başta şiir dili için, söylenemeyen söz konusu değildir. İnsan, bildiği, gördüğü, algıladığı şeyi adlandırır. Hepimizin başına gelmiştir. Bir ağacın, bir çiçeğin, bir meyvenin, bir kuşun, bir suyun, bir tepenin adını bilememişizdir. Birisine danışırız. Ya ilk kez karşılaşmışızdır adını bilmediğimiz şeyle ya da ilgi, öğrenim ve uzmanlık alanımızın dışında kalan bir şeydir o. Bilgisi olan, uzmanı olan, o şeyin adını hemencecik söyler.<br />Bir de ilk kez keşfedilen ya da bilim, deney yoluyla bulunan bir şey olabilir. Bilinmeyen bir balık türü keşfedilmiştir. Bilinmeyen bir yıldız keşfedilmiştir. Yeni bir alaşım, bileşim ya da teknolojik ürün yaratılmıştır. Buna da ad verilir. Çoğunlukla bulan ya da keşfedenin adıyla adlandırılır.<br />İnsanın işi, özünün gereği, adlandırmak. Yaratıcı tözü buradadır. Onun için belki zorlanır, ama olanaksız değildir. Her şeyi adlandırır. Duyularıyla algıladığı, sezileriyle yakaladığı, duygularıyla yüzdüğü, düşgücüyle yarattığı… (Elbette eylemleri ve nitemleri de adlandırır.)<br /><br />Dilden Dile<br /><br />Sesi sese, çiziyi çiziye, harfi harfe, sözü söze çevirmek, bütünüyle bir çeviri süreci olan yaşam içinde, aslında aynı ortamın çeşitlemeleri (varyasyonları) arasında gelişen bir süreç olduğu için, belki en doğal, en kendinden olanıdır. Aynı dilin çeşitlemeleri arasında bu bazen, iki dil arasındaki çeviriden daha çetin olabilir. Yalnızca meslek ve toplumsal kesimler arasında ortaya çıkan iletişim engelleri değil söz konusu ya da eğitim düzeylerinden kaynaklanan. Siyasetçilerin birbirinin dilini anlayamamaları, eşlerin aynı şeyi söylerken bile, anlaşamamaları gibi özel durumlar da var. Bu durumlar saymakla bitmez.<br />Buna karşılık, bir dildeki (kaynak) yazınsal metnin öbür (hedef) dile çevrilmesi sırasında, deyim, söz, imge, benzetme tam tutmuş mu, tam oturmuş mu gibisinden sorular, aynı dilin bireysel, toplumsal kesim v.b. çeşitlemeleri arasındaki iletişim engelleri değin yüksek değildir.<br />John Updike, bir öyküsünde, dilin içinde doğasından var olan, garip, güçlü, tanımlanamaz ve yadsınamaz, çürütülemez gizemli yaşamdan söz eder. İşte dilin içindeki bu gizemli yaşamla her dili her dile, her şiiri her dile çevirmek yalnızca mümkün değil, aynı zamanda doğaldır.<br />Yazınsal çeviride başka bir sorun vardır. Örneğin, Rilke’yi Türkçe’ye çevirirken, sonuç Yüksel Pazarkaya mı olacak, yoksa Türkçe’de de Rilke kendisi kalabilecek mi? Yüksel Pazarkaya, kendisini geri çekebilecek, görünmez kılabilecek mi? Hiç ortada görünmeden, hiçbir beklentisi olmadan, Rilke’nin hizmetine girebilecek mi?<br />Çeviri, çeviridir. Kendine uyarlama değil! Çeviri, bir dilden başka bir dile aktarma, kaynak dildeki yazarı, hedef dilde de özgünlüğüyle var kılmadır. Çevirmenin, yazar olarak kendisini ortaya koyduğu, giderek öne çıkardığı durumlar, çevirinin uyarlama sınıfına girer ki, burada çeviren, yazara hizmetten kaçınmış, yazarı kendisine hizmet eder duruma sokmuştur. Yazar – hele yaşamıyorsa – buna müdahele edemez.<br />Bu noktada çevirinin erdem sorunu ortaya çıkar.<br /><br /><br />Ötekini Aşmak<br /><br />Çeviri, ötekiyle kendi arasındaki yoldur, köprüdür. Çeviri olmadan bütün diller yabancıdır. Kendi dilimiz dahil. Bütün dil çeşitlemeleri birbirine yabancı gelir. Bunun için Benjamin, “alle Übersetzung nur eine irgendwie vorläufige Art ist, sich mit der Fremdheit der Sprachen auseinanderzusetzen“[1] (bütün çeviri, dillerin yabancılığını bir biçimde sorgulamanın şimdilik bir türüdür.) der.<br />Buradan çıkan sonuç, çeviri, dillerin yabancılığının görünüşte kaldığını, aslında böyle bir yabancılığın söz konusu olmadığını kanıtlar. Benjamin, bunu açıkça ifade ediyor. Çeviri sonuçta, dillerin birbirleriyle en içten ilişkisini ifade için elverir, dedikten sonra, şöyle diyor: “Jenes gedachte, innerste Verhältnis der Sprachen ist aber das einer eigentümlichen Konvergenz. Es besteht darin, dass die Sprachen einander nicht fremd, sondern a priori und von allen historischen Beziehungen abgesehen einander in dem verwandt sind, was sie sagen wollen.”[1] (Dillerin o düşünülen en içten ilişkisi, oysa özel bir yakınsılık ilişkisidir. O, dillerin birbirine yabancı değil, peşinen ve bütün tarihsel bağlantıların dışında, söylemek istediklerinde akraba olmalarında yatar.)<br />Çeviri, bu işleviyle dillerin demek istediklerinde en içten birbirleriyle akraba olduklarını bilene bilmeyene gösteren bir barış edimidir. Diller birbirine yabancı değildir, hangi dil olursa olsun, dilleri konuşanlar birbirlerine yabancı değildir. Daha ötesi en derinden, en içten birbiriyle akrabadır. Akrabalar arasında da çekişme olur, ama düşmanlık, kin ve savaş olmaz, olmamalıdır.<br />Çeviri, ben ile sen, öteki ile kendi arasındaki yapay sınırı ortadan kaldırır. Açıkça, bu sınırı koyanın, aslında kendi sorunu olduğunu gösterir. Friedrich Dürrenmatt’ın şu saptaması aynı sonuca varıyor: “Ja, wer ist der andere? Das bin ja immer nur ich selber.”[1] (Evet, kimdir öteki? Bu aslında hep yalnızca kendimim.)<br />Daha çarpıcı söylenebilir mi? Öteki, diyen, öteki diye bakan, ötekini horlayan, aslında kendisi ötekidir, kendi kendini horlar. Çeviren, kendini geri çekerek, kendi yerine çevirdiği ötekini koyarak, onu ben kılarak, bu ötekilikten sıyrılır ve öteki ile kendi arasındaki sınırı ortadan kaldırır. Çeviri, sınırları, duvarları ortadan kaldırır.<br />İşte çeviri dediğimiz edim, evrenin düzenindeki temel tasarımdır. Bu düzen içinde yer alan her şeyin, her varlığın, her türün birbirine yabancı değil, birbiriyle en içten, en derinden akraba olduğunun ifadesidir.<br />Yazın için söylersek: Çevirmen barış insanıdır. Ondan daha etkin barışçı da yoktur.<br /><br />Gökçeada, Temmuz 2007<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-653475170832013889?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-32225294307805274932007-10-30T06:18:00.001-07:002008-11-13T03:27:22.350-08:00Kemal Özer<br /><br />ŞİİR ÇEVİRİSİ ÜSTÜNE SAYIM SUYUM<br /><br /><br />Şiir çevirisine emek harcamak 1976’ya değin hiç aklımdan geçmemişti. O yıl ilk kez yurt dışına çıkıp Bulgaristan’a gittim. Gençlik yıllarından beri okuru olduğum, gurbetteki yaşamını uzaktan izlediğim Fahri Erdinç’le bu gezide buluştuk. Sonraki yıllarda da benim gezilerim sürdükçe yeni buluşmalarla bir araya geldik. Buluşmalar dışında yazışmaya da başladık.<br /><br />Fahri Erdinç, kendi yazdıklarının yanı sıra çeviri yapmayı iş edinmişti. Türkçeden Bulgarcaya, Bulgarcadan Türkçeye çeviriler yapıyordu. Çevirdikleri arasında şiir önemli bir yer tutuyordu. Bulgar ozanlarından Türkçeye çevirdiği şiirler vardı elinde. Ama kendisi uzun süredir yurt dışında yaşadığından Türkçedeki gelişmeleri izlemek konusunda kimi kaygılar taşıyordu. Bizim ilk buluşmamızdan sonra, bu şiir çevirilerini bir de benim gözden geçirmemi, söyleyiş bakımandan katkıda bulunmamı istedi.<br /><br />İlk olarak Lubomir Levçev’ten hazırladığı Haydut Otu adlı kitabı, Türkiye’de yayınlanmadan önce gözden geçirip birtakım önerilerde bulundum. Başlangıçta bunu bir çeviri işbirliği olarak görmüyordum. Erdinç ise bunu bir ortak çalışma saydı ve yayınlanan kitapta benim adımın da kendi adının yanına eklenmesine karar verdi.<br /><br />Böylece adım ilk kez bir çeviri şiir kitabında çevirmen olarak yer almış oldu. Levçev’in Haydut Otu kitabını, başka Bulgar ozanlardan çeviriler izledi. Georgi Cagarov’tan Benimdir Bu Dünya, Lıçezar Elenkov’tan Granit Destanı, yine Levçev’ten Kurşun Asker gibi. 1980-86 arasında bu tür çeviriler kitap dışında kimi dergilerde yayınlanmak üzere de sürdü. Saydığım ozanların dışında başka Bulgar ozanları eklendi bu listeye.<br /><br />Fahri Erdinç’le yaptığımız bu çalışmalar bana başka ozanları daha yakından tanıma ve değişik şiir serüvenlerini öğrenme olanağı sağladı. Kendi şiirimi bir anlamda sınama ve geliştirme fırsatı oldu. Böyle düşünmeye başlayınca, üstelik özellikle sosyalist ülkelerde uygulanan işbirliğine dayalı şiir çevirisinin aldığı başarılı sonuçlara tanık olunca, şiir çevirisine emek harcamayı önemsedim. Bunda 80 sonrası, toplumcu şiire karşı ülkemizde başlatılan saldırının da önemli rolü var elbet. Bilindiği gibi, Batı’da böyle şiir yazılmıyor türünden savlar nerdeyse koro halinde dile getiriliyordu. Batı şiiri örnek gösterilirken nasıl tek yönlü davranıldığı bence çok açıktı. Ama bunu çeviri alanında yapılacak çalışmalarla da göstermek gerekiyordu. Böylesi çalışmaların bir ucundan tutabileceğimi düşünmeye başladım.<br /><br />Ayın Öteki Yüzü başlığı altında, Batı şiirinin görülmek ve gösterilmek istenmeyen yüzünden çeviriler yapılır, çevrilen ozanlar etkinliklerle tanıtılırsa bir işlevi olabilirdi. Bulgar şiiri dışında ilk olarak Macar şiiri gündeme geldi böylece. Macar türkoloğu Edit Tasnadi ile tanışmamın önemli bir rolü oldu bunda. Konuşma ve yazışmalar, onun Türkçeyi başka türkologlardan çok daha iyi kullandığını gösteriyordu. O yüzden rahatlıkla çeviri önerisinde bulunabilirdim. Öyle oldu, ilk olarak Attila Jozsef’i çevirmeye başladık. Bu çalışmaları sürdürmek ve geliştirmek üzere 3 kez Macaristan’a gittim. Attila Jozsef’ten Temiz Yürekle kitabını, Miklos Radnoti’den Köpüklenen Gök kitabı izledi. Son günlerde buna Macar kadın ozanlardan yaptığımız Yüzünün Arkasında Mayıs adlı seçki eklendi. Henüz bitiremediğimiz Çağdaş Macar Şiiri adlı seçki için başka ozanlar da bu çalışmalar içinde yer aldı.<br /><br />Bulgarca ve Macarcanın dışında Erem Melike Roman’la Romenceden çeviriler araya girdi sonra. Ama en büyük açılım, eşimin (Gülşah Özer) işbirliğiyle İngilizceden (ayrıca Bulgarcadan da) yaptığımız çevirilerle gündeme geldi. Çeviri şiir kitaplarının sayısı gelip 14’e dayandı. (Önümüzdeki günlerde Erik Stinus’tan Kışın Bir Ağacın Binde Biri yayınlanınca 15’e ulaşacak.) Dergilerde kalanları da sayarsak epeyce uzun bir liste ortaya çıkıyor şu an. Günün birinde bunların ayrıntılı bir dökümü yapılabilirse bu çalışmalara verdiğim emeğin ne bıraktığı görülebilir.<br /><br />Kendi adıma, şiir çevirisi çalışmalarımdan hoşnutum. Ayın Öteki Yüzü’nü aralamaya hizmet ettiğimi düşünüyorum. Yeri gelmişken iki büyük yenilgiden söz etmem de gerekecek. Biri Brecht, öteki Neruda’nın Canto Generale kitabı. Bunların çevrilmesinde emeğimin bulunmasını çok istemiştim. Uygun bir çeviri ortağı bulamadığım için yapamadım. (Yapsaydım önemli bir sonuç alacağımı düşünmekten hâlâ kendimi alamıyorum). Çeviride işbirliği konusunda olumlu düşünmeme karşın, böyle bir olumsuzluğu da sineye çekmek gerekiyor demek ki!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3222529430780527493?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-2758362792748274752007-10-30T06:18:00.000-07:002008-11-13T03:27:02.033-08:00Sevin Okyay<br /><br />Başka dille söylemek...<br /><br />Çeviri bir onur işidir. Bir dille söylenmiş bir şeyi en doğru şekliyle başka bir dille söyleme sorumluluğudur. Bunu yapmak bir de insana keyif veriyorsa, başka ne isteriz ki? Belki yazmak... Başka birinin yazdıklarını çevirmek yerine kendisi, kendi diliyle yazmak... Ne var ki bu da her zaman mümkün olmayabiliyor.<br /><br />Ben kırk yılı aşkın süredir çeviri yapıyorum. Onda biri bile elimde değil. Yazılar konusunda da böyle bir ihmalkârlığım vardır zaten. Yazı neyse de, insan kitaplar kütüphanesinde dursun istiyor doğrusu. İçlerinde, çevirdikten sonra basılmış halini hiç görmediğim bir tane bile var. Ama sanırım son on yıldakiler eksiksiz olarak bende. Elimde olmayanlardan çok sevdiğim bir Howard Fast vardır, adı “Yapayalnız”dı galiba. Hayli makas yemişti, çünkü yayıncı yirmi formadan fazla kâğıt harcamak istemiyordu. Bir dönemmiş, işte. Umarım artık yapılmıyordur. Yıllar öncesinden kalma, üçte biri kırpılmış, atlanmış kitaplardan örnekler hâlâ duruyor. Artık yapılmadığını umduğum bir şey de, klasiklerin bedavadan tercümeleridir. Çevrilmiş bir kitabı alır, her sayfada iki kelime değiştirir, uyduruk bir çevirmen adıyla yayımlarlardı. Yasalara göre, her sayfadaki iki farklı kelime, çevirinin de farklı olduğunun kanıtıydı. Geriye kalan bütün “aynı”lıklar, tesadüf sayılıyordu.<br /><br />İlk çevirimi (yıl 1963 olmalı, ya da ’64) Arkın Yayınları’na yaptım. Altmış küsur kitaplık bir diziden (sanırım) bir kitaptı: İnsan Vücudu. Canım çıktı, Pars Tuğlacı’nın “Tıp Sözlüğü”nü satır satır okumuşumdur herhalde. Editörüm Rekin Teksoy’du, ama bu bahtsız olayı hatırlamıyor. İkincisi, İnkılâp’a bir Georgette Heyer kitabı... Çok komikti, harikaydı ama 19’uncu yüzyıl İngiltere’sinde geçiyordu ve kahramanlardan biri o dönemin Londra hırsız argosuyla konuşuyordu. Rızapaşa Yokuşu’ndaki Redhouse Kitabevi’nden muhtelif argo sözlükleri bulmuştum; İngilizce’den İngilizce’ye, tabii. O kitabın hakkından geldikten sonra, hayatta hakkından gelinmeyecek kitap olmadığını, yalnızca bazılarını çevirmenin çok daha zor olduğunu ve daha uzun sürdüğünü öğrendim. Ne yazık ki basılmadı.<br /><br />Hayatta yaptığım en zor üç çevirinin üçünü de YKY’ye yaptım. Bir Bruno Schulz hikâyesi (lanet olsun, adını hatırlamıyorum; “Gergedan”a yapmıştım), Bir J.D.Salinger kitabının yarısı olan “Seymour: An Introduction” (Hatta editörüm bile cümlelerin bazılarının kanırttığını söyledi. Ama ne yapayım ki, İngilizce’si de kanırtıyordu) ve Kutlukhan Kutlu ile birlikte yaptığımız “Dictionary of Imaginary Places / Hayali Yerler Sözlüğü” (Alberto Manguel, Gianni Guadalupi). Sonuncudan ayrıca bahsedeceğim, çünkü hayatımızın üç buçuk yılını aldı. Az basıldı, ama ikinci baskı yaptı, çok şükür. Gördüğüm en güzel kitaplardan biridir. Ne var ki, çevirirken nefret etme düzeyine gelmiştim.<br /><br />Çeviri nankör iştir, bütün bir kitabı özenle çevirirsin. Sonradan yerli yerine oturmamış iki-üç kelime görür, kendine kahredersin. Ya da bir bakarsın, birisi ya kitabın farklı bir çevirisinde veya başka bir kitapta aynı kelimeyi/deyişi çevirirken daha iyi bir karşılık bulmuş... Kimileri bilgisine/hafızasına güvenir, sözlüğe az bakar. Ben çok bakarım. Yazar kalkmış, bir kelimeyi kullanırken onun on altıncı anlamını kastetmiş olabilir, nereden bileceksin? Ayrıca, özellikle Harry Potter / Manguel gibi çevirilerde (aslında hepsinde) kendime küçüklü büyüklü “glossary”ler, gerekiyorsa listeler yaparım. Hatırlıyorum da, “Hayali Yerler Sözlüğü”nde ilk altı ayımız İngilizce olarak alfabe sırasına konmuş maddeleri Türkçe’ye çevirip yeniden alfabe sırasına koymakla, ama daha da çok, çeşitli listeler yapmakla, göndermeler saptamakla geçmişti. Liste sorumlusu bendim, deli pösteki sayma işlerini severim. Ancak, Manguel ve Guadalupi’nin kılavuzluk ettiği yerleri yazan yazarların kitaplarını alma girişimimiz, bunlardan birinin değerinin 500 dolar olduğunu görmemizle sekteye uğradı. Bu çeviride, gerek düzeltme, devamlılık sağlama olarak, gerek olur olmaz eski (bir kısmı “namevcut”) kitapları temin etme yönünden, editörümüz Selahattin Özpalabıyıklar’ın çok yardımı oldu. Başka bir editörle ne yapardık, bilmiyorum. Aynı şekilde, Harry Potter kitaplarında Ayça ve Betül’ün de çok yardımını görmüşüzdür. Demek ki, çevirmen için önemli şeyler arasında işine sevgiyle bağlı, yetkin bir editörün varlığını da saymak gerek.<br /><br />Bir de, mümkünse, her iki dili bilmek gerekiyor. Yani, bundan aşikar bir şey olur mu derseniz eğer, sizi piyasadaki çevirilerin büyük kısmını okumaya davet edebilirim ki, size yazık olur. Biz bir aralar, çok okuduğu için bağrı çok yanmış birkaç kişi, işi sadece birbirimizin çevirilerini okumaya, ya da içimizden birinin tavsiye ettiği genç çevirmenlerin çevirilerini okumaya kadar vardırmıştık. En azından, özgün metnin kırpılmadan, bölümleri atılmadan çevrildiğinden emin oluyorduk, türkçeler de kulak tırmalamıyordu. Bu kırpılma işi maalesef şimdi bile yapılıyor. Bazen bir bölümü (diyelim ki, bambaşka bir şey için; ya da meslektaşınız belli bir şeye ne demiş kabilinden makul bir merakla) orijinaliyle karşılaştırdığınız zaman, o meslektaşın paçası sıkışınca bir cümleyi, birkaç cümleyi, hatta bir paragrafı gözünü kırpmadan atmış olduğunu görüyorsunuz. Aslında bunu yapanların afişe edilmesi gerektiğini düşünüyorum ama, insan yıllarını şöyle ya da böyle bu mesleğe vermiş kişilere de her şeye rağmen kıyamıyor.<br /><br />Çeviri üzerine bir yazı, siz neye uğradığınızı anlayamadan, on beş sayfaya ulaşabilir. Onun için, en iyisi burada kesmek. Her iki dili de bildiğinizi varsayarsak, öncelikle yazarın ne dediğinin (ya da şairin; öyleyse, kolay gelsin) anlaşılması gerekiyor. Bazı kitaplarda bu işi sadece kendi bilginizle, sözlük yardımıyla halledemiyorsunuz. İş ansiklopedilere, sair kaynaklara kadar uzanıyor. Harry Potter’da genellikle böyle olur. Eh, ne yapalım? Dedik ya, çeviri nankör bir iştir. Onun ne dediğini anladıktan sonra da bunu kendi dilinizde (Türkçe’ye çevirdiğinizi varsayıyorum) anlatmalısınız. Kendi dilinizi de iyi kullanarak. Anlaşılmayı sağlayacak minik değişikliklerin, hatta “Seymour: An Introduction”ı yaparken bundan kaçınmış olsam da; bazen anlamayı kolaylaştıracak cümle bölmelerin mübah olduğunu düşünüyorum. Her şeyin üstünde, yazarın üslubunun üstüne kendi üslubunuzu oturtmaya kalkışmamak gerek. Can Yücel’i çok sevsem de, “Türkçe söylemek” olayına bu yüzden karşıyım. “Bir ihtimal daha var,” zekice bir buluş olmakla birlikte ne yazık ki “To be or not to be”yi karşılamıyor. Shakespeare gibi yazarlarda bir de şiirsellik meselesi var, tabii. Çok doğru düz çeviri yapan bazı kişiler, ne yazık ki onun efsunundan uzak kalmış. Ama şiir çevirisi bambaşka bir şey, üzerine ahkâm kesmek de benim haddim değil. Zaten bizim sözümüz doğru çeviriler yapanlara değil, bu zahmete girmeyenlere ya da sahiden ehil olmayanlara. Bırakın, insanlar sevdikleri yabancı yazarları bu işi ciddiye alan, onları da seven kalem erbabının kaleminden tanısın. Yoksa özgün metnin sahibini hiç hak etmediği nefret oklarına hedef kılabiliyorsunuz.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-275836279274827475?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-60279940467042999412007-10-30T06:17:00.000-07:002008-11-13T03:26:37.707-08:00Feyza HEPÇİLİNGİRLER<br /><br />K Ö T Ü Ç E V İ R İ N İ N T Ü R K Ç E Y E E T T İ K L E R İ<br /><br /><br />Kaynak metne ne kadar sadık kalınması gerektiği, çeviride özgürlüğün sınırları, yabancılık duygusu yaratmanın gerekliliği ya da zorunluluğu, dilsel aktarımın kültürel farklılığı yansıtıp yansıtmadığı ve çeviri alanında akla gelebilecek daha pek çok konu başlığı… Kuşkusuz tümü de çok önemli; ama ben, çeviri alanında tarafsız olma iddiasında değilim. Hatta tam tersine tarafım ve tek açıdan, Türkçe açısından bakıyorum çeviriye; çeviri yoluyla Türkçeye gelenlerle ilgileniyorum. Daha çok da bu gelenlerin Türkçeye neler ettiğiyle. Nereden geliyor, denirse yanıtlamak kolay: En çok İngilizceden geliyor. Çevirilerin çoğunun İngilizceden yapıldığını, özgün dilleri İngilizce olmayan yapıtların (Yapıt sözcüğünü en geniş anlamıyla kullanıyorum. Yalnız edebiyat ürünlerini ve kitapları değil, filmleri, dizileri, reklamları da katıyorum bu sözcüğün içeriğine) birçoğunun da İngilizceden çevrildiğini düşünürsek, çeviri yoluyla gelenler yerine, İngilizceden gelenler bile diyebiliriz pekâlâ. Türkçe mantığını zedelemediği sürece İngilizceden aktarılan söz kalıplarının Türkçe için yeni anlatım olanakları yaratabileceğinin farkındayım. Böyle örnekler, yerlerini çabucak buldukları ve bir gereksinmeye cevap verdikleri için, dilde hep varmış gibi doğal karşılanıyor, göze batmıyor. İşte dilsel alışveriş yoluyla Türkçeyi zenginleştirenler bunlar. Çeşitli söz kalıpları, sözdizimi örnekleri, terimler, değişen yaşam koşullarının dayattığı nesne ve durumlara verilen adlar, Türkçesi olmayan kavramlara bulunan Türkçe karşılıklar… Yabancı karşılıklarıyla dile buyur edilmek yerine, Türkçeleri bulunduğu sürece bunlar hep dilimizi geliştiren, çağa uyduran, zenginleştiren etkileşimler. Türkçenin sözdizimini ters yüz etmekle birlikte, yine de farklı bir çeşni katan ki’li tümcelerin de Türkçeye çok boyutlu bir anlatım olanağı sağlayan devrik tümcenin de çeviri yoluyla geldiğini unutmuyorum bu arada. “Çevirinin Türkçeye Katkıları” başka bir yazının konusu olabilir; ama bu sevindirici olanın karşısındaki durum; yani “Çevirinin Türkçeye Ettikleri” ivedi önlem alınmazsa Türkçe için yaşamsal tehditler oluşturacak boyutta ciddi bir tehlike. İşte bu yüzden olumlu örneklere değil, olumsuzlara bakmaya, neyi, hangi bakımdan tehdit ya da tehlike olarak gördüğümü, dilimin döndüğü kadar, anlatmaya çalışacağım.<br /><br />Türkçenin mantığı, matematiksel yapısı, sağlam kurgusu için tehdit oluşturan aykırı kullanımlar, olumlu örneklerle karşılaştırılamayacak bir yayılma hızıyla Türkçede anlamsal kaymalara, zorlamalara yol açmakta ve kötü etkileri belki de bir daha onarılmayacak hasarlar meydana getirmekte. Bu aykırı kullanımlar, çeviri yoluyla Türkçede dolaşıma sokuldukları andan itibaren, ABD’nin bütün dünyada estirdiği kültürel benzeştirme, kendi yaşam biçimine özendirme rüzgârını arkalarına alıp bir özenti halesiyle çevrili olarak yayılıyor; olağanüstü etki gücüne ulaşıyor. Sonrasında gündelik dili etkileyecek, en umulmadık kişilerin ağzından duyulacak, edebiyat diline girecek, bilim diline sızacak, kitle iletişim araçları tarafından yaygınlaştırıldıkça önlenmesi değil, karşı çıkılması bile olanaksızlaşacak; kalıcı etkiler yaratabilen bir moda haline dönüşecek; hatta dönüştü, dönüşüyor. Yeni kuşakları, içinde hiç yabancı sözcük bulunmayan bu kullanımların Türkçeye ait olmadığına, Türkçenin iç işleyişini bozduğuna inandırmak gitgide zorlaşıyor. Daha da zorlaşacak. Kulak alışıyor, el alışıyor, dil alışıyor. Türkçe için, yabancı sözcüklerin akınından daha boyutlu ve daha ciddi bir tehlike olarak karşımıza çıkıyor.<br /><br />“En iyi yedinci finalistimiz, en iyi beşinci yarışmacımız” biçimindeki kalıp, televizyonlardaki birtakım yarışma programlarında duyulmaya başladı önce. Belki daha önce girmişti Türkçeye; ama yaygınlaşması o yarışma programlarıyla oldu. Sonrasını tahmin etmek hiç zor değil. Toplumun her katmanına büyük bir hızla yayıldı. AKP’nin seçim afişlerine bile girdi. “Avrupa’nın en büyük 6. ekonomisi olduk.” diye yazıldı o afişlerde. Olsun, gelsin, ne olur, denebilir mi? “En büyük, en iyi, en güzel”, Türkçede “tek”lik anlamıyla birlikte algılanmaz olacak artık. Oysa öyledir. “En büyük” denmişse bir şey için, ondan daha büyüğü yok ve o şey, büyüklükte biricik demektir. Büyüklük sıralamasında beşinci, altıncı olunabilir; ama beş tane, altı tane “en büyük” olmaz. Ne yazık ki bu kullanım, Türkçenin güzelim mantığında bir kara delik olarak yaygınlaşmasını sürdürecek.<br /><br />“Hepsi, tümü, bütünü” gibi sözcükler kapsayıcı bir üst sınır çizer Türkçede. Bir şeyin “hepsi” söz konusuysa dışarıda tek bir eleman bile kalmamış demektir. “İnsanların tümü” dedikten sonra “Bir de zenciler” derseniz, zencileri, insan kapsamında görmüyorsunuz demektir. Öyleyse “Hepsi ve daha fazlası”, “Tümü ve daha fazlası” gibi söyleyişler nedir? Türkçenin matematiksel küme mantığını zedelemiyor mu bunlar?<br /><br />“Bir” sözcüğüyle ilgili bollukta da İngilizcenin etkisi var. “Ben anneyim. Çocuğum için her şeyin iyisini isterim.” demesini beklediğimiz anne, “Ben bir anneyim.” diye söze başlıyor. “Ben bir diş hekimiyim. Ben bir doktorum.” vb. yerine “Öğretmenim. Doktorum.” demiyor muyduk düne kadar? Türkçe mantığına göre bakarsak, sondaki ekeylem birinci kişi eki, doktorluğun, konuşan kişinin mesleği olduğunu söylemeye yeter. “Ben” diyen kişi de “bir” olduğunu belirtmeye gerek duymaz. İngilizcede “I’m a doctor.” deniyor olabilir; ama Türkçede mesleğini söyleyen kişi, “Doktorum” dediğinde hem “ben”, hem de “bir” demiş olur. İngilizcedeki “a / an” karşılığı olarak arttığını sanıyorum bu “bir”lerin. “Sanıyorum” der demez durmak gereğini duydum. “Sanırım” ve “umarım” bolluğuna da dikkat çekmekte yarar var. “Umarım” bir çeşit kaymayla “inşallah” sözcüğünün yerine geçti. Belli durumlar için yeğlenebilecek bir seçenek. Hiçbir sakıncası yok; ama “sanırım”lar öyle değil. “Sanırım seni kucaklamak istiyorum.” diyorsa biri; orada Türkçe sorunu var. Kucaklama isteği, o anda duyumsanan bir coşkuyu dile getirirken “sanırım” sözcüğü, bıçak gibi kesiyor o coşkuyu. Konferanslarımda bu örneği vermişsem, ardından gençlere, “Böyle diyen birine kendinizi asla kucaklatmayın. Gerçekten kucaklamak isteyip istemediğinden hele bir emin olsun.” diye uyarıda bulunmayı da ihmal etmiyorum. Bu “sanırım”, “galiba, herhalde, belki de” gibi sözlerin yerine kullanılıyor artık ve kötü olan yan şu, onları kullanılmaz duruma getiriyor. Anlamsızlığa yol açması da cabası. Aşağıdaki karşılıklı konuşma bunun örneği:<br /><br />— Sanırım uzay gemisinin bir parçası Lex’te.<br />— Emin misin?<br /><br />“Sanırım.” diyen birine “Emin misin?” diye sorulursa bu Türkçe olmaz; aptalca olur.<br /><br />Ya şu karşılıklı konuşma Türkçe açısından ne kadar doğal?<br /><br />— Hatırlayabileceğimi sanmıyorum.<br />— Tabii ki hatırlıyorsun.<br /><br />Karşısındaki, hatırlayamayacağını sanan kişiden daha iyi bilebilir mi onun hatırlama kapasitesini?<br /><br />İngilizceye uyan bir söz kalıbı Türkçeye çevrildiğinde gülünç olabilir.<br /><br />— O adam bir pislik.<br />— Neden?<br />— Neden bir pislik olduğunu duymak ister misin?<br /><br />Şöyle bir karşılıklı konuşmada ise anlamsızlığın dışında “evet / hayır” sorunsalı da var:<br /><br />— İki hafta sonra ne oluyor?<br />— Öğrenmek istemezsin.<br />— Hayır, öğrenmek istiyorum.<br /><br />“Evet / hayır” kullanımlarında İngilizce ve Türkçe kimi zaman ters düşebiliyor.<br /><br />— Bu iş böyle sürüp gitmeyecek, diyen birine, İngilizcede “Evet, sürecek.” denebilir. O iş konusunda inat eden biri ise Türkçe konuşuyorsa “Evet, sürecek.” değil, “Hayır, sürecek.” der.<br /><br />“Boş ver. Aldırma. Sorun değil. Üstünde durma.” anlamları yerine “Unut gitsin” denmeye başlandığının farkında mıyız?<br /><br />“I’m sorry”ler “Üzgünüm” diye çevrilmeye başlandığında kimsenin aklına karşı çıkmak gelmemişti. Oysa “üzgünüm”, ekeylemin geniş zamanıyla çekimlenmiş bir addı ve o anda duyulan pişmanlığı, özür dileme isteğini değil, daha ağır bir durumu, geniş bir zaman dilimine yayılan ve kolayına düzelmeyecek üzüntülü bir hali anlatırdı. Şimdi artık bu anlama gelmiyor.<br /><br />“Deli mi bu adam? Hiç öyle şey denir mi? Hiç böyle bir şey yapılır mı?” Türkçenin doğal kullanımıyla böyle ifade edilmesi gereken durumlar için de Türkçeye yabancı ve aykırı kalıplar kullanıldığı oluyor. “Bu işi yapmak için çıldırmış olmalı.”, “Bunu demek için çıldırmış olmalı.” vs.<br /><br />Son zamanlarda duyduğum bir kalıp da şu: “Ben bunu hak etmek için ne yaptım?” Bir kötülükle karşılaşmanın hak edilip edilmediğini sorgulatan bu söz, başka bir yaşam tarzının ürünü olduğunu ele vermiyor mu? Müslüman Türklerin dilinde bir cezanın hak edilip edilmemesi diye bir anlayış var mıydı? Başa gelen şey, kaderdi; hak edilip edilmediği sorgulanmadan çekilirdi.<br /><br />İngilizceden olduğu gibi çevrildiği için Türkçede yabancı duran kalıplardan biri de “Why don’t we…” kalıbı. “Neden yarın öğle yemeğinde buluşmuyoruz?” diye dile getirilen önerinin Türkçesi “Yarın öğle yemeğinde buluşalım mı?” ya da daha içten bir istek için, “Hadi, yarın öğle yemeğinde buluşalım.” değil midir? Türkçede, “Neden şöyle şöyle yapmıyoruz?” diye sorulduğunda en doğal karşılık, “Neden yapalım?” olmaz mı?<br /><br />“Senin kalbini kırmak istemem.”, “Sen kalbini kırmak istemediğim bir kişisin.”, hatta “Sen kalbini kırmak istemediğim biricik kişisin.” yerine çoktandır, “Sen kalbini kırmak istediğim en son kişisin.” denmeye başlandı. Neden aykırı Türkçeye? “Sen kalbini kırmak istediğim… “bölümünü duyar duymaz, Türkçe bilen, Türkçeyle düşünen biri, bunu hemen, “Benim kalbimi kırmak istiyormuş demek ki” diye algılayacaktır da ondan. Sözün gerisi yalnız kaçıp kurtulma olasılığı bulunduğunu anımsatmaya yarar. Mademki en son kırılacakmış, hâlâ zaman var, kırılmaktan kurtarılabilir o kalp.<br /><br />Çoktandır televizyon dizilerinde (YERLİ TV dizilerinde) kullanılan çeviri Türkçesi kalıpları da var. Ağanın karısı, kocasına övgüler düzmek istediğinde, “Sen bir kadının başına gelebilecek en güzel şeysin.” diyebiliyor. Oysa “eşya” sözcüğünün tekili olan “şey” sözcüğü, nesne anlamı taşır ve Türkçede insan için kullanılmaz. “Başa gelmek” deyimiyle ise yalnız olumsuz durumlar anlatılır. Hem “en güzel” olup hem “başa gelen” bu “şey” aslında o ağanın değil, Türkçenin başına gelmiş olmuyor mu?<br /><br />Gizli bir tehlike bu; ama çok ciddi. Tabelalardaki yarı İngilizce yarı Türkçe kırık dökük dili, kendini “elit” satmaya çalışan kimi kendini bilmezlerin Amerikanca özentili konuşmalarını / yazmalarını tehdit olarak görmeyi anlamsızlaştıracak kadar ciddi. Çevirmenlerin işlerine özen göstermelerini istemekten, EN AZ kaynak dile gösterdikleri özeni Türkçeye de göstermelerini dilemekten başka çare gelmiyor aklıma. Bir de yitirmeye başladığımız şeyin ne kadar önemli olduğunun farkına varmamız. Türkçe yaşayacaksa yüzyılların hoyrat kullanımına direnen sağlamlığıyla yaşamalıdır; İngilizcenin boyunduruğu altında, ruhsuz bir dil olarak değil.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6027994046704299941?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-32930777407139049992007-10-30T04:43:00.000-07:002008-11-13T03:59:16.390-08:00Şeref Bilsel<br /><br />İRLANDALI TÜRK ŞAİRİ: JAMES CLARENCE MANGAN<br /><br />“İrlanda’nın başkenti Dublin ile İstanbul arasındaki mesafe, takriben 4000 kilometredir. İrlanda Türkiye’de çok az benzer. Kalem gibi ince minareleriyle göğe yazı yazarmış gibi görünen camileri yoktur. Sokaklarda leblebi veya köfte satıcısı bulunmaz.Onun yerine, kızarmış patates satılır. Buranın içkisi rakı değil,viskidir. Bir kelimeyle, İrlanda’da asla bir Türkiye havası yoktur. İki ülke arasında büyük bir benzerlik yoktur. Ama Dublin’in büyük meydanlarından birine giderseniz, İrlanda ile eski Türkiye arasında bir bağ olduğunu derhal görebilirsiniz. Dublin’in Saint Stephen meydanında bir heykel vardır: Çok meşhur bir İrlandalı şair olan James Clarence Mangan’ın heykeli. Onun şiir tekniği her İrlanda okulunda öğretilir. Genç, ihtiyar herkes Mangan’ın şiirdeki ustalığını biraz bilir. İngiltere ve İrlanda’da yayımlanan her şiir antolojisinde mutlaka onun birkaç şiirine raslarsınız.”<br />(Peter Hird, Tarih Mecmuası, 1 Eylül 1968)<br /><br />Eski dergileri karıştırmayı severim. Daha çok edebiyat ve tarih dergilerini…Bir ‘edebiyat tarihi’ bilinci de bu şekilde ele geçirilebilir ancak. Edebiyat ağırlıklı dergilerin bizde yaklaşık 150 yıllık bir geçmişi var. Bir buçuk asırdır edebiyatımızın üzerinde durduğu meselelerde büyük bir değişim olmadığını eski dergileri karıştıranlar yakından görüyordur. Fakat ‘tarih’ öyle değil; üzerinden kırk yıl geçmeden bir hadisenin tarih müfredatı içinde yer alması bile kabul görmüyor; olayların nedenleri kadar sonuçları ve gelecek zamanlara tesirleri de önemseniyor elbet. Edebiyat ve Tarih bilimleri karşılıklı olarak birbirine yardımcı olmayı sürdürmüştür. Size birazdan bahsedeceğim İrlandalı Şair James C. Mangan’a bir tarih dergisinde rastladım.[1] Şevket Rado’nun “Tarih Mecmuası”nda.<br />Derginin Eylül 1968 tarihli sayısında Peter Hird imzalı İrlandalı bir yazarın mektubu eşliğinde bir de makalesi yer alıyor. Peter Hird, bu makalesinde, Türklere âşık İrlandalı Bir şair hakkında çok çarpıcı bilgiler veriyor. Bu tarihe kadar Türk edebiyatı çevreleri tarafından kimsenin haberdar olmadığı şair Clamence J. Mangan’a dair bilgilerdi bunlar. Peter Hird, yazısına İrlanda ile Türkiye’yi karşılaştıran- yazının girişine aldığımız- bir bölümle başlıyor. Mangan, Türkiye’yi hiç görmemiş olmasına rağmen Türk gibi düşünerek Türkiye’ye dairler şiirler yazmıştır. Din, dil, tarih, iklim bakımından hiçbir benzerliği olmayan İrlanda’da doğmuş ve hayatı boyunca bu ülkeden dışarı adım atmamış birisi nasıl olur da Türk şiirinin kalıplarına ve yerel duyarlığına uygun şiirler yazabilirdi? “En meşhur İngiliz Şiir Antolojisi” adlı eserde yer alan birkaç Türk şiirinin şairi Mangan’dır. Çok sayıda şiiri bulunan Mangan’ın en güzel şiirlerinin Türk temi üzerine yazdıkları söylenir. Peter Hird, yazısını şöyle sürdürür: “Şüphe yok ki, Mangan’ın kendisini bir Türk yerine koyarak yazdığı eserler İngiliz okuyucusunu şaşırtır. Çünkü bu şiirlerinde Mangan, İrlandalı vatandaşlarına değil, fakat Türk dostlarına hitap etmektedir. Bu bakımdan da okuyucusunu Türk tarihini biliyor kabul etmiş, Türkiye tarihine ait çeşitli telmihler yapmıştır.” Evet bu telmihler, Türk tarihini yeteri derecede bilmeyen İrlandalı okurlar tarafından anlaşılmaz.” Kan, kemik ve boğazlanmış erkekler/ Murad-ı Ekber” diya başlayan “Karamanlan Exile” ( Karamanlı Sürgün) adlı şiirinde, kendisini, babaocağından koparılıp Erzurum’a savaşmaya gönderilmiş bir delikanlının yerine koyar.<br /><br />“Seni daima rüyalarımda görürüm,<br />Karaman!<br />Senin yüzlerce tepeni, binlerce dereni…<br />Karaman, Karaman!...”<br />Peter Hird, Mangan’ın Türkiye’ye gitmiş olabileceği üzerine kafa yorar. Bunun içinde bulunulan koşullar dikkate alındığında mümkün olmadığını söyler; fakat “Üç Kalender” şiirini okuyunca insanın onun Türkiye’ye gittiğine inanasının geldiğini de belirtir. Söz konusu şiirde “Lâ ilâhe, illalah!”, Boğaziçi, Emrah, Osman, şarap, gül” gibi bu topraklara ait sesler ve motifler ustalıkla işlenmiştir. Mangan âdeta kendini bir Türk’ün yerine koyarak bu şiiri kaleme almıştır.<br /><br />“Lâ ilâhe, illallah!<br />Kuşlar gibi neşeli uçtuk<br />Biz: Emrâh, Osman, Perizâd;<br />Güldük, şakalaştık ve seyrettik.<br />Şarap, güller, neş’e, türkü söyledik.<br />Bütün şöhretlerden vazgeçtik.<br />Altın ve mücevhere değer vermedik hiç.<br />Lâ ilâhe, illallah!<br />Boğaziçi, Boğaziçi<br />Bize engel olmadı<br />Her gün neş’e içinde<br />Yeşil Boğaziçi’ni<br />Bir yelkenliyle geçtik”<br /><br />Bu dizelerde hem Osmanlı şiirinin edası var hem de bir taraftan; “Bütün şöhretlerden vazgeçtik/ Altın ve mücevhere değer vermedik hiç” mısralarından ve “uçtuk” fiilinden hareketle tasavvufi bir hâl, cezbe var! Buradaki motifler birer kolaj, yapıştırma gibi durmuyor; içeriden hissedilerek yazılmış sanki. Mangan, 1 Mayıs 1803’te Dublin’de doğdu. 20 Haziran 1849’da aynı kentte yaşama veda etti. Kırk altı yıllık bir ömür sürdü. Ünlü “Oxford Antologie İnglish Verse” Mangan’ı İrlandalı şairler arasında değil; Türk şairleri başlığı altında gösterir. Babasına parasal açıdan yük olmamak için öğrenimini yarıda kestiği ve bir kütüphanede çalışmaya başladığını söylüyor kaynaklar. Acaba bu kütüphane’de Osmanlı’ya dair kimi tarihi ve folklorik bilgileri barındıran kitaplar mı okumuştur? Bilemiyoruz. Araştırmacılar Mangan’ın Türkiye’ye ve Türkçe’ye neden ilgi duyduğunun bir “sır” olduğu konusunda birleşiyor. Yaşadığı dönemde daktilo olmadığı için elle yapılan çoğaltma işlerinde çalıştığı ve özellikle adli metinlerin kopyalarını çıkarttığı üzerinde de değişik görüşler var kaynaklarda. Bu görüşlerden biri: “Bir yakınına Türkçe ve Türk şiiriyle Almanca bir tercüme sayesinde tanıştığını anlatmış” olmasıdır. Türk şiiri üzerine çalışmanın zorluğunu anlattığı”Unuversity Magazin”deki bir yazısında şöyle diyor:”Türk edebiyatını anlamak çok zor. Türkçe gramer okumakla, küçük izahları dinlemekle olacak iş değil bu. O bilgiyle Osmanlıcayı yazıp okuyamazsınız. İşi ciddi tutmak, uzun bir süre için kendi memleketinizi unutmanız gerekiyor. Adeta yeminli bir Müslüman gibi olmalısınız. Osmanlı’yı, Türk şiirini anlamak ancak böyle mümkün.” Son cümlesi ise oldukça sert ve dikkat çekicidir: “Yani Avrupalılığın bütün eskimiş paçavralarından kurtulmak, onları rüzgâra savurmak gerek.” Mangan’ın, arkasında, bir divan oluşturacak kadar Türkçe eser bıraktığı söyleniyor. Bugüne dek Mangan hakkında birkaç[1] yazı dışında Türkçe’de bir şey yayımlanmadı. Bu yazılardan birini “Ayine-i İskender” köşesinde 21 Ekim 1999 tarihinde İskender Pala yayımladı. Bir diğer yazı ise” Dublin’de Aruz Vezni” başlığı altında Avni Özgürel imzasını taşıyordu. Özgürel yazının bir yerinde şöyle demektedir: “Döneminde bedava gezi tantanalı ağırlamadan yararlanmak, Osmanlı sarayından bahşiş koparmak için eser üreten tipte sanatçılardan biri değil Mangan. İskender Pala ise, Mangan’ın “İrlanda’nın Edgar Allen Poe”su olduğunu söyler.<br />Mangan ölmeden önce yazdığı son şiirlerinden birinde şöyle demektedir:<br /><br />“Şimdi kervan yola çıkıyor…meçhul bir ülkeye doğru.<br />Çanları hareket işaretini vermeye başladı bile…<br /><br />Sevin ruhum… zavallı kuşum, kurtuldun nihayet.<br />Nihayet kafesin çöküyor…Demirleri dağılacak yakında.<br /><br />Elvedâ gaileli dünya, günahlarla haşir neşir olan dünya…<br />Ruhum Allah’ın sakin yurdunda dinlenecek artık…”<br /><br />“kuş-kafes” ilişkisiyle “ten ile can” ortaya konuyor. Bu benzetmeler Doğu şiirine dolayısıyla Osmanlı şiirine ait. Kervan’ın “meçhul bir ülkeye doğru” yola çıkması…Sanki Mangan’ın ölümünden kırk yıl sonra dünyaya gelen Yahya Kemal’e ait. Yahya Kemal’in ‘Sessiz Gemi’si şu beyitle açılıyordu:<br /><br />“Artık demir almak günü gelmişse zamandan<br />Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan”<br /><br />“Oxford Book of English Verse” kitabındaki 900 şiir arasında tek bir gazel vardır; o gazelin altında ‘Mangan’ imzası vardır.”Dünya” adlı bu 16 mısralık gazel insanın nereden gelip nereye gittiği sorusu üzerine kurulmuştur. Peter Hird, “Aynı kelimenin bir mısra atlayarak mısra sonlarında tekerrür etmesi, İngiliz şiir diline çok aykırıdır. Aslında bu şekilde yazılmış bir tek şiir biliyorum: Mangan’ın gazeli.” diyecektir. Evet, Mangan Türk gazel formunu ustalıkla şiirlerinde kullanmıştır. Mangan, aynı zamanda İrlanda milli marşının da yazarıdır. Mangan öldüğü zaman yastığının altında bir kitap bulundu. Bu kitap bir Türk şairinin Almanca tercümesiydi. Şiirde kimi duyguların ‘baskın’ oluşu halklara ve halkların yaşadığı coğrafyanın sosyo-kültürel dokusuna göre değişim gösterir. Bazı kavramlar, motifler bizim şiirimizde önemli bir yer tutarken başka bir milletin şiir serüveninde yüzeysel bir şekilde ortaya çıkabilir. Bir şairin gitmediği, yaşamadığı bir coğrafyaya dair şiir yazması anlaşılır bir şeydir. Edebiyat tarihimizde bunun çok ve başarılı örnekleri mevcuttur; fakat bir toplumun değerlerine ‘iltica’ ederek o değerler içinden ortaya başarılı şiirler koymak oldukça güçtür. Bu güçlüğü, 4000 kilometre uzaklıktan, bundan 160 yıl önce aşabilmiş bir örnek olarak duruyor karşımızda Mangan. Hiçbir ülke edebiyatında buna benzer bir örnek gösteremeyiz. Mangan, sıradan bir empatiyle sadece kendisini ‘Türk’ yerine koymamıştır; ‘Türkçe’yi de dilinin yerine koymuştur.Bu ülkede ömrünü edebiyata vakfetmişler arasında, bir avuç insan dışında Mangan’ın ismini duyan yok. Bu da mes’elenin başka bir yönü!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3293077740713904999?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-28448812212775036442007-10-20T23:28:00.000-07:002008-11-13T03:44:42.116-08:00<strong>Kitap Çevirmenleriyle Dayanışma Gecesi<br /></strong><br />Kitap Çevirmenleri Meslek Birliği (Çevbir) olarak 27 Ekim Pazartesi gecesi Osmanbey’deki La Bella Çok Amaçlı Toplantı Salonunda müzik esliğinde bir yemek organize ettik. Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu'na (BGST) bağlı, içinde Kardeş Türküler'den müzisyenlerin de yer aldığı Kef Kef grubu ve Mısırlı Ahmet Galata Ritimhanesi üyelerinden bir grup da bizlerle birlikte olacaklar.<br />500 kişilik geniş ve ferah bir salonda, güzel müzikler esliğinde mükellef bir yemek yemek, sohbet etmek ve asıl önemlisi, ciddi mali sıkıntılar içinde kitap çevirmenlerinin sorunlarına çözümler bulmaya çalışan meslek birliğimize katkıda bulunmak, kitap çevirmenleriyle dayanışmak isteyen herkes geceye katılabilir.<br />Salona giriş davetiyeyle, davetiye ücreti 50 Ytl’dir. Bayram tatilinden sonraki haftadan itibaren İstanbul’daki herkes, istediği kadar davetiyeyi Anadolu yakasında Çevbir ofisine (Moda Cad. Özgür Han No. 46 K. 5 Büro 503, Tel. 0 216 337 16 99), Avrupa yakasında da Metis yayınlarına (İpek Sok. No. 5 Beyoğlu Tel. 0 212 245 45 09) uğrayarak satın alabilir. Uğrama şansı olmayanlar ya da biletini bir an önce almak isteyenler de Çevbir’in banka hesaplarından birine (İş Bankası Şaşkınbakkal: 1066-462343. Garanti Erenköy:150-6298359) almak istedikleri kadar davetiyenin parasını yatırabilirler.<br />Ancak bunu tercih edenlerin havalenin açıklama bölümüne Davetiye Ücreti yazmalarını ve saymanımız Mehmet Moralı’ya<br /><a href="mailto:galakto.m@gmail.com">galakto.m@gmail.com</a><br />bir e-posta atarak isimlerini ve kaç kişilik davetiye ücretini yatırdıklarını bildirmelerini önemle rica ederiz. Bu arkadaşlarımızın davetiyeleri kendilerine o gece salonun kapısında takdim edilecektir.<br />Geceye kesinlikle katılamayacak olsalar da sırf Çevbir’e katkıda bulunmak adına davetiye almak isteyenler de olabilir, onların da bu durumu yine ayrı adrese bildirmelerini rica ediyoruz, çünkü salon isletmecisine geceden birkaç gün önce yaklaşık da olsa bir sayı bildirmemiz gerekiyor. Ayrıca geceye katılacak olanlar arasındaki vejetaryenler de adlarını bildirirlerse, kendileri için menüdeki ızgara et yerine bir sebze yemeği verilmesini temin edebiliyoruz.<br />Türkçeden aşina olduğumuz şarkıları orijinal dillerinde söyleyecek olan Kef Kef’in ezgileri ve Mısırlı Ahmet grubunun ritimleriyle daha da güzelleşecek olan dayanışma gecemizde sizleri de aramızda görmekten mutluluk duyacağız.<br />Saygılarımızla!<br /><br /><strong>Tarih: 27 Ekim 2008 Pazartesi<br />Saat: 20.00-24.00 </strong><br /><strong>Yer: La Bella Çok Amaçlı Toplantı Salonu Rumeli Cad. No. 142 Osmanbey/Sisli (Osmanbey Metrosu Türk Telekom Çıkışının hemen sağındaki caddede, sağ taraftaki son blokta)<br />Ücret: 50 Ytl</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2844881221277503644?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-47198272534570061472007-10-01T09:20:00.000-07:002008-11-13T03:25:36.507-08:00KRİTON DİNÇMEN<br />Söyleşi: Yavuz Türk<br /><br />Bize kısaca çevirmenlik serüveninizden bahsedebilir misiniz? Çeviriye ne zaman başladınız, sizi bu alana yönelten ilk kıvılcım neydi?<br /><br />Gençken, savaş aleyhtarı bir kitap okumuştum. Bu kitap beni çok sarstı! Korkunç bir objektiflik vardı bu metinde; her şeyi yüzümüze çarpıyordu sanki. Daha sonra aynı kitabı defalarca okudum ve her defasında yeni şeyler anladım. Sonra bu kitabı çevirmeye karar verdim. Kitabın beni sarsmasının en temel nedeni, bir tarafı düşman diğer tarafı dost olarak göstermek yerine, savaş ve insan olgusunun üzerinde durmasıydı. Ben bir hümanist olarak her zaman savaşın anlamsızlığını vurgulamaya çalıştım. İşte bu düşüncelerle kitabı çevirmeye başladım; ama bu o kadar da kolay görünmüyordu: Kitabı iki yılda çeviririm, diye düşündüm başlarda; ancak sonra sonra baktım ki kitap su gibi akıyor ve ben de büyük bir haz alıyorum çevirirken... Sonuçta, her şeyi bir kenara bıraktım, yalnızca bu kitabı çevirmeye odaklandım ve dört ayda çevirdim kitabı. Mirilivis’in Hayat Mezarda! adlı kitabıydı bu. Neden bu kitabı çevirmeye karar verdim? Ben bir kitabı delirdiğim zaman çeviririm çünkü: Okuduğum o kitaptan çılgıncasına bir haz aldığımda, kitabı benim gibi okuyup beğenmelerini istiyorum galiba. Ardından önemsediğim birkaç çevirime burada değinmek gerekirse, Bizanslı tarihçi Yeorgios Francis’in Şehir Düştü adlı kitabı var mesela. Francis, imparator Kostantinos’un tüm yaşamı boyunca sarayda en yakın arkadaşı ve danışmanı olmuştur. Olayların birinci dereceden tanığıdır; ama bir tarihçi duyarlılığıyla mümkün olduğunca objektif yansıtır olanları. Claude Farrére adlı yazarın Ankaralı Dört Hanım kitabını çevirdim. Farrére, Cumhuriyet Ankara’sında Fransız kültür ataşesi. Ankaralı Dört Hanım’da iki aşk hikâyesi etrafında, 1920 sonları ile 1930’lu yılların başlarındaki yeni başkentle İstanbul’un sosyokültürel örgüsü irdeleniyor. Ardından, Panayotopulos, Odysseas Elytis, Sapho gibi şair ve yazarları çevirdim. Özellikle bu saydıklarım benim için çok keyifli çevirilerdi.<br /><br />Çeviride temel aldığınız yöntem nedir? Çevrilen metnin her halükârda kendinden yitirdikleri ortada. Sizce hangi yöntem gözetilirse çeviri metin özünden daha az uzaklaşır?<br /><br />En başta, insan çevireceği lisanı çok iyi bilmelidir. Sadece kelimeleri bilmek ya da cümlelerin bütünsel olarak anlamlarını kavramak yetmez; satıraralarını da iyi okumak gerek, dilin nüanslarını iyi kavramak ve algılamak; zaten bunu başarabilen kişiye iyi çevirmen denir. Ben daha çok anlam çevirisinden yanayım. Türkçe nasıl yazacaksam onu aktarmaya çalışırım; metnin yazarı ben olsaydım nasıl yazardım... Ege’nin tuzlu suyu insanların ağzına değsin isterim, Ege’nin güneşi gözümüzün önünde parlasın isterim; yani Ege tadını aktarmaya çalışırım. Metnin özgünlüğünden, dil oyunlarından da bir şeyler yitirmesini istemem elbette ve mümkünse bunu Türkçeye yansıtmaya çalışırım. Ancak aslolan anlamdır benim için. Türkçede bir tabir var: ‘kulağına/kulağının dibine fısıldamak’. Biri Yunancaya çevirmiş bunu aynen: Hiçbir anlamı yok! Daha doğrusu hiçbir anlamı kalmamış. Oysa Yunancadaki deyimlerde karşılığını –en azından yakın anlamlısını– bulmayı deneseydi... Bu anlamda çeviriyi çok ciddiye alıyorum ben. Her babayiğidin harcı değildir. Yetkin olmayan ellerde bir metin paçavraya dönüşebilir; bunu yapmaya kimsenin hakkı yok.<br /><br />Siz Türkçenin yanı sıra Fransızca ve İngilizce de biliyorsunuz. Yunanca anadiliniz, öte yandan Türkçeyi çok iyi kullanıyorsunuz.<br /><br />Çünkü ben buralıyım. Şöyle cevap vereyim: Deneme kitaplarıma ya da çevirilerime önsözler yazıyorum. Çoğu kitabın başında kendime ait bir önsöz var. Neden yapıyorum bunu? Çünkü istiyorum ki okur çeviriyi okurken neyle karşılaşacağını bilsin: okuru bir nevi hazırlamak gibi. Ayrıca bir kültürdür bu; o bölge insanının farklılıklarını ve benzerliklerini anlatırsın. Önsözlerde çok uzun cümleler kuruyorum; bir cümle bazen bir sayfa sürüyor: Bir arkadaşım bana diyor ki; “Sen yabancı olduğun için, Türkçeyi daha iyi bildiğini kanıtlamak mı istiyorsun?”<br />Benim Fransızcam liseden. Liseyi Pertevniyal’de okudum. 1961-1964 yılları arasında alanımla ilgili araştırmalar yapmak üzere Amerika’da bulunmuştum, İngilizcem de oradan. Ama Rum olduğum için Yunancayı daha iyi çevirebildiğimi düşünüyorum; belki bundan. Ama en çok hakim olduğum dil Türkçedir. Yunancayı Türkçeye çok rahat çevirebilirim bu yüzden, fakat tersi biraz zor gibi görünüyor bana; çünkü Türkçedeki ifadeleri ve nüansları Yunancada tam olarak yakalayamayabilirim. Türkçede ise her türlü taklayı attırabilirim dile.<br />Yunanca bilen çok az kişi var artık Türkiye’de. Rumların sayısı da gitgide azalıyor. Bunun da etkisi vardır elbette bir Rum olarak.<br /><br />Peki, sizce Yunan edebiyatı Türkiye’de yeterince biliniyor mu?<br /><br />Zannetmiyorum. Demin de söylediğim gibi; en başta Yunanca bilen sayısı çok az, üstelik iyi Yunanca bilenlerin sayısı daha da az. Hal böyleyken, tanıtımını yapan, buna heveslenen pek kimse de yok ortada. Aradaki tarihi husumetten olsa gerek, insanlar birbirlerine tahammül dahi gösteremiyorlar. Oysa iki komşu ülke söz konusu; tarih boyunca bir arada, iç içe yaşamış ve aynı gelenekleri paylaşmış Ege kıyılarında. Aynı güneşin altında çalışmış ve aynı denizde yüzmüş. Böylesine iki toplumun hızla yabancılaşması bana çok dokunuyor. Aramıza nifak sokuyorlar!<br /><br />Çağdaş dünya edebiyatını ne kadar takip edebiliyorsunuz?<br /><br />Modern edebiyatı beğenmiyorum demek dangalaklık olur; ama beni pek sarmıyor. Kafka’yı, Boris Vian’ı, Sartre’ı severim, özellikle Fransız şairleri severim. Lisedeyken Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok’u okumuştum; savaşın korkunçluğunu ve anlamsızlığını anlatan bu yapıt, yine de Mirilivis’in eseri kadar sarmamıştı beni. Ben daha çok eskileri okuyorum, klasikleri. Daha genç olsaydım yine eskileri çevirirdim. Modern resmi ve müziği seviyorum, fakat edebiyatı pek takip edemiyorum. Çağdaş Yunan edebiyatından ise sevdiğim Kavafis ve Elitis vardır. Ben, klasiklerdeki tadı modern edebiyattan tam alamıyorum. Yeri gelmişken şunu da söylemekte fayda var. Klasik yapıtlarda bir telif sorunu olduğundan; yerli yersiz her yayınevi (kısaltarak) basabiliyor bu kitapları. Bu yüzden klasiklerin tekrar, yetkin kişilerce çevrilmesinde fayda var diye düşünüyorum.<br /><br />Sizin bir de Sapho çevirileriniz var. Böyle eski bir metni çevirmek sizi zorladı mı?<br /><br />Çeviri dediğimiz şey, dile hakim olma meselesi temelde; ben de Türkçeyi çok iyi bildiğimi düşünüyorum. Türkçeyi iyi bildin mi istediğin gibi takla attırabilirsin cümlelere. Ben güçlük çekmedim. Aksine çok keyif aldım.<br /><br />Panayotopulos’un Benzersiz Mevlâna adlı kitabını çevirdiniz. Mevlâya karşı özel bir ilginiz mi vardı, bu kitabı çevirmeye nasıl karar verdiniz?<br /><br />Ben en başta ‘insan’a ve ‘insan olma’ya inanırım; ancak dindar adamın da elini öperim. ‘Dinci’ değil ama, dindar; bu ayrım çok önemli. Mevlâna evvela insandır.<br />Kitabın yazarı Anadolu’ya, Konya’ya gitmiş. Mevlâna’nın öğretisini anlatmışlar ona. 13. yüzyılın ortalarında Horasan dağları ile bozkırlarından kalkıp Konya'ya gelen Doğulu bir düşünür, o zamana kadar değişik kültür ve coğrafyalardan gelen bilgileri olağanüstü seziş ve duyuşunun perspektifi altında kullanarak asırlar sonraki dünyanın, bugünkü Batı Medeniyeti diye bildiğimiz felsefi sistemlerin temellerini atıyor... Mevlâna çok büyük! İnsan aklının en büyük temsilcilerinden. İnsan aklı konusunda Nietzsche kadar önemlidir. Rahatlıkla söyleyebilirim, asıl Rönesans İtalya’da değil, Konya’da doğdu. 13. Asrın Selçuklu Konya’sı Rönesans’ın beşiği olarak karşımıza çıkmış, tüm görkemiyle yükseliyor. Kendinden sonraki düşünürleri müthiş etkilemiştir. Mevlâna, “benimle senin aranda ne ben ne de sen vardır” demiştir. O, Türkiye’yi bütün dünyaya tanıtmıştır.<br />Yaptığım bu çeviri aslında baştan ayağa şiiridir. Düzyazıdır ama şiir gibidir.<br /><br />İkinci dilden çeviriler hakkında neler düşünüyorsunuz?<br /><br />Çok zor. Çevirmenin birkaç dilde çeviri yapması, söz konusu dillere hakim olduğu sürece, elbette mümkün. Çevirmen öğrendiği dile hakim değilse, dilin hokkabazı değilse bocalayabilir. İster istemez ağdalı ve pragmatik bir söyleme doğru kayabilir böylece; bu noktada ise çeviri tatsızlaşmaya başlar. Yağsız tuzsuz bir yemek misali. Çevrilen metin ilk çeviride zaten aslından bir şeyler yitiriyorken, bir de tutup da çevirinin çevirisini yapmak gerçekten büyük yetenek ister; imkânsız değil tabi ki, ama gerçekten çok zordur. Kayışdağı’nın eteğinden, suyu kaynağından içmek başkadır, aynı suyu damacanadan içmek başkadır. Su, evimize gelene kadar bir sürü işlemden geçer.<br /><br />Yeni çeviri çalışmalarınız var mı?<br /><br />Bu yaştan sonra insanın pek cesareti kalmıyor. Toparlanmada güçlük çekiyorum. Artık daha çabuk yoruluyorum. Mehmet Culum’un Alaçatılı diye bir kitabı var; biraz gücüm olsa, biraz da Yunancam daha yetkin olsa o kitabı çevirmek isterdim. Çevirmenin bunca çabasının esas mükâfatı ne olacak peki? Genelde hiç. Bana kalırsa, emek verilen metnin neşredildiğini görmek bile yeterlidir.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4719827253457006147?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-26144798208606321632007-10-01T09:19:00.000-07:002008-11-13T03:25:13.142-08:00MEHMET H. DOĞAN<br /><br />Söyleşen: Gonca Özmen<br /><br />Gonca Özmen: Çağdaş Rus şiirinin önemli şairlerinden Voznesenski’nin ‘Oza’ adlı uzun şiirini, Turgay Gönenç’le birlikte, İngilizcesinden çevirdiniz. Aynı şairden Seçme Şiirler adlı bir kitap daha yayımladınız. Çevirmek için, niye Voznesenski’yi seçtiğinizi ve -kısaca- şiiri üzerine görüşlerinizi sorabilir miyim? Voznesenski’nin şiirlerindeki ritmi, sözcük oyunlarını, mecaz ve argoyu aktarmada ne gibi güçlüklerle karşılaştınız? Başka şiir çevirileriniz var mı?<br /><br />Mehmet H. Doğan: Voznesenski’nin şiiriyle ilk kez, 1967’de, Teksas’ın San Antonio kentinde bir kitapçı dükkânında rastladığım Antiworlds and “The Fifth Ace” adlı seçmeler kitabıyla tanıştım. O güne kadar genç kuşak Sovyet şairlerinden yalnızca Yevtuşenko’yu tanıyordum. Sovyetler Birliği’nde Yirminci Kongre sonrasında Stalin kültünün yıkılışından ve Sosyalist Gerçekçilik akımının önce dünyada daha sonra da Sovyetler Birliği’nde sarsılmaya başlamasından sonra nasıl bir şiirin oluştuğunu merak ediyordum. Doğrusu, Yevtuşenko beni fazla etkilememişti, gösterişe (show) fazla düşkün bir şair izlenimi bırakmıştı bende. Voznesenski’nin şiirlerini okumaya başladıktan sonra haklı olduğumu hemen anladım. Onda, Mayakovski’deki devrimci atağı ve gücü, Pasternak’taki lirizmi, Yesenin’deki sadeliği ve içtenliği yeniden bulmuştum. Voznesenski, şiirinde “sözüm ona ilerleme”ye, çıkarcıların, duygusuzların, göğüslerinde bir yürek taşımayanların eline geçince baskı aracı haline dönüşen “kahrolası makine”ye karşı sevginin ve özgür insan ruhunun savunusunu üzerine alır. İnsani değerlerin baş koruyucusu olarak şair çıkar karşımıza. Bu eğilim, en çok da Oza adlı uzun şiirde görülür. Oza, XX.Kongreden sonra 1960’larda yeniden diriltilmeye çalışılan Zdanofçu sanat anlayışına karşı yükseltilmiş, şairin o yıllarda çektiği acıları da dile getiren cesur bir sesti. Bir kitap boyutunda olduğu için basımı öne çıktı. Daha önce de, Yeni Dergi’de Goya, Bir Beatnik Konuşuyor, Zenciler Türkü Söylüyor gibi başka şiirlerini de ilk kez ben çevirip yayımlamıştım. Daha sonra, öteki kitaplarından başka şiirler de çevirerek İyi Şeyler yayınları arasında Seçmeler kitabını yayımladım. Antiworlds bilingual bir basımdı. Çeviriler başta W.H.Auden olmak üzere seçkin İngiliz yazar ve şairler tarafından yapılmıştı. Şiirdeki ses ve uyak düzenini yakalamada ve yansıtmada, o sırada İzmir’de bulunan, Rusça bilen bir dosttan yardım da aldık.<br />Voznesenski’nin şiirini hâlâ seviyorum; ama ne yazık ki, son yıllarda ne yaptığını, neler yazdığını izleyemedim. 1992’de Strasburg’da bir Nâzım Hikmet sempozyumunda Radi Fiş’e rastladığımda, daha çok 1989 sonrasını kastederek, sorduğum ilk soru bu olmuştu. İnanmayacaksınız, Radi Fiş’in yanıtı şu oldu: “Sorma, son yıllarda çok dağıttı Voznesenski, İkinci Yeni gibi şiirler yazıyor!”<br />Çeşitli zamanlarda yapılmış başka şiir çevirilerim de oldu, ama önemsiz. Kendimi şiir çevirmeni sayamam ben.<br /><br />G. Ö. : Voznesenski’nin Seçme Şiirler’ini, İ. Babel’i; U. Eco, C. Pavese, F. Kafka ve G. Lukacs’ı hangi dillerden çevirdiniz? Gerçi, Lukacs, Macarcadan başka, Fransızca ve Almanca da yazmıştır; ama, Avrupa Gerçekçiliği’nin özgün adı olarak “Studies in European Realism”in verilmesi, “İngilizce kitaplar da yazmış mı acaba?” yolunda bir düşünce uyandırdı bende. Çeviri yapabilecek düzeyde, İngilizce ve Fransızcadan başka yabancı dil biliyor musunuz? İkinci dilden çeviri konusunda ne düşündüğünüzü de merak ediyorum. Belki, bilimsel, felsefi ve sanat kuramıyla ilgili yapıtlarda ikinci dilden çeviriye hoşgörüyle bakılabilir. Ancak, yazın yapıtlarında, özellikle şiirde, yazarın/şairin biçeminden, dil ustalığı ve sesinden daha fazla uzaklaşmaya yol açmaz mı ikinci dilden çeviri?<br />Şiir çevirisinde, örneğin, ilk çevirmenin seçeceği herhangi bir sözcük, özgün metindeki ilgili sözcüğün anlamsal/duygusal çağrışımları ve sessel özellikleri yönünden kayıplar taşıyorsa; ikinci çevirmende, bu kayıp ve uzaklaşmalar bir kat daha artmaz mı? Bu bağlamda, Voznesenski’yi çevirirken, Fransızcaya yapılmış olanlardan ve Auden’in İngilizce çevirilerinden yararlandınız mı?<br />M.H.D.: Voznesenski, Babel, Eco, Pavese çevirilerini ve Kafka’nın bir tek öyküsünü (Bir Köpeğin Araştırmaları) İngilizceden, Garaudy ve Radiguet çevirilerini Fransızcadan yaptım. Lukacs’a gelince, Avrupa Gerçekçiliği’ni İngilizceden çevirdim. Ama şimdi siz söyleyince yeniden baktım, “Studies In European Realism” adlı kitapta bir İngiliz çevirmen adı verilmemiş; yalnızca “With an Introduction by Alfred Kazin” kaydı var. Kazin’in Giriş’inde de kitabın özgün dili üzerine bir şey yok, sadece kitabın “1930’ların o korkunç temizlik olayları sırasında Rusya’da” yazıldığı söyleniyor.<br />Hayır, İngilizceden ve Fransızcadan başka yabancı dil bilmiyorum; üstelik son otuz yıldır hep İngilizceden çeviri yaptığım için Fransızcadan çeviri alışkanlığını biraz yitirmiş de olabilirim.<br />Şiir dışında, bilim, felsefe, sanat kuramı üzerine yapıtlar gibi yazınsal yapıtların da (öykü, roman, deneme..vb.) ikinci dilden yapılmasında herhangi bir sakınca görmüyorum. Özellikle, İngilizceye başarıyla çevrilmiş yapıtlarda. Örneğin, Pavese’nin Ay ve Şenlik Ateşleri kitabının çevirisi, “Türkçede İtalyan Edebiyatı” üzerine uzun bir yazıda -şimdi nerede olduğunu, kimin yazdığını anımsamıyorum, yazık ki- “İngilizce çeviriden yapılmış olmasına karşın” başarılı olduğu söyleniyordu. Kafka’nın öyküsü için de aynı şeyi söyleyebilirim. İngilizce çevirmenin başarısından yararlanmışım demek ki!<br />Şiirdeyse, kimi şairlerin hiç çevrilemeyeceğini, kimi şairlerin ancak şairler tarafından çevrilebileceğini, kimi şairlerinse şiirden anlayan herkes tarafından çevrilebileceğini sanıyorum. Şiir elbette ki, çeviride birçok şey yitiriyor kendisinden; güçlü şairler bu yitişin üstesinden gelebiliyor, o zaman da “…ama aynı şiir mi?” sorusu çıkıyor ortaya. Anday’ın Annabel Lee, Orhan Veli’nin Aragon’dan Elsa’nın Gözleri, Charles Cros’dan Çirozname, François Villon’dan Asılmışların Baladı çevirileri gibi.<br /><br />G. Ö. : Şiirle yakından ilgilenen biri olarak, edebiyat/şiir dergilerinde yayımlanan çeviri şiirlerle ilgili neler söylersiniz? Bunları, nicel yönden yeterli, nitelik yönünden iyi buluyor musunuz? İyi ya da başarılı şiir çevirisi deyince ne anlıyorsunuz? Örnekler verebilir misiniz? Ayrıca, Şiir Yıllıkları’nda, dergilerdeki çeviri şiirlerden/kitaplardan pek söz edilmemesi sizce de bir eksiklik değil mi? Sizin yıllıklarınızda, o yıl yayımlanan şiir kitapları arasında; çeviri olanlarına da yer vermenizi oldukça önemsiyordum ben.<br /><br />M.H.D.: Edebiyat/şiir dergilerindeki çeviri şiirlerin çoğunu, en azından şimdilik, şairine dair bir tat vermesi yönünden yararlı buluyorum. Bunları gelecekteki çevirilere bir hazırlık olarak gördüğümü söylemeliyim. Cevat Çapan’ın editörlüğünü yaptığı Şiir Atlasları, İyi Şeyler arasında yayımlanan seçmeler, bu bakımdan şiir çevirmenleri için bir hazırlık okulu gibi. Ama çoğu şairin henüz gerçek çevirmenini bulduğunu söylemek zor. Örneğin Emily Dickinson, henüz gerçek çevirmenini bulamadı bence. Tamer’in kimi Lorca çevirileri dışında Lorca da. Yine de bu konudaki çabaları boşa harcanmış saymıyorum. Şiiri besleyen kanallardan biri olarak bakıyorum şiir çevirisine.<br />Şiir Yıllıklarında çeviri şiir kitaplarından söz edilmemesi bence de büyük bir eksiklik. Elden geldiğince izinin sürülmesi gerek.<br /><br />G.Ö.: Annabel Lee’den alıntıladığınız iki dize için, “Poe’nun mu yoksa Melih Cevdet Anday’ın mı diyeceğiz şimdi,…” (Şiir ve Eleştiri, YKY, İst., Şubat 1998, s. 184) sözleriniz; şiir çevirisini bir yeniden yazma/söyleme, yaratma olarak anladığınızı gösteriyor sanırım. Sizce, şiir çevirisinde önemli olan, şairin biçemini, şiirin yapısını yansıtmak mıdır; yoksa akıcı, güzel bir Türkçeyle, sanki Türkçe yazılmış/söylenmiş gibi çevirmek mi? Bu bağlamda, çevirmenin yaratıcılığı, özgün metne katkıları ve “yaratıcı çeviri”yle ilgili görüşünüz nedir; biçem yönünden, Ataç’ın, Can Yücel’in çeviri anlayışına katılıyor musunuz?<br /><br />M.H.D. Şiir çevirisi elbette ki bir yeniden yaratma serüvenidir. Annabel Lee çevirisine yalnızca “akıcı, güzel bir Türkçeyle yazılmış/söylenmiş” bir şiir diye bakabilir miyiz? Ayrıca, Anday, şairin biçemini, şiirin biçimini aslına yakın bir şekilde yansıtmaya ne denli özen gösterdiğini, e.e. cummings’den yaptığı bir şiir çevirisini çözümlediği bir yazısında apaçık gösterir. Türkçe yazma/söyleme, en başta Can Yücel olmak üzere, bir başka tür şiir çevirisi anlayışıdır, saygı gösteririm, ama bu tür çevirilerin özgün metni ve şairi ikinci planda tuttuğuna inanıyorum. Örneğin “Bir ihtimal daha var, o da ölmek mi dersin” dizesi, bütün espri gücüne karşın, “To be or not to be”nin karşılığı mıdır?<br />Ataç’ın Can Yücel’le aynı çeviri anlayışını paylaştığını söylemekse, çok zor. Düşünsenize, Ataç, doğru, anlaşılır bir çeviri için kendi arı Türkçe anlayışını bile bir kenara bırakırdı çevirilerinde. Aslolan şairin/yazarın biçemine olabildiğince sadık kalmaktır diye düşünüyorum. Ataç’ın Balzac’tan Otuzundaki Kadın, Alain Fornier’den Adsız Köşk vb. çevirileri çeviri edebiyatımızın hâlâ en başında anılması gereken örnekleridir.<br /><br />G. Ö. : Çeviri kitaplar üzerine yazılanların büyük çoğunluğu tanıtma yazısı niteliğinde. Çevrilen yapıtın konusu, kahramanları, yazarı ve Türkçeye çevrilmiş diğer yapıtlarından söz edildikten sonra; her zaman olmamakla birlikte, bir-iki cümleyle çeviriye de değiniliyor: “Akıcı bir dille aktarılmış.”, “Rahat okunuyor” … vb. Ülkemizde, çeviri eleştirisinin eksikliği ve gerekliliği konusunda ne düşünüyorsunuz?<br /><br />M.H.D. Ne yazık ki öyle. Jameson gibi çelik çekirdek bir dili olan yazardan bir kitap çeviriyorsunuz, aylarca alnınızın damarı çatlamış. Dergide, gazetede bir yazı çıkıyor kitap üzerine. Çeviriden söz yok; Jameson hakkında, kitap hakkında genel geçer birtakım şeyler söyleniyor; amaç, yazı sahibinin neler neler bildiğini göstermek okuyana. Akademisyenlerin bir tür afra tafrası. Peki çevirmen bu zor işi başarmış mı, başaramamış mı? Başarmışsa neden iki sözcükle değerlendirmiyorsun bunu? Başaramamışsa neden göstermiyorsun nedenini, niçinini? Ondan da geçtim, Aristoteles’ten çevirdiğim, YKY yayınları arasında sekiz baskı yapan Retorik (1995) çevirisinin, 2002’de Aristoteles üzerine yayımlanmış bir kitabın önsözünde adı bile geçmemektedir. Sayın felsefe profesörüne göre böyle bir çeviri yayımlanmamıştır Türkçede! Susan Sontag’ın bence en iyi romanı olan Yanardağ Sevgilim’den söz edildiğini de duymadım kaç yıldır. Çeviri eleştirisi…Böyle bir şey var mı bizde?<br /><br />G. Ö. : Postmodern edebiyat kuramının, sanatı bir oyun/zevk aracı olarak gören, yazarı/şairi “öldüren”, kolaj gibi teknikleri benimseyen anlayışının; bazı çevirmenlerimizi de etkilediğini görmekteyiz. Örneğin, Georges Perec’in Kayboluş romanına, çevirmenin, özgün metinde olmayan bölümler eklemesi gibi. Bazı çevirmenlerin, politik/ahlaksal/dinsel/ulusçu nedenlerle sansür uyguladığı, kendince gereksiz gördüğü ya da zorlandığı bazı cümle/dize, paragraf, bazen bölümleri çıkardığına da rastlanıyor. Çevirmenin buna hakkı var mıdır? Bu ve benzerleri (serbest çeviri/yorumlama, ölçü/uyak için sözcük/dize ekleme/çıkarma vb.) yazara/şaire, metnine, okura bir saygısızlık değil midir? Bilim, felsefe ya da sanatla ilgili kuramsal koca bir kitabın, sadece birkaç bölümünün çevrilip, hiçbir açıklama yapılmadan, özgün adıyla yayımlanmasına ne diyorsunuz? Dil bilmeyen okuyucuları aldatmak olmuyor mu bu? Eskiden yapılmış, özellikle MEB yayınları arasında çıkmış, bazı çevirilerin birtakım sözcük ya da cümlelerini değiştirerek, bazen buna bile gerek duymadan, başka bir çevirmenin (gerçekte olmayan birinin) adıyla yayımlanmasını anımsayarak soruyorum: Çeviri etiğinin ilkeleri neler olmalıdır sizce? Bu emek sömürüsüyle ilgili olarak, hukuksal önlemler yok mu, neler yapılabilir/yapılmalıdır? Gerçek çevirmenlerse, emeğinin karşılığını alamama bir yana; Türk Ceza Yasası’nın 301. maddesine göre, yayıncı ya da editörlerce seçilen, belki de içeriğine/düşüncelerine katılmadıkları bir kitabı çevirdikleri için bile sorumlu tutulup yargılanabiliyorlar. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, çevirmeni koruyor mu?<br /><br />M.H.D. Postmodern’den söz etmeyin bana. Yalan yanlış anlaşılmış bir ‘postmodernlik’ adına ne cambazlıklar yapılıyor; Perec çevirisinde olduğu gibi ne sahtecilikler yapılıyor, elbette biliyorum ve onaylamıyorum bunları. Elbette ki, dil bilmeyen okuru aldatmadır, saygısızlıktır bunlar. Çevirmenin, hangi nedenle olursa olsun, bu gibi eklemelere, çıkarmalara, değiştirmelere, kolajlara hakkı yoktur.<br />Ama bu suçu bir kez de ben işledim: Caudwell’in Illusion and Reality adlı, şiir kuramı üzerine çok önemli kitabını çevirdim 1977’de. Son bölümü: ‘Şiirin Geleceği’ bölümünü, ne yazık ki, kitaptan çıkartmak zorunda kaldık. 141-142 sayılı yasaların en şiddetli biçimde uygulamada olduğu o yıllarda bu bölümün yayımlanması, kitabın “komünizmi övme” suçu ile toplatılmasına ve çevirmenin parmaklıklar arkasına gitmesine neden olacaktı. Danıştığımız bütün avukatlar böyle söylüyordu. Ya bu suçu işleyerek bu riske atılacaktık ya da ondan daha küçük, ilerde telafi edilecek bir başka suçu: o bölümü kitaptan çıkartma suçunu işleyerek, şiir üzerine batıda da büyük yeri olan kitabı o haliyle okura ulaştıracaktık. Biz de öyle yaptık ve Yanılsama ve Gerçeklik 1977’de son bölüm eksik olarak yayımlandı. Şimdi işlediğim suça rağmen iyi ettiğimi sanıyorum, çünkü yaşı ellinin üzerinde birçok şairin o kitaptan büyük ölçüde yararlandığını gördüm, biliyorum. 1977’den 2007’ye, ne hikmetse, hâlâ ikinci baskıda duran ama hâlâ satışta olan Yanılsama ve Gerçeklik’in üçüncü baskısına o bölümü ekleyebiliriz artık. “İlerde telafi edilir” derken bunu kastediyorum.<br />MEB yayınları üzerine de bir anım var, onu da ileteyim: 1980’lerde Conrad’ın Nostromo adlı büyük romanını çevirmeye soyunmuştum. Conrad’ın bütün kitapları gibi büyük bir cesaret işiydi bu, biliyordum. Romanın 1940’larda MEB yayınlarından çıkmış bir çevirisi olduğundan da haberim vardı. O çeviriyi zar zor buldum, takıldığım yerlerde yararlanmak için fotokopisini yaptırdım. Fakat daha ilk sayfalarda şaşırdım, çevirmen, Conrad’ın hemen bütün romanlarına koyduğu, kitabın yazılış öyküsü denilebilecek ‘Yazarın Notu’ bölümüyle birlikte ilk beş on sayfayı atlamıştı. Kim bilir neden? Daha sonra ise, uzun betimlemelerin birkaç sözcükle geçiştirilmiş olduğunu gördüm. Örneğin, Conrad’ın bir paragraf boyunca, yelesinden toynaklarına en ince ayrıntısına kadar çizdiği bir arap atı betimlemesi, çeviride yalnızca ‘fıstık gibi bir küheylan’ olarak geçiyordu. Tabii, bir süre sonra bir kenara bıraktım bu çeviriyi, kendi başımın çaresine bakmayı yeğledim.<br />Yine bir başka örnek: McCullers’ın Yalnız Bir Avcıdır Yürek’ini çevirirken Fransızca çevirisi de elimin altındaydı. Bir yerde, bir türlü anlamadığım, çeviremediğim bir cümle için Fransızca çeviriye baktığımda, çevirmenin o cümleyi es geçtiğini gördüm. Belli ki, o da kıvıramamıştı orasını. Benim ne yaptığımı şimdi anımsamıyorum, ama atlamadım, bir şekilde çevirdim.<br />Başkalarının çevirisini orasında burasında birtakım değişiklikler yaparak yeniden yayımlamanın ‘hırsızlık’tan başka bir adı var mı? Ne yazık ki, kitabın da para etmeye başladığı günümüzde bu gibi karmanyolacılığa başvuranlar çok; özellikle de dünya klasikleri adlı dizilerde. Bir çevirmenin bir yıl içinde buna benzer yirmi kitap çevirdiğini görüyoruz!<br /><br />301.Madde hâlâ Demokles’in kılıcı gibi üzerimizde asılı duruyor. Bir yandan da, yeni anayasada düşünce ve yazma özgürlüğünün sonuna kadar korunacağından söz ediliyor. Bu aldatmaca böylece sürmesin dilerim. Asıl emek sömürüsü ise, özellikle de toplumcu olduklarını boyuna ileri süren kimi yayınevi sahiplerince yapılıyor. Bazı yayınevleri anlaşma diye bir şey yapmıyor. Yapılan anlaşmalarsa nalıncı keseri gibi yayınevinin çıkarlarını koruyacak biçimde düzenleniyor. Örneğin, yayınevleri, çeviri sözleşmesine, kitabı hangi tarihte teslim edeceğinizi madde olarak koyuyor da kendilerinin en geç ne zaman yayımlayacaklarını koymuyor. Bu şekilde yıllardır bekleyen çevirilerim var, hem de büyük yayınevlerinde. Geçen yıl, batan bir yayınevi (onlar faaliyetlerine son verdiklerini söylüyor!) yaptığı bütün anlaşmaları keyfi olarak feshetti bir mektupla. Bir arkadaşım, bir yayınevinden telif alacağını, iki yıl sonra, o da ancak mahkemeye verme tehdidiyle alabildi. Çeviri ücreti olarak saptanan rakamlarsa yeterli olmaktan uzak. Bir de bunu dört ay sonra, dörde bölerek ödeme şartı eklenince, çeviri emeği tam bir komediye dönüşüyor.<br />Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çevirmeni korusaydı bütün bunlar olur muydu?<br /><br />G. Ö. : Yeni Dergi, planlı/programlı yayın politikası, iyi seçilmiş metinleri, nitelikli çevirileri ve özel sayılarıyla; güncel sanat ve düşünce tartışmalarını gündeme getirmesi, çağdaş düşünür, yazar ve şairleri tanıtmasıyla döneminde etkili olmuş dergilerden. Yayımladığı yazın ve sanat kuramıyla ilgili -özellikle- çeviri yazılarla (inceleme ve eleştirilerle), Türk düşünce dünyasına büyük katkıda bulunan Yeni Dergi’nin ve titizliği, ciddiyeti, yanlışsız/özenli yazma/yayımlama konusundaki dil özeniyle Memet Fuat’ın, bir eleştirmen/çevirmen olan sizin üzerinizde de etkileri oldu mu?<br /><br />M.H.D. : Yanılsama ve Gerçeklik’i çevirdiğimi duyunca Memet Fuat’ın coşkusu inanılmazdı. Meğer onun da başucu kitaplarındanmış. Hiçbir yayıneviyle anlaşmadan başlamıştım çeviriye. Memet Fuat D yayınlarından çıkarabileceklerini söylüyordu, ama çeviri bittiğinde D yayınevinin eski mali gücü kalmamıştı. Çevirinin birçok bölümü daha kitap yayımlanmadan Yeni Dergi’de yayımlandı o günler, anımsayan anımsayacaktır. Memet Fuat, gerek çeviri, gerekse telif yazılarım için her zaman destek olmuştur bana.<br /><br />G. Ö. : 1961 Anayasası’nın, düşünce ve yayın alanında getirdiği –sınırlı- özgürlük ortamında, çeviri etkinlikleri hız kazanmış; siz de Garaudy, Lukacs, Caudwell, G. Thomson… gibi Marksist düşünür ve estetikçilerin sanat/yazın kuramı alanında önemli yeri olan yapıtlarını Türkçeye kazandırdınız. Frazer’den Aristoteles, Jameson ve Eco’ya; Kafka’dan, Conrad, Pavese, McCullers ve Sontag’a …; 60’lı yıllardan başlayarak 2000’li yıllara; yazından felsefeye, sanat kuramı ve estetiğe, otuza yakın çeviri yaptınız. İlk çevirilerinizi yaptığınız 60’lı,70’li yıllarda; bilim/felsefe/sanat kuramı alanlarında zengin bir kültürel tabanın, birikimin olmayışı; üzerinde anlaşılmış yerleşik terimlerin, yani terminoloji birliğinin olmayışı ne gibi güçlük ve engeller yarattı?<br />M.H.D. : Çeviri kitaplarımın sayısı kırkı aştı bugün. Cogito, Sanat Dünyası, Kitap-lık...vb. dergilerde yayımlanan, kitaplaşmamış yüzlerce yazıyı saymıyorum.<br />Bugün herkesin –bilerek, bilmeyerek- kullandığı “yabancılaşma” terimini ilk olarak Selahattin Hilav’ın bulduğunu ve kullandığını, bu ve bunun gibi başka olaylara bizim yaşam serüvenimizde tanık olduğumuzu söylersem, o günler hangi koşullar içinde çeviri yaptığımızı daha iyi anlatmış olurum. ‘Sosyal Yayınlar’ın, ‘Sol Yayınlar’ın ilk kitapları benzer terminoloji karmaşası içinde yayımlanıyordu. Kimi ‘vetire’, kimi ‘süreç’ diyordu. Kimi Farsça, Arapça terimlere, kimi öztürkçe terimlere tutunarak aşmaya çalışıyordu güçlükleri. Felsefe, toplumbilim, ruhbilim vb. ile ilgili terimler sözlüklerinin hemen tamamı 70’lerden sonra yayımlanmaya başladı. O zamanlar kuramsal çeviriler yapmak gerçekten de bir şövalyelikti. Benim, Estetik üzerine henüz bir elin parmakları kadar telif ya da çeviri yapıtın bulunmadığı bir zamanda giriştiğim 100 Soruda Estetik incelemesi de böylesine bağışlanamayacak bir şövalyelikti. İngilizce, Fransızca metinler olmasaydı ne yapardım, kim bilir? Bugün olsa aynı cesareti gösterebilir miyim, sanmıyorum. Ama iyi ki, o çeviriler yapılmış, yoksa bugün yanlışlıkları gösterilip daha doğru çevirileri yapılabilir miydi? Çevirmen de, okur da o engellerle dolu yolu bir şekilde geçmek zorundaydı. Yara bere alarak da olsa.<br /><br />G. Ö. : Şiir ve Eleştiri kitabınızın Sunu’sunda, büyük bir heyecanla, o kadar emek vererek çevirdiğiniz yapıtların yayımlandıktan sonra suskunluk ve ilgisizlikle karşılanmasının yarattığı burukluğu belirterek, J. G. Frazer’dan çevirdiğiniz iki ciltlik Altın Dal gibi önemli bir yapıtın tanıtım yazısını da kendiniz yazmanız nedeniyle serzenişte bulunuyorsunuz. Peki, hiç değilse, maddi olarak emeğinizin karşılığını aldığınızı söyleyebilir misiniz? Türkiye’de çevirinin parasal getirisi ne düzeyde?<br /><br />M.H.D. Ben çeviriye başladığımda çevirinin parasal getirisi diye bir şey yoktu kafamda. Düşündüğüm tek şey, bir güzelliğin, dil bilmeyen insanlara ulaştırılmasıydı. İlk çeviri girişimim olan Raymond Radiguet’nin İçimizdeki Şeytan çevirisini sırf kendim için yapmıştım. 50’lerde, dergilerde yayımlanan birkaç şiirim dışında, edebiyat yaşamının uzağında olduğum için, herhangi bir yerde yayımlamak aklımdan da geçmiyordu. Zaten ben çeviriyi bitirdikten kısa süre sonra aynı yapıtın Oktay Akbal tarafından yapılan çevirisi bir gazetede tefrika edilmeye başlamıştı. Kendimi ilk denemem de bu yolla oldu. Daha sonra, aynı yazarın öteki romanı, Orgel Kontunun Balosu çevirisi elimde Yaşar Nabi’nin karşısına çıktığımda ikinci dersimi aldım. Yaşar Nabi, Radiguet’den başka kitap yayımlamayı düşünmediklerini, ama istersem kendilerine çeviri yapabileceğimi söyledi ve kocaman bir kitap uzattı bana. Şimdi ne olduğunu anımsamıyorum; kendisine bu kitabın daha önceden çevrilmiş olduğunu söylediğimdeyse, “Zararı yok siz yine de çevirin,” dedi ve çok kısa bir süre verdi. Kibarca, “Başka kapıya,” diyordu bana. Ben de bir daha Varlık’ın kapısını hiç çalmadım.<br />1980’lerin ortalarına kadar forma, yani 16 sayfa başına ödeme yapılırdı ve bu, baskı sayısı ne olursa olsun değişmezdi. Önemli bir ücret de değildi bu. Çerezlik. Bunun ne büyük bir sömürü olduğunu şimdi daha iyi anlıyorum. Örneğin, çok önemli kuramsal çeviri kitaplarımın yayımcısı olan bir yayınevi, 10-15 yıl önce çıkmış kitapların hâlâ tükenmediğinden söz ediyor bugün!<br />Son yirmi yıldır, baskı sayısı X kitap fiyatı’nın yüzdesiyle orantılı olarak yapılan çeviri ücretinin, eskisine göre daha güvenli bir yönü vardı, ama onda da baskı sayısının gerçekliği yine yayımcının insafına kalıyordu. Son yıllarda çıkarılan bandrol alma zorunluluğu bunu ne derece önlüyor, bilmiyorum, ama dediğim gibi, eskisinden daha iyi. Güvenilir editörlerle, iyi çevirmenlerle çalışan, düzenli ödeme yapan, baskı sayısında hile yapmayan, kitap tükendiğinde ikinci, üçüncü baskıyı hemen yapan, yapmayacaksa çeviriyi serbest bırakan birkaç profesyonel yayınevinin olması çevirmeni rahatlatan bir şey.<br />Yine de Türkiye’de çevirinin parasal getirisinin öyle parlak olduğunu söyleyemem. Avrupa ülkeleriyle karşılaştırma yapılamayacak kadar düşük bizde çeviri ücreti. Baskı sayılarının oradakinden çok düşük olması, satışların ne yazar hatta ne de devlet tarafından kontrol edilememesi de ayrı sorun.<br /><br />G. Ö. : “Bence dünyanın o güne kadar yazılmış bu en güzel aşk romanı” dediğiniz (Şiir ve Eleştiri, s. 184), Radiguet’nin İçimizdeki Şeytan’ının Türkçe çevirisi Fransızcasındaki şiirselliğinden bir şeyler kaybetti mi? Çevirdiğinizden yıllarca sonra yayımlanabildikleri için, Radiguet’nin İçimizdeki Şeytan ve Orgel Kontu’nun Balosu adlı romanlarını, eskiyen dilleri nedeniyle, bir bakıma yeniden çevirmişsiniz. (1940’lı yıllarda yapılmış çevirilerin bile, dillerini hiç yenileştirmeden yeni basımlarını yapan MEB yayınları ilgililerinin kulakları çınlasın!) Hazırladığınız Şiir Yıllıkları’nda da dil ve yanlışlıklar konusunda –başta dizgi yanlışlıkları olmak üzere- ne kadar titiz davrandığınızı, bu nedenle üzüldüğünüzü ve bir sonraki yıllıkta bunları düzelttiğinizi (hatta, 1999 Şiir Yıllığı’nda, daha önce yayımlanan altı yıllıktaki yanlışların tek tek gösterildiği Doğru-Yanlış cetvelleri hazırladığınızı) biliyoruz. Her kitabın özellikle çevirilerin yeni basımlarında, gözden geçirilmeleri gerekmez mi? Yazardan çevirmene, editörden yayıncıya; bunda birçok kişinin sorumluluğunun olduğunu düşünüyorum. (Bu arada, yanılmıyorsam, U. Eco’nun bir kitabını, kötü çevirisi nedeniyle yapılan eleştiriler üzerine, piyasadan çeken ve yeni bir çevirisini yayımlayan Can Yayınları gibi yayınevi, yayıncı ve editörlerin olduğunu da unutmuş değilim.) Bilimsel, felsefi ve kuramsal kitaplarda ad ve kavram dizinlerinin olmaması bile bence büyük bir eksiklik. Siz ne dersiniz?<br /><br />M.H.D. : Radiguet’nin ‘İçimizdeki Şeytan’ı bence hâlâ dünyanın en güzel aşk romanı. Kim bilir kaç kez okudum, daha kaç kez okuyacağım! Her okuyuşta hâlâ insanın içini titreten satırlar buluyorum. Şiirselliğinin en büyük kanıtı da bu değil mi zaten? Bu bana göre elbette; ne de olsa ilk çocuğum benim. Metnin şiirselliği, Fransızcasından bir şeyler yitirip yitirmediği okurun karar vereceği bir şey.<br />Radiguet’den 1952-1955 arasında yaptığım çevirileri 1987 ve 1989’da yayımlamaya kalktığımda hemen hemen yeniden çevirmek zorunda kalmıştım, doğru. Doğaldı bu. Dilleri o kadar eskimişti ki! Şiir/Edebiyat/Dil birikimimde de büyük değişiklikler olmuştu 25 yılda.<br />Carson McCullers’dan çevirdiğim Yalnız Bir Avcıdır Yürek, Ralph Ellison’dan çevirdiğim Görülmeyen Adam çevirileri için de, aradan o kadar uzun süre geçmemiş olsa da, aynı şeyi yaptım. Görülmeyen Adam’ı ikinci kez çevirdim. Üçüncü kez nerdeyse yeniden çevirdiğim Yalnız Bir Avcıdır Yürek ise İş Bankası Kültür Yayınları’nda iki yıldır bekliyor, bakalım ne zaman çıkacak!<br />Kuramsal çevirilerde, çevirinin doğruluğu biçemden daha önemli olduğu için fazla bir sorun çıkmıyor gibi. Zaman zaman onlarda da düzeltmeler yapmak gereği oluyor. Bu tür çevirilerde ad ve kavram dizinleri elbette çok önemli. Gelişen bilgisayar tekniğiyle kolayca yapılıyor da bu. Yeter ki yayınevi bunun gereğine inansın.<br /><br />G. Ö. : Bilimle, felsefeyle, yazın/sanat kuramıyla ilgili çoğu temel kitap; ülkemizde, Batı’da yayımlandıktan yıllarca sonra okur karşısına çıkarken; Garaudy’nin D’un Realisme Sans Rivages (1963) yapıtının Kafka ile ilgili bölümü, iki yıl sonra, sizin çevirinizle yayımlandı (1965); birer yıl arayla da Picasso (1966) ve Saint-John Perse (1967) bölümleri. Garaudy sizce hangi açılardan önemli, düşünce/yazın dünyasına katkıları neler olmuştur? Başta Garaudy olmak üzere Lukacs, Thomson, Fischer … gibi Marksist kuramcıları, siz, C. Çapan, A. Cemal; Barthes’ı T. Yücel, Joyce’u M. Belge … gibi çevirmenler çevirdikleri için şanslı sayıyorum ben. Okumuşsunuzdur sanırım, bir süre önce yayımlanan bir yazıda, Lukacs’ın “Macar köylüsü” diye anılarak küçümsenmesi konusunda ne dersiniz? Lukacs’ın, örneğin, Kafka ile ilgili değerlendirmelerine katılıyor musunuz?<br /><br />M.H.D. : Garaudy’nin D’un Réalisme Sans Rivages’ı Fransa’da 1963’te çıkmıştı. Batıda sanat edebiyat çevrelerinde, dayatmalı sosyalist gerçekçilik düşüncesine karşı ilk karşı çıkışların başladığı yıllardı 1960’ların başı. Bizde de Memet Fuat’ın Yeni Dergi’si, ilk sayısında, “...her şeyden önce, başka dillerdeki sanat olaylarını, düşünce tartışmalarını dilimize aktarmak amacı güdeceğini” açıklıyordu. Kısa zamanda, Yeni Dergi çevresinde daha çok genç çevirmenlerden bir grup oluştu. Memet Fuat’ın kendisi koyu bir Marksist olduğu halde, Ortodoks Marksist sanat anlayışına karşı çıkan yeni görüşleri, tartışmaları dergisinde öne çıkarmakta tereddüt etmiyordu. Bu yüzden, hepimize olduğu gibi ona da ‘reformist’, ‘revizyonist’ ‘liberal’… gibi saldırılar başlamıştı. Bir başka yazımda da söylediğim gibi, Yeni Dergi o yıllar edebiyatımızda, bir yandan yasakçı yasa maddelerine, bir yandan da Zdanofçu sanat-edebiyat anlayışına karşı, özgürlükçü batı düşüncesine açılmış bir pencereydi. Bu pencereden Garaudy, Fischer gibi, Yapısalcılık gibi yeni kişiler, yeni anlayışlar, Thomson gibi, Lukacs gibi nispeten daha Ortodoks anlayışlar da giriyordu tabii. Ama bunların hepsi bizde o güne kadar bilinmeyen, yaygınlaşmayan düşünceler, akımlardı. Edebi belleğin dolum günleriydi o günler, hiçbir şey yabana atılmıyordu. Ayrışmalar, tartışmalar bir süre sonra başlayacaktı. Yeni Dergi’nin her Özel Sayısı, yeni bir okur tipi yetiştiren birer okul niteliğinde oluyordu.<br />Bu uyanış günlerini yaşamayan, her şeyi hazırlop önünde bulan, baba-zengini, mirasyedi bir kuşağın Lukacs’a ‘Macar Köylüsü’ demesi, ancak onun düşünsel yoksulluğuyla açıklanabilir. O günler Lukacs’ın Kafka karşısındaki tutumu bizce de biliniyordu, ama Lukacs’a ‘Macar Köylüsü’ demek aklımızdan geçmezdi; olsa olsa onun neden Kafka’ya karşı olduğunu anlamaya çalışırdık.<br />Beni Garaudy’ye çeken de bu olmuştu ilk bakışta. Onun Kafka, Picasso ve Saint-John Perse gibi sözüm ona Sosyalist Gerçekçi sanat anlayışının kendisinden saymadığı üç sanatçıyı ele alıp bunların gerçekçiliğin sınırlarını genişlettiğini, hem de Marksçı sanat adına ileri sürmesi bizim bakış açımızı, görüş ufkumuzu genişletiyordu; bundan büyük bir mutluluk duyuyorduk. Aragon, kitaba yazdığı önsözde, “Söz konusu olan, Marx’çılığın revizyonu değil, tam tersine. Önceki durumuna kavuşturulmasıdır. Ve tarihte, bilimde, edebiyat eleştirisinde dogmacı uygulamadan, yetke kanıtlarından, ağızları tıkayan ve tartışmayı olanaksız kılan –Kutsal kitaplara- göndermelerden kurtulmaktır” diyordu. Bizim aradığımız da buydu zaten.<br /><br />G. Ö. : Çevirmenliğe şu anda ve şu andaki düşünceleriniz, sanat anlayışınız ve birikiminizle başlasaydınız; çevirdikleriniz arasında yer almayanlar ya da önceliği alacaklara eklenenler kimler olurdu? Yazarını, yapıtı beğenmediğiniz halde, yayıncının, editörün isteğiyle çevirdikleriniz oldu mu? Bir çevirinin başarısında, çevirmenin; çevirdiği yazara/şaire, yapıta duyduğu ilgi/sevgi etkili olur mu?<br /><br />M.H.D. Ben özellikle böyle geçmişe, tarihe dönük varsayımlardan hoşlanmıyorum: Orhan Veli 36’sında ölmeyip 70’ine, 80’ine kadar yaşasaydı nasıl bir şair olurdu? Böyle bir sorunun yanıtı olur mu, olsa bile doğru olur mu?<br />Ben çeviriye, demin de söylediğim gibi, beni bir anda çarpan, kişisel yaşamıma da uygun düşen –ben de âşıktım o günler!- bir aşk romanı ile başladım: İçimizdeki Şeytan. Bu güzelliğin yalnızca bende kalmayıp başkalarına da ulaşmasını istiyordum. Bütün çeviri serüvenimde güttüğüm tek ilke bu oldu. Onun için de başlarda ilk öneri hep benden gidiyordu yayıncıya: “Şu kitabı çeviriyorum, basar mısınız?” Arada, yayıncı dostlardan gelen çeviri önerilerini ancak kitabı okuduktan ya da inceledikten sonra kabul ediyordum. Örneğin, Ralph Ellison diye bir Amerikan romancısını böyle tanıdım, sevgili Aydın Emeç’in bana bir armağanı sayıyorum onu ben; ne yazık ki, XX. Yüzyılın en büyük romanları arasında sayılan Görülmeyen Adam, piyasa romanları kalabalığı arasında güme gitmiş bir romandır bugün. Kurt Vonnegut Jr.’ı da (Şampiyonların Kahvaltısı) Aydın tanıtmıştı bana. Giderek, yaşam koşullarının zorlamasıyla, çevirmenlik daha büyük yer tutmaya başladı hayatımda. Bu durumda bile, her önerileni çevirmek gibi bir zorunluluğum olmadı. Çevirmesem de olurdu diyeceğim kitaplar yok mu çevirdiklerim arasında? Olmaz olur mu, ama işin tuhaf tarafı, en kısa zamanda en büyük getiriyi getirenler de bunlar oldu, isim vermeyeyim şimdi. Mutlaka çevirmek isteyip de çeviremediklerim de var, içimde ukde olarak kaldı bunlar. Örneğin, Pascal Quignard’ın Dünyanın Bütün Sabahları. Örneğin, İsak Babel’in, Bütün Öyküleri. 1970’lerin başında Babel’den bir seçme öyküler çevirmiştim: Güvercinliğimin Hikâyesi. Geçen yıl Babel’in Bütün Yapıtları’nın yeni bir çevirisini buldum, eski aşkım depreşti Babel’e karşı. Kızıl Süvariler ve Odesa Öyküleri’nden başlayarak bütün öykülerini çevirmeye başladım şimdi. Babel benim için Sovyet edebiyatında Gorki’den sonra en büyük öykücüdür. Odun kafalıların kurbanı olarak Sibirya’da sürgünde öldürülmüş bir eşsiz yetenek. Uzun bir önsözle, Türkçede yeniden tanıtmak istiyorum Babel’i. Gelecek yılın tasarılarından biri bu.<br /><br />G. Ö. : Zaman ayırdığınız için çok teşekkür ederim. Eklemek istedikleriniz var mı?<br />M.H.D. : Ben teşekkür ederim. Çevirilerden açılınca sözün sonu gelmez, ama zaten bir haylı baş ağrıttığımız için burada keselim isterseniz. Ç.N.’ye başarılar diliyorum.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2614479820860632163?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-29187943341705094102007-10-01T09:11:00.001-07:002008-11-13T03:24:40.647-08:00SÖYLEŞİ<br /><br />Yusuf Eradam<br /><br />Eğitim durumunuz?<br />Doktora ve sonrası… emekli olmuş kıdemli profesör.<br /><br />Çeviri eğitimi aldınız mı?<br />Evet. Darüşşafaka Lisesi ve Hacettepe Üniversitesi’nde öğrenciliğim sırasında.<br /><br />Nasıl bir sosyal çevrede yetiştiniz?<br />Gelir düzeyi çok düşük olan bir çevrede. Babam işçiydi. Yatılı okuldaki baskıcı ve disiplinci bir idarecilik ama bugün üniversitelerde bile olmadığını iddia edebileceğim kaliteli öğretmenlerden dersler aldığımız bir Darüşşafaka ve daha sonra da Hacettepe’dir öğretimimde gurur ile sözünü etmek istediğim kurumlar.<br /><br />Ne zamandan beri çeviri işiyle uğraşıyorsunuz?<br />“Uğraşmak” sözcüğünü “yaptığınız çevirilerin yayımlanmaya başlaması” olarak yorumlarsak 1981’den bu yana. Ama İngilizce öğrenmeye başladığım 1965 yılından beri kafam iki dilde dönüp duruyor.<br /><br />Hangi dilden çeviriler yapıyorsunuz?<br />İngilizce’den. Fransızcam orta düzeyde.<br /><br />Ne tür çeviriler yapıyorsunuz?<br />Şiir, öykü, nadiren deneme, bilimsel inceleme ve roman.<br /><br />Şimdiye kadar kaç kitap, şiir ya da öykü çevirdiniz?<br />Çok sayıda çevirdim ve düzeltisini yaptım, fakat yayımlanmış kitap olarak sayarsak galiba yakında yayınlanacak olanı da sayarsam yedi kitap etmiş.<br /><br />Çevirdiğiniz yapıtları ya da yazarları nasıl seçiyorsunuz? Kişisel tercihlerinizden mi yola çıkıyorsunuz? Yoksa yayınevinin istediği yazar ve kitapları mı çeviriyorsunuz?<br />Kişisel tercihlerim ön plandadır, ama nadiren yayınevi ya da bir dostun tavsiye ettiği kitabı okuduktan sonra çevirmezsem mutsuz olacağımı anlarsam çevirmişimdir.<br /><br />Çeviri anlayışınızın kısa, genel bir tanımını yapar mısınız?<br />Söyledim 8inci sorunun yanıtında. Beni mutlu edecek bir yapıt olmalı, zamanımı boşa harcadığıma inanmamalıyım, gerek bana, gerekse içinde yaşadığım dünyaya yararlı olduğuna inanmam gerek, yarar derken de para değil kastettiğim. Bu yüzden de, daha sonra popüler olup çok satan birkaç kitabı çevirmeyi reddetmişimdir. Hatta telifi alınmasın demişimdir. Erkekler Mars’tan, Kadınlar Venüs’ten buna bir örnektir. Toni Morrison, Nobel almadan yıllar önce önermişimdir bu yazarın kitaplarının telifini alın, büyüyecek diye…<br /><br />Çeviri yaparken sizce hangisi daha önemli, “Birebir çevirmek mi”, “Anlamın aktarılması mı”? Hangi koşullarda serbest veya bağlı çeviri yapılmalıdır?<br />Belli amaçlar dışında, anlamın doğru ve denklik ilkelerine uygun çevrilmesidir, erek dilde yeniden yaratılmasıdır benim çeviriden anladığım. Nasıl deriz Türkçe’de, nasıl derler İngilizce’de diye düşünürüm başlangıcında. Sonra diyelim uyak, diyelim yazarın biçemi ya da belliyse okuyucu kitlesi vb. birçok başka unsur devreye girer etkilemek ya da yönlendirmek için çeviriyi. Bence istediğiniz derecede serbest çeviri yapmak çevirmenin “etik” duruşuna ve gereksinimlerine göre değişir… Kendisine, yapıta ihanet etmediğine inanma derecesi de farklı farklıdır. Bu meselenin bir çözümü, tek bir yanıtı olduğunu sanmıyorum, derin meseledir. Örneğin ideolojik duruşunuz ile değiştirebiliyorsunuz metni. Yazarın niyeti olmayan bir yöne gidebiliyor yapıt. Son çevirdiğim yapıt, The Pillowman (Yastıkadam) adlı oyunda öldürülen çocukların hepsi Yahudi mahallesinden. Şimdi öyle çevirip oynatmanın alemi yok. Oyun harika, 2004 yılında Lawrence Olivier ödülü almış değerli bir yapıt, her şeyden önemlisi yaratıcı insanlara yapılan işkence konusunu ciddi bir felsefi tartışma halinde sunuyor. Burada, Yahudi yanlılığı ya da düşmanlığı yapmanın yapıtın evrensel yanlarını zedeleyeceğini, ya da Yahudi/Musevi düşmanlığını baki kılmak yolunda yahut da bu düşmanlığın bellekten silmemek adına herhangi bir çalışmada emeğimin geçmesini istemediğim için mahalleyi “Öteki” mahalle yaptım. Her ülkenin, her tarihsel dönemin “ötekileri” farklı olabilir. İllet “ötekileştirmektir, antagonizma tuzağıdır” bana göre. Böylesi, etik, ideolojik ya da ticari kaygılar ile yapıt farklılaşarak çevrilebilir.<br /><br />Çeviri yaparken genellikle karşılaştığınız güçlükler nelerdir? Çevirinin temel sorunu, yani denklik ilkesi, nasıl çevirirsem özgün metne asgari ihanet etmiş olurum acaba? İkinci olarak da, kültürel farklılıklardan Türkçe’de ya da erek dilde bulunmayan sözcükler, jargon ya da terminoloji. Beyzbol terminolojisi ya da Türkçe’ye özgü ikilemeler vb. gibi.<br />Amaç dilde karşılığı olmayan sözcük, olay, biçem ve söylemleri nasıl aktarıyor sunuz? Bir örnekle açıklar mısınız? Denklik ilkesine bağlı kalarak ve çeşitli başka endişeler güderek karar veririm. Eserin metinsel bütünlüğünü zedelemeden bir karşılık bulmaya çalışırım. Bizde olmayan spor terimleri, örneğin beyzbol gibi bir oyunun terimleri oluşturulurken ya da daha önce sözünü ettiğim siyasi yanlış anlamalara yol açmasın diye Yahudi mahallesine “Öteki” mahalle deyişim örnek olabilir. Deyimler ve atasözlerinde de kültürel farklılıklar yüzünden sözcüğü sözcüğüne çeviri yapılması olanaksız olabilir, bu durumda da denklik ilkesine göre bir karşılık bulunur.<br />Bir edebi eserin çevirisinde hangi yöntemi yeğlersiniz? “Yabancılaştırma mı”, “Yerlileştirme mi”? Duruma, amaca göre değişir bu kararım. Bazen üçüncü, dördüncü bir yol da olanaklıdır. Can Yücel’in “A Midsummer Night’s Dream” çevirisi (Bahar Noktası) bir çeviri başyapıtı olarak da kabul edilebilir. Fakat, özellikle sahnede izlediğimde fark ettim ki usta çevirmenin yetmişine merdiven dayamışken yaptığı bu çeviri çevirmenin o yaşının gereği bir Osmanlıca ve deyimsel bir dil bilgisini gerektiriyor ve oyunun kişileştirmesine aykırı düşebilecek bir dil örneğin genç karakterlere fazlasıyla büyük bir dil görünüyordu. Genç bir karakterin o dili bilmesi ve yerli yerinde kullanması olanaksızdır. Çeviri, bir metin olarak başyapıt gibi görünse de, sahnede başlı başına ayrı bir karakter gibi karakterlere üstünlük sağlayan bir yaratık gibi de durabiliyordu. Ama Can Yücel usta kadar olmasa da yerlileştirmeye yakın, bizden bir dil ve biçemi yeğlerdim. Fakat Ullysses gibi bir yapıt ise İrlanda kültürüne, İngilizce’nin İrlanda coğrafyasında kullanımına ve biçem kendine özgülükleri yüzünden yabancılaştırma kullanılarak çevrilmesi belki de daha doğru olmuştur. Nitekim çevirmen de İrlandalı bir eşe sahip, o kültüre vakıf biri olmuştu. Yerinde bir çevirmen seçimiydi bana göre. Çeviri tartışılabilir olsa bile. Elimizi vicdanımıza koyup, ben daha iyi çeviremezdim diyebildiğimizde işte, yabancılaştırma ya da yerlileştirme yöntemleri yerini bulmuş demektir.<br /><br />Kaynak ve amaç dilin kültür, toplum ve tarih değerlerini yeterince tanıyor musunuz? Tanıyorsam çeviriyorum, ya da bilmediğim yerlerde çalışıyor, öğreniyorum, bilmediğim alanlarda bilgi ediniyorum. Çevirmen, iyi bir okuyucu da olmalıdır.<br />Kaynak ve amaç dilin gelişim ve değişimleri hakkındaki bilgilerinizi güncellemek için neler yapıyorsunuz? Okuyorum, yeni gelişmeleri izlemeye çalışıyorum. Dilin gelişim ve değişimlerinden haberdar olurken iki dilde düşünüp çözümler bulmaya çalışıyorum. Yeni duyduğum bir ifade ya da deyimi nasıl çevirirdim diye düşünürüm.<br /><br />Hangi Türkçe/yabancı televizyon kanallarını ve hangi Türkçe/yabancı gazeteleri takip ediyorsunuz?<br />Radikal, Cumhuriyet ve çeşitli dergileri takip ediyorum. Digitürk’ten sinema kanallarındaki filmleri izleyip güncel İngilizceyi izlemeye çalışıyorum. İzlerken mutlaka özgün dilinde ve altyazı varsa Türkçe izliyorum. Fransızca bilgimi de taze tutabilmek için Fransızca filmleri, İngilizce alt yazı ile izliyorum.<br /><br />Yurtdışında ne kadar kaldınız? Yurtdışına ne kadar sıklıkla gidiyorsunuz?<br />Düzenli bir sıklık yok. Gerek oldukça gidiyorum yurtdışına. İki kez hocalık nedeniyle olmak üzere dört kez Amerika, iki kez İngiltere, Fransa, İrlanda, İtalya gibi ülkelere gittim. Her seferinde en çok dört ay kadar kalabildim. Yurtdışı benim için yalnızlık ve mutsuzluk dönemleri olmuştur. Kendi dilim ve kültürüm içinde yaşamayı yeğliyorum.<br /><br />Çevirmenlerin tercüme için uğraştıkları dilin edebiyatını bilmeleri gerekir mi?<br />Edebi çeviri yapıyorlarsa evet. Edebiyat tarihi bilgisinden çok edebi akımlar, biçemler, dilin farklı kullanımlarına vakıf olmalılar.<br />Yazarın biçemi, sizin çevirmen olarak biçeminizi de bir ölçüde belirliyor ya da etkiliyor mu? Kuşkusuz etkiler. Özellikle tümce yapıları. Emily Dickinson’un örneğin, tek tümceden oluşma bir şiirini yine tek tümce halinde çevirmeye çalışmak gerekir ve bu ciddi bir dil disiplini, bilgisi ve cesareti gerektirir. Biçeme bu anlamda sadakat şarttır.<br /><br />Kaynak dildeki iletişimsel etkinin amaç dilde uyandırılması için neler yapıyorsunuz?<br />Anlaşılır olmaya, yaşayan Türkçeye yakın bir dil kullanmaya çalışıyorum. Türkçe’den İngilizce’ye yaptığım örneğin şiir çevirilerinde ise en büyük sıkıntıyı sözcük seçimlerinde (diction) yaşıyorum. İyi bir “thesaurus” kullanmaya gayret ediyorum ve şiir dili yerine şarkı sözlerine yakın bir dil ortaya çıkarmamaya gayret ediyorum.<br /><br />Metinde sunulan dünyanın sizin düşüncenizde somutlaşamaması durumunda ne gibi sorunlar ortaya çıkıyor? Nasıl çözümler getiriyorsunuz?<br />O metnin tonu, havası amaç dilde ona en yakın nasıl çevrilebilir diye düşünüyorum bu kez. O dilin bir uzmanına, uzman bir native speaker’a soruyorum, onunla oturup bu metnin benim kafamda da somutlaşmasını sağlamaya çalışıyorum. Metnin sahibi hayattaysa, kendisine metni biraz açıklamasını rica ediyorum. Bir Amerikalı arkadaşımla Behçet Aysan’ın bir şiirin çevirirken bir dizenin çevirisi bir önceki dizeye aitse başka türlü, sonrasında gelene bağlı ise başka türlü bir çeviri çıkıyordu. Ama rahmetli Aysan, kendisine o dizenin nereye ait ve bağlantılı olarak çevirmemizi istediğini sorduğumuzda, kararı bize bırakmıştı bütün alçak gönüllüğü ile, “Nasıl anlıyorsanız” diyerek.<br /><br />Yapıttaki olayların yaşandığı mekânları tanımak da, çeviri aşamasında çevirmenin dağarcığını geliştiren faktördür kuşkusuz. Çeviri süresinde çevirdiğiniz yapıt için hiç seyahat yaptınız mı? Evet, Paul Auster’ın New York Üçlemesi’ni çevirirken yazarla Brooklyn’deki çalışma odasında görüştüm, kendisiyle roman üzerine söyleşi yaptım. New York’u romanı okuyarak dolaştım. Yaptığım söyleşi ve romanın benim yaptığım çözümlemesi yazarı da şaşırtmıştı. Cumhuriyet kitapta ve Aşk Bir Şiddet Eylemidir adlı kitabımda bu söyleşi yayımlandı.<br /><br />Yazarın hayatı hakkında bilgi, yapacağınız çeviride sizin için ne kadar önemli?<br />Yapıta göre değişir. Çok önemli de olabilir. Hiçbir önemi de olmayabilir. Metni, yazardan bağımsız düşünmek de mümkündür.<br /><br />Çeviri yaparken herhangi bir kaynağa başvurma ihtiyacı duyuyor musunuz?<br />Elbette. Çeşitli sözlükler, thesaurus vb. Bunların yanı sıra eserin kültürel, tarihi açıdan anlaşılır olmasını sağlayan kitaplara da başvururum. Harita, şehir planı, efsaneler, masallardan alıntı vb. varsa o yapıtların tamamının daha önce nasıl çevrildiğini de bilmek gerek.<br /><br />Çeviride Türkçenin yetersiz olduğunu düşünüyor musunuz?<br />Tabii ki hayır. Böyle bir aşağılık kompleksi içinde değilim. Belli kültürel farklılıklar dışında her dil tüm dünya yaşantılarına bir karşılık getirir, haliyle de o karşılıklar çeviride kullanılabilir. Türkçemiz, zengin bir dildir.<br /><br />Sizce çevirmen kendi düşünce ve yorumlarını eserinde yansıtmalı mı, yoksa eseri sadece yazarın gözüyle mi aktarmalıdır? Diğer bir deyişle çeviride yazarın sesi mi, çevirmenin sesi mi duyulmalıdır?<br />Yazarın sesi duyulmalıdır. Çevirmen egosunu dizginlemeli, gösteriyi çalmaya girişmemelidir. Bir aktaran, taşıyıcı, aracı olduğunu unutmadan, esere asgari düzeyde ihanet etmeye gayret etmelidir.<br /><br />Neden şiirler, hemen her zaman şairler ya da şair ruhlu çevirmenler tarafından çevrilmiştir? Şiir çevirisi düzyazı çevirisinden daha mı zordur, neden?<br />Çevirene göre değişir. Çevirmenler gerek bilgi birikimleri, gerekse bireysel tercihleri doğrultusunda şiir ya da düzyazı çevirmeye eğilimli olabilirler. Ben, kendimi şiir çevirirken daha mutlu hissediyorum. Şairliğim yüzünden de olabilir bu, şiir çevirilerimin daha iyi olduğunu sanmamdan da kaynaklanıyor olabilir.<br /><br />Edebi çeviride de uzmanlaşma gerekiyor mu?<br />Evet, her alanda çevirmen uzmanlaşmaya gitmelidir ve en becerikli olduğu alanda at koşturmalıdır.<br /><br />Çeviri yaklaşımınız metin türüne göre değişiyor mu?<br />Evet değişiyor. Çeviri yaklaşımını zaten metin türü belirler. Metnin türünü göz ardı etmek yanlış olur.<br />Bazı çevirmenler çevireceği kitaplara sevdalanırlarmış ve böylelikle çok daha nitelikli çeviriler ortaya çıkarmış. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?<br />Katılıyorum. Melville’in Katip Bartleby öyküsüne sevdalanmasaydım dördüncü çevirisini ben yapmalıyım mutlaka diye tutturmazdım. Sylvia Plath’ın Ariel şiirlerini de aynı sevda ile çevirdim.<br /><br />Çeviri mesleğinin avantajları, dezavantajları nelerdir?<br />Avantajı, çevirmene dil ve kültür alanlarında çok şey öğretiyor ve kazandırıyor olmasıdır. Maddi kazanç başta olmak üzere birçok dezavantajı da vardır. Profesyonel çevirmen olmadıkça, ya da çok satan kitaplar çevirmedikçe çeviri işi para getirmeyen bir iştir memleketimizde. Tabii, eserin yazarının tanınması ama çevirmenini kimsenin bilmeyişi de dezavantajların en sıklıkla yaşananıdır. Paul Auster hayranı biri ile tanışmıştım bir gezide. Amerikan Kültürü ve Edebiyatı hocası olduğumu öğrenince, New York Üçlemesi’ni okuduğunu söylemişti. Birinci kitap Cam Kent ve üçüncü kitap Kilitli Oda’yı benim çevirdiğimi öğrenince de çok şaşırmıştı. Okuduğum birkaç kitabın çevirmeninin Asım Bezirci olduğunu, çevirmen ancak Sivas’ta Madımak Oteli’nde öldürüldükten sonra öğrenmiştim. Çeviri, başta çevirmenine hayırsızlık edebilir. Ariel’in ikinci baskısını yayımlamak isteyen ve hiçbir yabancı dil bilmeyen yayınevi sahibi, ben yeni bir sözleşme istediğim zaman, “Yeniden çevirmeyeceksiniz ki, taş atıp da kolunuz mu yoruluyor,” gibi bir karşılıkla emeğimi küçümseme cüretini de gösterebilmişti.<br /><br />Ortak çeviri hakkında ne düşünüyor sunuz? Tek ve ortak çalışma arasında nasıl farklar olabilir? Bence usta bir editörden geçerse tek kişi çevirmiş gibi de görünebilir, fakat çoğunlukla daha iyi çevirmene düşüyor bu görev. O da kendi iyi çevirisine halel gelmemesi için gösterilen bir fedakârlıkla olabiliyor ancak. Üstelik, hayat boyu bu emek göz ardı edilip eser hep o ikisinin çevirisi olarak bilinebiliyor.<br /><br />Aynı kitabın birden fazla çevirisinde farklılıklar sergilenmektedir, sizce bunun sebebi nedir?<br />Bilgi birikim farklılıkları, okuma hataları, dil ve kültürel bilgi eksiklikleri, çevirmen tercihleri ya da satış kaygıları etkili olabiliyor.<br /><br />Sizce yazarın işi mi, çevirmenin işi mi zor, neden?<br />Elbette çevirmenin işi daha zordur çünkü yazar eserini çevrilebilsin diye yazmaz, ya da yazmamalıdır.<br /><br />Yayınevlerinin sizden talepleri oluyor mu, bunu nasıl karşılıyorsunuz?<br />Yayınevlerinin ya da bireylerin, örneğin tiyatro kumpanyalarının talepleri olabiliyor. Eseri okuduktan sonra çevirmezsem büyük bir hata olur diye bir karara varırsam çeviririm ancak. Profesyonel bir çevirmen değilim, yani ekmeğimi çeviriden kazanmıyorum, bu yüzden de eserin benimle önemli bir yaşam kaygısı ve dünyaya bakış açısında çakışmasını yeğlerim karar verirken.<br /><br />Çevirilerinizde çalıştığınız yayınevinin yorumları var mı?<br />Nadiren de olsa, yapılıyor.<br /><br />Çevirdiğiniz yapıtlardan ödül aldığınız oldu mu?<br />Bir çeviri öyküm ödül aldı Amerika’da. Onun dışında hiçbir çevirimi hiçbir çeviri ödülüne aday göstermedim ki ödül alsın. Ödül okuyucudan geliyor. Ariel çevirisini yaptıktan sonra başka bir çevirmenin benim çevirimi gördükten sonra kendi çevirisini yayımlatmamaya karar vermiş olması da bana göre bir ödüldür.<br /><br />Çeviri eleştirileri yapıyor musunuz?<br />Evet, birçok yayınım var bu alanda da.<br /><br />Çeviribilim alanında yapılan çalışmaları takip ediyor musunuz?<br />Eskiden daha çok takip ederdim. Artık rastlantısal olarak takip edebiliyorum.<br /><br />Çeviri dışında uğraştığınız başka işleriniz var mı?<br />Evet yazarlık, öğretim üyeliği, sinema, müzik ve fotoğrafçılık.<br /><br />Çeviri için yayınevlerinin verdiği süre yeterli mi?<br />Ben yavaş ve temkinli bir çevirmenim, bu yüzden de süre hiçbir zaman yeterli olmamıştır.<br /><br />Sizce iyi bir çevirmen olmanın şartları neler?<br />Her iki dili de çok iyi bilmek; metne ihaneti asgari düzeyde tutmaya çalışmak; eserin başkasına ait olduğunu kabullenmek; satış kaygılarına burun kıvırmak vb.<br /><br />Bağlı olduğunuz herhangi bir çeviri derneği var mı? Çevirmenlerin örgütlenmesi konusunda ne düşünüyorsunuz?<br />Çevbir’in kurucu üyeleri arasında imzam var. Örgütlenmek şarttır.<br /><br />Çevirmenler üniversitelerle ne kadar işbirliği içindeler? Sizce bu konuda neler yapılmalı?<br />Yeterli değil bence. Birleşerek üniversitelerle çeşitli projeler geliştirebilir çevirmenler. Tarihe yön verenler arasında çevirmenlerin önemi yadsınamayacak kadar büyüktür. Bu bilinirse, bütün kurumlar da iyi çevirmenlerin yolunu açmak üzere daha cömert davranmalıdırlar.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2918794334170509410?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-77725763711705928152007-10-01T09:11:00.000-07:002008-11-13T03:24:13.235-08:00MEL KENNE<br /><br />İngilizce’den çeviren: Erkan Efil<br /><br />Bir Şiir Çarpı İki<br /><br />kaç eder? Bir şiir çevrildiğinde, çevirmenin yaptığı iş, şiirin temel özelliğini nasıl etkiler? Çeviri süreci farklı bir şiirle mi, birbirinden farklı iki şiirle mi yoksa iki şiir arasında bir yerde bir şiirle mi sonuçlanır? Mantıksal olarak, yanıt sonuncusu gibi görünüyor: Az çok aslının ruhunu yakalan, ama özünde, ait olduğu dilin kültürel kökleriyle sınırlı bir şiirle. Yine de, bir şair ve çevirmen olarak benim için bu soru, daha karmaşık görünüyor.<br />İstanbul’a yerleştikten bir kaç yıl sonra, bir Türk şairinin İngilizce çevirisini okudum ve çok geçmeden, şiirimi başka bir düzleme çektiğini düşündüğüm şiirler yazmaya başladım. İlginçtir ki, 1950 yılında ölen ve adı tüm okul çağındaki Türk çocuklarınca bilinen şair, Rumeli Hisarı’ndaki evimin tam arkasında uzanan mezarlıkta gömülüydü. Bu eve taşınıp, onun şiirlerini okumaya başladıktan bir süre sonra, ruhunun pencereden süzüldüğünü ve ben şiirlerim üzerinde çalışırken, elimi yönlendirdiğini hissettim.Bir kaç yıl sonra, onun ruhunun esinlediğine inandığım o şiirlerden çoğu, döngüyü tamamlayacak şekilde, Türkçeye çevrildi. Şiirleri beni böylesine etkileyen şair, hepinizin çok iyi bildiği Orhan Veli Kanık’tı. Bu şiirleri İngilizceye, I, Orhan Veli adıyla Hanging Loose Press tarafından basılan kitapta Murat Nemet-Nejat, benim şiirlerimi Türkçeye ise İpek Seyalıoğlu çevirmişti.<br /><br />O şiirleri yazmaya başladığım günden beri, böylelikle aslında, Orhan Veli’nin şiirsel ruhunu, ondan devşirilmiş bir üsluba, şiirlerime karışan o ruha ev sahipliği edecek bir gövde oluşturan üsluba aktardığımı hissediyordum.<br /><br />Benim yaratıcı ruhum, İstanbul’a taşınınca içine fırlatıldığı öteki’nde bir kardeş bulmuştu kendine. Bunlar, bildik anlamda çeviri değil, o şiirlerden etkilenerek benim kendi tarzımda yazdığım farklı şiirlerdi. Ama aslında bu şiirlerin, bir başka anlamda çeviri olduklarına inanıyorum. Bu şiirler, insan olmanın, insanlığın tüm kültürel ve kişisel özelliklerini içinde barındırması gibi, tüm “farklılıkları” içinde barındıran bir ruhun çevirileriydiler.<br /><br />Bu varsayımı kabul edecek olursam, ki öyle görünüyor, kendi yazdığım şiirleri de, Orhan Veli’nin ruhu, Murat’ın ruhu veya bu ikisinin karma ruhu esinlediği için, Nemet-Nejat’ın çevirilerinin “filizleri” olarak mı görmeliyim? Orhan Veli’nin ruhu, Murat’ın çevirilerinden “geçerken”, şiirleri benim için dilsel ve kültürel anlamda anlaşılır kılan bir süzme ve aracılık işleminden de mi geçiyor? Şimdi artık okuduğunu anlayabilecek kadar Türkçe bilen ve Murat’ı da yıllardan beri tanıyan biri olarak, Veli’nin poetik ruhuna, yıllardır Amerika’da yaşayan bir Türk olarak Murat’ın hayatının kültürel karmaşasının aracılık ettiğini düşünmüyorum, ama daha az becerikli bir çevirmenin elinde pekala böyle olabilirdi.<br /><br />Özenli çalışmasıyla Murat’ın, Veli’nin şiirlerinin ruhunu çevirilerde yansıttığını ve böylelikle bana geçmesine olanak tanıdığını düşünüyorum.<br /><br />Bir şiirin “anlamının” sözcüklerin ötesinde bir yerde olduğuna dair güçlü bir inancım var. Şiirin ruhunun, şairi ele geçiren daha büyük bir ruhun parçası olduğunu, ama bir şairin şiir yazarken, bu daha büyük ruhun varlığından veya kimliğinden habersiz olduğunu düşünüyorum. Murat’ın Orhan Veli çevirilerini okurken, Murat’ın çevirilerine geçen Orhan Veli’nin ruhunun ele geçirdiği, ama aslında Murat’a ait olan sözcük ve sözdizimi seçimini okudum. Bu ruhu kendi şiirlerime çevirdiğimi hissettiğimde, hem beni ele geçiren ruh, hem de ben, bu ruhun, benim kendi poetik ruhumun bir parçası olmasına olanak tanıyan dili seçtim. İpek bu şiirleri İngilizceden Türkçeye çevirirken, kendi sözcük ve sözdizimi seçimiyle, bütün aynılığı ve ötekiliğiyle yeni bir ruhun geçebileceği bir kapının açılmasına olanak verdi.<br /><br />Bana göre çevirmenle şair arasındaki fark, şairin ruhları sözcüklere çeviren, çevirmenin ise, kendi sözcüklerini kullanarak, bu sözcükleri tekrar ruha dönüştüren kişi olmasıdır. Dil ve sözdizimi farkı, bir şiirin ve o şiirin çevirisinin tek bir şiir olarak algılanmasını sağlamaz. O halde, şiir ve çevirisi iki farklı şiir mi? Hayır, çünkü çevirmen iyi bir iş çıkarmışsa, her iki şiiri de aynı ruh ele geçirir. Sonuç olarak, çeviri işlemi iki şiir arasında bir şiirle mi sonuçlanır? Bu soruya da hayır diyeceğim. Neden? Çünkü şairden şiire geçmiş olan ruh, ya şairi ele geçirdiği için çevirmeni de ele geçirir, ya da geçirmez. İkinci durumda, ya ortaya çıkan şey şiir değil, ya da söz konusu şiirin gerçek bir çevirisi değildir. Birinci durumda ise, çeviri, asıl olanla aynı anlam farkı ve ayrıntılarına sahip olmasa bile ortaya çıkan şey asıl olanın ruhunun gerektirdiği gibi bir şiirdir. Çevirinin niteliği, çevirmenin, kullandığı dile, ruhun girmesi için ne ölçüde kapı araladığına bağlıdır. İnanıyorum ki poetik ruh sonuçta tüm kültürel farklılıkların üstesinden gelecek ve çevirmen bir şiiri başarılı bir şekilde çevirmişse, okur, okuduğu şiirin yarattığı ruhla bütünleştiği ölçüde o şiiri anlayacaktır. Bu temel ayrım dışında, yazının başında sorduğum sorulara benzer tüm sorular akademik kalacaktır. Bana göre, çevirinin ne olduğu sorusu ve bunun beraberinde getireceği tüm yanıtlar çok karmaşıktır. Hatta şiir yazmak veya şiir çevirmek kadar karmaşıktır.<br />Burada geliştirmeye çalıştığım düşünce, çevirmenin görevinin, varlığı oluşa çevirmek -yani şiirin aslındaki ruhu, çevirisinde oluşacak ruha çevirmek - olduğudur. Oluşacak olan bu ruh, çevirmenin bir diğer dile, deyim yerindeyse, varlığın bir diğer düzleminde şiirin gövde bulmasını sağlayan hedef dile açtığı kapıdır. Nasıl ki dönüşüme uğrayan bir kişi artık ne aynı, ne tamamen farklı, ne de sadece yeni giysilere bürünmüş eski kişi olabiliyorsa, ama dönüştüğü yeni şekliyle ne olduğu ve ne olacağına dair görüş ve düşünce sahibi olan bir varlık halini alıyorsa, şiir çevirisi de benzer şekilde, varlığın şiirsel ruhunu, “oluş”un ruhuna çevirmeyi içerir.<br />Bu açık uçlu denkleme olası bir yanıt, eşitliğin bir yanı boşluğa açıldığında, burada, şairi ele geçiren ruhla çevirmeni ele geçiren ruhun toplamı veya summun bonum’u olan sen veya bir diğeri’nin yer alabileceğidir.<br />Yazdığım şiirlerin çoğunda, kendini ifade etmek için, bir araç olarak veya belki bir aracı olarak bana sahip olan şeyin bu ruh olduğuna inanırım.<br />Bir şair olarak aradığım, izlediğim, peşinde olduğum ve umutla bir biçim veya varlık kazandırmaya çalıştığım şey, işte bu “bir başkasının ruhu (için) olabilme” halidir.<br />Aşağıdaki şiir, tartışmaya açtığım düşünceye örnek oluşturabilir.<br /><br /><br />Bugün, Yine, Sürgünümde<br /><br />Seni düşünmek istedim,<br />seni ta içimde düşünmek,<br />Maçka parkında gezinirken.<br />gazetedeki habere bakılırsa,<br />birkaç gün önce burada<br />Orhan Pamuk’a başıboş köpekler saldırmış.<br />aynı yollardan geçtim hergün ben de<br />tepemde göğün gri örtüsü<br />ıslak taş merdivenlerin tepesinde<br />birbirini ısıtırken sevgililer<br />yalnız olmaktan mutlu, birlikte.<br />huzur doldu içim düşününce bunları.<br /><br />Bense bir başıma, ama herkesle<br />dinmeyen arzularım, geçmişi sürükleyen gölgeler<br />ve etrafımdaki yaprakların hışırtısıyla<br />tepedeki işlek caddeye yürüdüm<br />minibüsler sıra sıra olmuş<br />yolcu bekliyorlar, tozun toprağın içinden<br />bir parka vardım, parkın çay bahçesi<br />kışları kapalı, bir köşede üst üste dizilmiş<br />plastik kırmızı sandalyelerden bir kule<br />kentin gerçek yüzünün heykeli gibi<br />boyacı bir çocuk yanaştı<br />boya değil derdi belli, para koparmak<br /><br />Sen yoktun yanımda, ve ben<br />evimin yoluna koyuldum, istiklalden aşağı<br />bir acele ama nereye gittiğini bilmeyen<br />kalabalığı, insanları yara yara<br />geçtim yenilerde onarılmış kulenin yanından<br />ve Galata’nın daracık, püfür püfür yollarından<br />gerçekleşmemiş arzularımla dolu bir poşetle<br />köşedeki bakkalı dönerken eğilip<br />iki şişe su kaptım yerden,<br />sonra karanlıkta döne döne merdivenlerden<br />vardım evime, benim bir parçamdı<br />kapıyı açan. Karşılayıp içeri aldı beni<br /><br />Çok değil, bir süre önce terkettiğim<br />yere geri dönmüştüm işte<br />yoktun sen? Ne orada ne de burada<br />mutfak dolabında beklemiyordun beni elbet<br />rakı şişesindeki balık da değildin, hani şu<br />öteki Orhan’ı, kader kadar gerçek<br />bir çukura ve en son ve en sadık<br />sevgilisinin açık kollarına sürükleyen<br />ölümsüz arzusunun sembolü olan<br /><br />Ah, hava güzel, Aralık havası,<br />içime çekmek istiyorum seni soğuk bir ateş gibi!<br />buradayım işte, bir kez daha yalnız<br />bu cılız sözcükler tek kurtarıcısı<br />bugünümün. Öyle bir duygu ki bu<br />sanki sana geldim. Biliyorum sendin<br />elimden tutup beni buraya getiren<br />neresi olduğunu bilmediğim bu eski yere.<br />burası hep yeni kalmalı böyle<br />ve dokunuşun, aşkın ve korkunun ürpertisi<br />ve şu anda sandalyemin altındaki<br />tatlı titreyiş...<br /><br />İstanbul, Aralık 1, 2000<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7772576371170592815?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-58843701142110196002007-10-01T09:04:00.001-07:002008-11-13T03:23:43.802-08:00Betül TARIMAN<br /><br />ÇEVİRİ ÜZERİNE DEĞİNİLER<br /><br />İster öykü, roman, ister şiir olsun, sanatsal bir metnin çevirisi, pek çok riski de beraberinde getirir. Çünkü anlamla birlikte, üslubun da çevrilmesi gerekir. Bu ayrılmaz bütünlük bir yana, metnin özgünlüğünün bozulmaması söz konusu olduğunda, durumun önemi daha bir anlaşılır. Fakat şiiri, öykü ya da diğer türlerden ayıran özellikleri şiir çevirilerine farklı bir bakış açısı getirilmesini zorunlu kılar. Çünkü bazı kuramcılar, şiir çevirmeyi yeniden şiir yazmak olarak kabul ederler. Bu anlamda bakıldığında Nurullah Ataç’ın şu sözleri akla gelebilir: (1) “ Her roman, her şiir, her şeyden önce bir sanat eseridir; onu başka bir dile çevirirken, o yeni dilde de bir sanat eseri olmasına çalışmak gerektir. Başka dilden tercüme ettiğiniz güzel bir cümle, sizin dilinizde tatsız bir şey olmuşsa, manaya istediğiniz kadar bağlanın, gene öze hayınlık etmiş olursunuz. Andre Suares, Musset için bir yazısına şöyle başlar: ‘ On l’aime toujours, parce pu’il a beaucoup aime’ Cenap Şahabettin bunu şöyle tercüme etmişti: “ Alfred de Musset’yi Fransa’da hala severler, çünkü o ömründe çok kadın sevmişti” Fransızca cümledeki İncil’e telmihi bir yana bırakalım, diyelim ki tercüme doğrudur; gene doğru değildir, çünkü Fransızca’nın o ahenkli cümlesi yerine Türkçe’de tatsız bir cümle konulmuş…” der. Nurullah Ataç’a Mallarme, Ahmet Haşim ve Robert Frost da katılırlar. Bu anlamda ısrarcı bir tavır sergileyen M.C. Anday, kendisi ile yapılan bir söyleşide şiirin çeviriye en çok direnen yazınsal tür olduğunu ifade ederek, ( 22 Temmuz 1988, Cumhuriyet Gazetesi) “ Şekli de korumak gerekir. İçerik elbette çok önemlidir, fakat dil, deyim gibi öteki öğeleri yok sayarsanız işin içinden çıkamazsınız. Biçemi korumak başta gelir. Her ozanın, her yazarın bir özel sesi vardır, bunu belirtmek gerekir.” der. Kendi dilinde bile açıklanmayan bir şey olarak ifade edilen şiirin başka bir dile çevrilmesinin, onun, o dilde yaşanılır kılınmaya çalışılmasının, mümkün olmadığıdır daha çok ifade ettikleri. Çünkü her şiirin anlatım biçimi, şairine özgüdür. Bu şiire ve şaire özgü durum bozulamaz. Çünkü şair, farkında olmadan çevirmene türlü tuzaklar kurmuş, karşısına aşamayacağı engeller koymuştur. Bu engeller daha çok, dilin kurgusu, benzetmeler, yaşadığı toplumsal ortam, şairin kişiliği, dilsel öğeler ve daha pek çok şeydir… Orhan Veli de bu türden tuzaklar kuran şairlerimizden biridir çevirmene. Orhan Veli’nin, “Eskiler Alıyorum” adlı şiirinin Talat Halman ve Murat Nemet- Nejat tarafından çevirileri bize bu anlamda örnek teşkil ederler. Yaratıcılıksa, evet yaratıcılıktır ama iç ses korunarak. Tüm bunlara karşın, belki de çevirmenin en zor işi, şairin iç sesini, çevirisinde duyumsatabilmesidir. Bu ne kadar yapılabilir? Yapılabilecek midir? Çeviri, yine o dildeki gibi hüzünlü sese bürünecek midir? Yoksa hüzün yerini düz, ruhsuz bir anlatıma mı bırakacaktır? Bir İngiliz ya da Türk’ün şiir ya da türkü, söylediği her ne idiyse başka bir dilde ruh bulacak mıdır? Çünkü hangi dilde konuşursak konuşalım, ya da düşünelim, işin içine çeviri girdi mi, insan duyarlılığı, yaratıcılık ön plana çıkmalıdır. Çıkmalıdır ki, çevrilmiş bir ürünü okuyan, onu özgün hali ile yazılmış gibi duyumsayabilsin ya da kendi dilinde yazılmış sanısına varabilsin. Şiir, nasıl ki her okumada, yeniden üretilen bir şeyse, özgün metnin de, tüm kapsam alanları ile birlikte, yeniden üretilmesi gerekir. Bu iş öylesine zor bir iştir ki, belki de bu nedenle, çevirmen, herhangi bir sanatsal metni çevirmeye oturduğu zaman, her şeyin ötesinde, iyi çeviri yapabilmenin yolunun, kendi dilini iyi bilmekten geçtiği gerçeğinden yola çıkarak, kendini, çözülmesi güç bir problemin karşısında bulur. Kimi kez kendi dilini iyi biliyor olmak da yetmeyebilir. İyi şiir çevirebilmek için, iyi şair olmak da gerektir. İyi şair olabilmek de, şiir bilgisine sahip olmaktan geçer. Bununla birlikte, farklı şair ve çevirmenlerce çevrilmiş, onca şiirden bazıları, daha çok ilgimizi çeker, bizi sarıp sarmalar. Bazıları ise bizi şiirden uzaklaştırır. İnsan nerdeyse bu tip şiirleri okuduğu zaman, bir daha şiirin yanına yöresine uğramaz olur. Bununla birlikte, kimi kez okur, çevirmen tarafından çevrilmiş güzel örneklerle de karşılaşabilir. Buna en güzel örnek Cemal Süreya’dır. Örneğin; Cemal Süreya, Apollinaire’in bir şiirine, “Bir Aşk Kırgının Şarkısı” adını koyarak Fransızca’dakinden çok daha güzel bir ad kazandırmıştır. Bu nedenle Apollinaire’nin “ Bir Aşk Kırgınının Şarkısı” adlı şiirinin adının, Süreya tarafından dilimize kazandırılmış en güzel ad olduğu söylenebilir. Tam da bu noktada çevirmenin geçtiği ya da geçeceği aşamalar akla gelebilir. İlk safha hazırlık safhasıdır. Şiirin ve şairin hayatının incelenmesi, ayrıntılara girilmesi gerekmektedir. Yaşadığı toplum ve aile yapısı bu noktada önemlidir. Burada onun hangi koşullarda ürün verdiği anlaşılabilir. Bu da ancak bu işe büyük zaman ayırmakla mümkün olabilir. Diğer safha ise özdeşleşme safhasıdır. Çevirmen bu safhada kendini şair ile özdeşleştirir. Onu anlamaya çalışır, bir çeşit duygusal bir bağ kurulur şair ile. Diğer bir safha ise yaratma sürecidir. Çevirmen şiiri yeniden yaratır adeta. Bunda şaire duyulan yakınlığın büyük etkisi vardır. Kimi kez, pek çok kuramcıya tehlikeliymiş gibi gelse de, şiir çevirmen tarafından yeniden üretilir. Diğer süreç ise eleştirel safhadır. Bunun içinse çevirmenin zamana ihtiyacı vardır. Bu daha çok, yazdıklarına tarafsızca dönüp bakabilmesi için ayrılmış bir zamandır. Çevirmen tam da bu noktada “ var olan şiirin anlamını ve sesini hedef dilin anlamı ile ve sesiyle karşılaştırır. Hedef dildeki çeviriyi, hedef dilin bakış açısından inceler, o dilde yazılmış gibi okunsun ister” Tüm bu anlatılanlardan yola çıkarak çevirmenin işinin zor olduğu anlaşılabilir. Sadakat ise vazgeçilmez bir unsurdur çevirmen açısından. Tabiî ki buna diğer unsurlarda eklenerek. Çünkü dilini iyi bilmek, o dile hayat vermek başka bir dile hayat vermekle doğru orantılıdır. Kimi kez de bazen, iyi çevirinin oku doğru yöne düşmez. Çünkü çevireni en çok üzen şeylerden biri de, iyi olduğuna inandığı, çevirdiği metnin, ilgi görmemiş olmasıdır. Hele ki yapılmış olan çeviri bir de toplumun genelini ilgilendiriyorsa… Çeviren, iyi yaptığına inandığı çevirinin, herkes tarafından okunmasını, yeniden ruh verdiği metnin, herkes tarafından bilinmesini ister. Bu gerçekleşmediği zamansa, hayal kırıklığına uğrar. Bazen bunun tam tersi de olur. Çevirmen, kötü bir çeviri yaptığını, söyleme yürekliliğini de gösterebilir. Hatta buna, Cemal Süreya güzel bir örnektir. Kendisi, diğer çevirmenler gibi tutucu davranmamış, beğenmediği çevirilerini, yeniden çevirme yürekliliğini göstermiştir. Ya da, Ataç örneğinde olduğu gibi “ Öyle sanıyorum ki “Seçme Yazılar” benim en iyi tercümelerimdir, elimden gelebilen ancak bu kadardır” deme alçakgönüllülüğünü…<br /><br /><br />1) Nurullah Ataç, Günlerin Getirdiği Sözden Söze YKY Deneme 2.baskı 1999<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-5884370114211019600?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-88084031828164853372007-10-01T09:04:00.000-07:002008-11-13T03:23:22.180-08:00Sennur SEZER<br /><br />ÇEVİRMENLİK: BİR DİLE BİR HAYAT<br /><br />Nedir çevirmenlik? Bence bir dile bütün yaşamını vermektir. Hangi dile mi? Çevirmen için anadiliyle çeviri yaptığı dil arasında hiçbir ayrım yoktur ki... O Can Yücel’in deyimiyle , “Türkçe söyler”. Ama çevirdiği dili de anadili gibi bilmeye çalışır. Ya da çevirdiği metnin asıl dilini gözden kaçırmaz. Her ayrıntının dahası her “küçücük anlam ayrıntısının” (nüansın) üstünde durur. İki anlamlı sözcüklerin nasıl çevrilebileceği için kafa yorar. Ve kimi zaman çevirisi öyle “isabetli” sözcüklerle gerçekleşir ki, yıllarca o çevirinin etkisi sürer. Bunu söylerken Aklımda elbet Dostoyevski’nin “Ezilenler”i var ve onun çevirmeni sevgili Nihal Yalaza Taluy. Romanın adı düz bir çeviriyle “tahkir ve tezlil edilenler”dir. Bugünkü dille “hakaret edilip, aşağılananlar”. Bu tamlamanın yerine “Ezilenler” öylesine oturmuştur ki roman hâlâ bu adla anılmaktadır. Şu anda roman yayımlanıyor mu, çevirmeni kim bilmiyorum. Ama yıllar önce romanı radyoya “Arkası Yarın” programına uyarlayan bir yazarın çevirmen olarak kendi adını anmayışına öyle incinmişti ki, Nihal Hanım, “Emeğimi görmekten geleceklerse o zaman romanın orijinal adını kullansalardı, Ezilenler adını ben buldum” deyivermişti.<br />İlk çevirisindeki adla tanınan romanlardan biri de Steinbeck’in Gazap Üzümleri’dir. Romandaki bir Eski Ahit cümlesinden alınan bu addaki (The Grapes of Wrath) “gazab”ı hiddet, öfke diye çevirmek artık olanaksız. Ama piyasa koşulları yüzünden değişen çevirmenler romanın ilk çevirmenine Rasih Güran (1915-1970) bir saygı selamı sunmayı düşünüyorlar mı acaba? Sanmam...Neyse ki Güran, William Faulkner’den yaptığı Ses ve Öfke’nin çevirisiyle hâlâ gündemde. İntihar etmeden bir süre önce Mehmet Seyda’ya 5 Eylül 1969’da gönderdiği mektupta bu kitaptan iç rahatlığıyla söz eder “… Üzerinde en çok çalıştığım ve biraz övünebileceğim çevirim Ses ve Öfke’dir İlk fırsatta bir Faulkner daha çevirmek isterim.”<br />Çevirilere ödenen komik ücretlerle bir süredir gevşeyen iş namusu yüzünden daha önceki çevirilerden yararlanmak ise neredeyse hak durumunda. ( Tüm telif ödemelerinden kurtulmuş/ muaf, Nuh dönemi çevirisi klasiklerin hayalet adlarla yayımlanmasına değinmek istemiyorum. Asıl çevirmenlerin sağlıklarında ne sefil ücretlere çeviri yaptıklarını bildiğimden bu tür bir kefen soyuculuğu için çenemi tutamamaktan korkarım.)<br />Çevirmenlerin çevirdikleri romanlardaki kimi cümleler, bir dize benzeri kazılmıştır belleğime: “Yalnızdı ama şehre yürüyen bir ordu gibiydi” .( Selahattin Hilav’ın Sartre’ın La Nausée / Bulantı çevirisinden).<br />Selahattin Hilav (1928-2005) denince onu tanıyanlar için Attila Tokatlı’yı (1934-1988) anımsamamak olanaksızdır. Tokatlı, Elsa Triolet’in , Le Cheval blanc’ını Beyaz At adıyla çevirdiğinde 1971 TDK Çeviri ödülünü kazanmış ama o bunalımlı havada Türk Dil Kurumu’nun hiçbir ödülü resmen açıklanmamıştı. Zaten o yıl ödül alanlar (biri de Fakir Baykurt ) sakıncalıydı. Atilla Tokatlı’nın o güne kadar yaptığı çevirilerdin birkaçı anımsandığında da : Bir Kızıl 'Barbar' (Mao Çe Tung'un ve Yakın Çin Tarihinin Romanı, Roy Mac Gregor-Hastie, 1969), Çimento (Gladkov, Nisan 1970 , 2. Baskı),.Foma (Maksim Gorki, Kasım 1970), Ölü Ordunun Generali (İsmail Kadare, Necdet Sander,’le , 1970) kimi yöneticilere göre hiç de “masum” değildir. Sol kültüre eğilimli olmanın suçluluğunu hep sürdürecektir: İlya Ehrenburg’dan Paris Düşerken, Ostrovsky’den Ve Çeliğe Su Verildi, Mayakovsky’den Trajedi, Stancu’dan Çingenem, Dido Sotiriyu’dan Benden Selam Söyle Anadolu'ya, B. Bhutan Benerci’den Bir Yoldur Uzar Gider (Pater Pançali) Henri Denis’ten Ekonomik Doktrinler Tarihi (1-2)... Çağdaş Diyalektiğin Kaynağı Hegel adlı incelemesi, hazırladığı Ansiklopedik Felsefe Sözlüğü, Uluslararası İlişkiler Tarihi, Sosyalist Kültür Ansiklopedisinin ilk 5 cildi....<br />Yönetmen ve senaryo yazarı da olan Atilla Tokatlı’nın şu anda piyasada kırka yakın çevirisi var ama hazırladığı kitaplardan biri “Eski Büyücülerden Çağdaş Darbecilere Gizli Örgütler” , şu günlerde galiba epey gözde. Ama benim için önemli başvuru kitaplarından biri Selahattin Hilav’la ortak imzasının bulunduğu Dünya Yazarları ve Eserleri Ansiklopedisi’dir.<br />Onların arkadaşlıklarını da vurgular bence.<br /><br />Bir Türkçe’den İngilizce’ye Çeviri Anısı<br /><br />Çeviri sözcüğünün bana anımsattığı kitap “Çeviri:Dillerin Dili”dir. Yazarı :Akşit Göktürk (1934 – 1988). Bu çeviri ve yazı ustası üstüne ayrı bir yazı gerekir. Ama Robinson Crusoe'nun Türkçedeki ilk tam çevirisiyle 1969 Türk Dil Kurumu (TDK) Çeviri Ödülü'nü kazandığını anımsatayım hiç olmazsa . Bana verdiği dil/çeviri dersini unutamıyorum. Hatırladıkça da bir yazar olarak utanıyorum.<br />Yıllar önce, sanırım yetmişlerin sonuna doğru, tam yılını anımsamıyorum, Akşit İngiliz Dili’nde kürsü başkanı Nebile Direkçigil de asistanı. Bir gün Nebile,yurtdışında yayımlanacak bir kadın antolojisi için benden de şiir çevirmek istediğini söyledi. Şiiri benim seçmem daha iyi olurmuş. Biraz İngilizce de bildiğimden , “birlikte de çalışabiliriz” ukalalığında bulundum hemen. Bana göre benden şiir çevirmek kolay iş. Nasılsa herkeslerin kabul ettiği gibi şiirlerim “düz ayak”. Ben “Yummadan Gözlerini “ adlı şiiri verdim Nebile’ye. O da çalışmaya başladı. Ben kurum kurum kurularak şiirimin aktarılışını seyrediyorum ki... Akşit geliverdi. Merhaba, nasılsın falan ardından ne yaptığımızı söyledim şöyle bir göz attı şiire. Sonra gülümseyerek “Kızım bu şiiri sen yazmadın mı?” diye sordu. “Nasıl kolay çevrilecek bu ?” Şiirim “Ben sevdamı sara sara büyüttüm/Yün bir yumaktı güve girdi” diye başlıyordu. Şiirin ikinci bölümündeyse “Ben sevdamı sara sara büyüttüm” dizesini “Haydi dön geri çilenin başına” dizesi izliyordu.. Akşit parmağını o dizenin üstüne koyup, “Çile yalnızca yün çilesi mi... Sen burda yaptığın göndermenin her dilde yapılabileceğini mi sanıyorsun? Dip notlu çeviri olur mu?” diye sıraladı itirazlarını. Kıpkırmızı oldum. Nebile’ye eğilip “Kolay gelsin” gibi bir şeyler geveleyip çıktım. Sonrasını<br />Bilmiyorum. Direkçigil’in o şiiri mi başka şiiri mi çevirdiğini de.<br />Nebile Direkçigil şimdi o kürsünün başkanı. Amerika'da Zenci Tiyatrosu seksenlerde yapılmış- yayımlanmış önemli bir araştırma-inceleme. David Herbert Lawrence’ın ,Klasik Amerikan Edebiyatı Üzerine İncelemeler’inin çevirisi 1996’da yayımlanmıştı . Öğreticilik mi engelliyor çeviri yapmasını bilemiyorum.<br />Her çevirmenin içinde bir yazar gizlidir. Çoğunlukla zaman bulup kendi kitaplarını yazamaz. Bunlardan biri olan Nihal Yeğinobalı’nın Bir Genç Kız Yetişiyor adlı çevirisi yaşamıma yön vermişti. Romanın asıl adı A Tree Grows in Brooklyn (Brooklyn’da Bir Ağaç Büyür ) yazarı Betty Smith. Yeğinobalı o çeviriyi yaptığında kendi de gencecik bir kızdı herhalde. Roman New York'un Brooklyn semtinde yaşayan Nolan ailesinin yaşamını anlatıyordu. Yaklaşık yarım yüzyıldır çeviri yapıyor. Kendi romanı Genç Kızları 1950’de çeviri bir roman gibi yayımlamıştı. Gerçeği çok sonra ikinci romanını yayımlarken açıkladı. Şimdi kendi romanlarına ağırlık verdi:Mazi Kalbimde Bir Yaradır,Genç Kızlar, Sitem , Belki Defne , Cumhuriyet Çocuğu (Anı), Gazel .<br />Bence kitap çevirmekten kendi kitaplarını yazmaya zaman bulamayanlardan biri Seçkin Selvi’dir. İlk çevirisini 1957'de yayımlayan Seçkin Selvi, bu yıl çevirmenliğinin 50. Yılında. Bugüne kadar 134 kitabı Türkçeye kazandıran Selvi, aynı zamanda tiyatro eleştirmeni ve eğitimcisi olarak da tanınır. William Saroyan'ın bir oyununu çevirerek başlayan Seçkin, dünya edebiyatının Isabel Allende, Paul Auster, Aldous Huxley benzeri pek çok önemli ismini dilimize kazandırdı. Çevirdiği kitaplardan bütün kuşakların hemen anımsayacağı bir başeser, Gabriel Garcia Marquez’in Yüzyıllık Yalnızlık’ı.<br />Çeviri Derneği, bu yıl 'Dünya Çeviri Günü' olan 30 Eylül’de daha önce Tahsin Yücel, Aykut Kazancıgil, Vedat Günyol, Gönül Suveren, Cevat Çapan ve Atila Tolun’a verdiği Onur Ödülü'ne bu yıl Seçkin Selvi'yi değer buldu.<br />Ne demiştim, çevirmenlik bir dile bütün bir yaşamı vermektir. Daha doğrusu çevirmen iki anadili olan ve bu dile tüm yaşamını veren biridir. Tanıdığı edebiyat ve kültür hazinelerini herkese tanıtmaya kararlı biri.<br />Bu yüzden Seçkin’i kutlarken her çevirmenimizin bu ödüle bir gün değer bulunacağına inanıyorum...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-8808403182816485337?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-13439466059089987022007-10-01T09:02:00.001-07:002008-11-13T03:22:58.750-08:00Gültekin Emre<br /><br /><strong>“HÂRİKULÂDELİKLER AVI”</strong><br /><br />2008 Frankfurt Kitap Fuarı’nın bizim açımızdan nasıl geçeceğini çok merak ediyorum. Bir yıl sonra gerçekleşecek olan Fuar için şimdiye dek yapılan toplantıların bende yarattığı hayal kırıklığında haklı olup olmadığımı görmek gibi bir isteğim yok. Yıllardır Almanya’da yaşadıkları halde hiç adını duymadığım yazarlarla (!), gazetecilerle (!) yapılan çerçeve çizme, ya da eylem toplantılarından çıkacak sonucun pek parlak olmayacağı kanısını üstümden atamıyorum nedense.<br />Daha koskoca bir yıl var, değil mi? Hiç de öyle değil. Bu bir yıl hızla geçip gider.Geri sayım çoktan başladı bile: Biz “ana ülke” olarak, bunca yıl kendimizi Frankfurt’ta gösterelim diye yırtınıp durduk; işte istediğimiz oldu. Bakalım kalıcı neler yapacağız önümüzdeki yıl? Türkiye, Frankfurt’a nasıl bir çıkarma yapacak, hangi yeniliklerle gelinecek Avrupa’ya? Benim merak ettiğim bu.<br />Yıllarca Frankfurt Kitap Fuarı’na katıldım. Onca ülkenin onca yazarını, yayınevini, kitabını gördüm, tanıdım. Hep hayıflandım bizim Frankfurt’ta yer almamamıza. Kültür Bakanlığı veYayıncılar Birliği’nin çalışmalarıyla kimi yayınevlerinin kitapları Türk Pavyonunda sergilendi durdu. Bu bize ne sağladı? Sanıyorum hiçbir şey. Yıllarca boşuna onca para harcandı ve sağcı yayınevlerine büyük destekler verildi böylece. Türkiye’ye ve Türk yazarlarına dünya yayıncılığı sıcak kucak açtı mı bu pavyonla? Açmadı. Siyasal girişimler sonucu, bir de Yaşar Kemal’in, Orhan Pamuk’un aldıkları Barış Ödülü etkisiyle Frankfurt’a “ana ülke” olarak davet edildiğimizi sanıyorum. Yazarların hafifsenmeyecek etkilerinin olduğunu Kültür Bakanlığımız kabul etsin artık.<br />Son yıllarda ülkemizdeki yayıncılıkta şahlanışlar gözleniyor. Kitap kapağından sayfa düzenine tüm kitaplarda artık ciddi emekler harcanıyor, kitapların albenisi giderek artıyor. Her şey profesyonelce ele alınıyor, kotarılıyor. Kitap baskısındaki özenin yanında, kendinden önemle söz ettiren şairlerimiz, yazarlarımız da Batı’nın kapısından girmeli artık. Hasan Ali Topbaş’ı “Doğu’nun Kafkası” olarak değerlendiren Avrupa’ya bizde daha neler var, dememiz gerekiyor. Temcit pilavı gibi hep aynı yazarları sunmanın bir yararı yok bence. Hele kimi kadın yazarlar üstünden çıkarma yapmaya çalışmanın mantığını hiç anlamıyorum.<br />Frankfurt’a her gidişimde Ahmet Haşim’in Frankfurt Seyahatnâme’sini bir kez daha okurum. Bu bana başka bir coşku verir. Onun ruhunun bu güzel kentte dolaştığına inanıyorum ben. Seyahate “Harikulâdelikler Avı” diyor Ahmet Haşim. O, bu kentte, olağanüstü etkileyici gözlemler avlamış ve seyahatnâmesine geçirmiş.<br />Kitap da bir avdır aslında. İyi kitabı avlamayabilmek de bir marifettir çünkü! Bir de okuma da “Hârikulâde “ bir olaydır, avdır yani. Öyleyse kitap fuarları avla avcı arasında “hârikulâde” bir etkinliktir.<br />Günümüzde kitap fuarları olağanüstü yazarlar, çevirmenler, kitaplar, yayınevleri, ülkeler... keşfetmek demektir. Bu benim için de böyledir. Şimdiye dek her fuar dönüşümde çantamdaki yeni kitaplar, yeni keşfettiğim yazarlar beni başka dünyalara alıp götürdü.<br /><br />İsterdim ki, Ahmet Haşim’in Frankfurt günleri belgelensin ve seyahatnâmesiyle birlikte yayımlansın.<br />İsterdim ki, Batı’nın büyük yayınevleri, etkili medyası için düzenli bir bülten çıkarılsın ve yapılmakta olan hazırlıklarla, çevrilen yazarlarla, kitaplarla ilgili çok önceden bilgi verilsin. Bu iş son güne bırakılmasın.<br />İsterdim ki, sıkı bir çağdaş Türk şiiri antolojisi hazırlansın.<br />İsterdim ki, iyi bir öykü seçkisi Fuar’da elden ele dolaşsın.<br />İsterdim ki, Fuar’da günlük bir edebiyat dergisi çıksın Her gün bir sayı ve on gün boyunca, Türk yazının yüz akı şairlerinin, yazarlarının ürünleri olsun. Ayrıca bu dergi İngilizce, Almanca ve Fransızca yayımlansın.<br />İsterdim ki, Fuar’a Nâzım Hikmet’in tüm şiirlerinin Almanca baskısıyla bir çıkarma yapılsın.<br />İsterdim ki, geçmişten günümüze yayınevlerimizin yayımladığı kitaplarında oluşan bir kitap kapakları sergisi açılsın.<br />İsterdim ki, geçmişten günümüze ülkemizin önde gelen ve unutulmayan şiir /edebiyat / sanat dergilerinin bir sergisi açılsın.<br />İsterdim ki, Fuar’da Nâzım Hikmet’in, Dağlarca’nın, İlhan Berk’in, Orhan Veli’nin, Oktay Rifat’in, Melih Cevdet Anday’ın, Turgut Uyar’ın, Cemal Süreya’nın, Gülten Akın’ın... kitaplarının yer aldığı birer vitrinleri olsun ayrıntılı açıklamalarla birlikte.<br />İsterdim ki, yazın dünyamız üzerine açıkoturumlar, paneller, konferanslar düzenlensin. Ahmet Haşim’in bir gözlemini aktarıyorum bu dileğimi yazdıktan sonra: “İki kapı olsa birisinin üzerinde ‘Cennet’ diğerinin üzerinde ‘Cennet hakkında konferans’ diye yazılı olsa bütün Almanlar ikinci kapıya saldırır.”<br />İsterdim ki, 2008 Frankfurt Kitap Fuarı’nı yüzümüze gözümüze bulaştırmayalım.<br /><br />İşte büyük bir fırsat ülkemizi, yazın dünyamızı, kültürümüzü, varımızı yoğumuzu en iyi biçimde dünyaya göstermek için.<br />Kollarımız iyi sıvayalım yeter ki!<br />Frankfurt Kitap Fuarı, okuyan, düşünen, bilgilenmek isteyen, kitabı seven, merak eden, araştıran, kültüre-sanata... ilgi duyan herkes için.<br />Ama, bir yandan da en çok bizim için; ayağa kalkmamız, Batı’da bir yerimiz olduğunu kanıtlamamız için...<br /><br />Gelelim Türkçeden Almancaya çevrilen kitaplara:<br />Dilimizden kaç sanatsal yapıtın Almancaya çevrildiğinin tarihçesine girmeyeceğim, giremeyeceğim. Ama birkaç yıl içinde hangi yazarlar Alman diline çevrildi bir göz atalım istiyorum:<br /><br />20005-2007 yılları arasında Türkçeden Almancaya 61 kitap çevrilmiş. 2005 yılında bizden yalnızca 3 kitap Alman okuruyla buluşurken bu sayı 2006’da 13’e ve 2007’de doruğa ulaşıp 45 kitaba yükselmiş.<br />2005’te Bosch Vakkfı’nın desteğiyle gerçekleştirilmeye başlayan Türkiye Kitaplığı (Türkischer Bibliothek) 20 kitaplık bir çeviri hamlesini gözler önüne sermek için oluşturulmuş ve Zürich’teki Ünıonsverlag tarafından kitaplar bir bir yayımlanmaya başlanmış. Dizinin editörlüğünü Türkolog Erika Glassen ile Jens Peter Laut yapıyor. Dizi roman, öykü, deneme ve şiiri kapsıyor:<br />Türkiye Kitaplığı’nda Halit Ziya Uşaklıgil’in romanı ünlü romanı Mai ve Siyah’ı Yasak Aşk -Verbotene Liebe- olarak Alman okurla buluşturuldu. Yusuf Atılgan’ın 1959’da yayımlanan Aylak Adam romanı Der Müssiggänge başlığıyla yayımlandı. Sabahattin Ali’nin İçimizdeki Şeytan (1940), Der Dämon in uns başlığıyla çıktı.. Hasan Ali Toptaş’a “Doğu’nun Kafkası” dedirten kitabı Gölgesiler (1995) Die Schattenlosen başlığıyla kitapçı raflarında yerini aldı. Murathan Mungan’ın öykülerinden bir seçme Palast des Ostens, Doğunun Sarayı, başlığıyla yayımlandı. Sonra Ahmet Ümit’in Gece ve Sis’i, Leyla Erbil’in Tuhaf Bir Kadın’ı (1971), Murat Uyurkulak’ın Yangın’ı, Tevfik Turan’ın hazırladığı öykü seçkisi İstanbul’dan Hakkari’ye bu yılın içinde yayımlanacak. A. H. Tanpınar, Adalet Ağaoğlu, Oğuz Atay da var bu kapsamlı listede, Türkiye Kitaplığı içinde.<br />2007-2007 yılında şu yapıtlar Almancaya çevrilmiş:<br />Kültür Bakanlığı’nın çevirilerini TEDAY projesi çerçevesinde aşağıdaki kitapların yayımlanmasında büyük katkısı olmuş çevirmenlerin teliflerini ödeyerek.<br />Sadık Yalnızuçanlar’ın Gezgin’i, Feyza Hepçilingirler’den bir öykü seçkisi, Pınar Kür’ün Bir Deli Ağaç’ı, yine Pınar Kü’ünr, Cinayet Fakültesi, Cemil Kavukçu’nun Başkasının Rüyaları’ndan sonra romanı Gamba’sı, Literaturca Verlag tarafından Almancaya yayımlanmış. Bu yayınevinde Aslı Erdoğan’ın Kırmızı Pelerinli Kent (1998), Die Stadt mit der roten adıyla, Ayla Kutlu’nun romanı Sen de Gitme Triyandafilis’i (1991) Triyandafilis olarak yayımlandı. Feyza Hepçilingirler’in öykülerinden bir seçme Düğün Gecesi, Die Hochzeitsnacht başlığıyla çıktı. Bilge Karasu’nun Göçmüş Kediler Bahçesi (1980), Der Garten entschwundener Katzen olarak okur önüne çıktı. Bunlardan başka Erendüz Atasü’ün öykülerinden bir seçme, Denizin Şarkısı, Das Lies des Meeres, Çetin Öner’in Şu Bizim Çerkesler araştırması (2000), Der letzte Tscherkesse, Demir Özlü’nün öykülerinden bir seçki Bir Aşkın Başlangıcı, Der Beginn einer Liebe, A. H. Tanpınar’ın Yaz Yağmuru (1955), Sommerregen, Bilge Karasu’nun romanı Gece (1991), Die Nacht, Tomris Uyar’ın öykülerinden bir seçki Düş Satıcısı, Traumverkäufer, Murat Gülsoy’un Bu Kitabı Çalın kitabı Stehlen Sie dieses Buch... da Literaturca’dan Alman okura ulaşan kitaplar.<br />Necati Tosuner’den bir öykü seçkisini Yüksel Pazarkaya hazırlayıp çevirmiş. Habib Bektaş’ın romanı Cennetin Arka Bahçesi,Gülten Akın’ın seçme şiirleri,Yüksel Pazarkaya hazırlayıp çevirmiş. Yine Yüksel Pazarkaya Haldun Taner’in öykülerinden bir seçme yapmış ve eşi İnci Pazarkaya ile birlikte Almancaya çevirmiş. Bu kitapları da Sardes Verlag yayımlamış.<br />Ahmet Arif, dillerden düşmeyen şiirlerinin yer aldığı Hasretinden Pırangalar Eskittim’le, Nalan Barbarosoğlu’nun öyküleri Gümüş Gece’yi J&amp;L Verlag yayımlamış.<br />Ahmet Ümit’in polisiye romanı Şeytan Ayrıntıda Gizlidir, Verlag aud dem Ruffel’den çıkmış.<br /><br />Orhan Pamuk’un Kar romanının çevirisi de geçtiğimiz günlerde kitapçı vitrinlerinde yerini aldı ve böylece tüm yapıtları, bildiğim kadarıyla Cevdet Bey ve Oğulları dışında, hepsi Almancaya çevrildi:<br />Beyaz Kale Die Weisse Festung, İnsel Verlag, 1990,<br />Orhan Pamuk’un Hanser Verlag tarafından öteki kitapları da şöyle:<br />Kara Kitap, Das Schwartze Buch, 1995,<br />Yeni Hyat, Das neue Leben,, 1998,<br />Benim Adım Kırmızı, Rot ist mein Name, 2001<br />Pencereden Bakmak, Der Blick aus meinem Fenster, 2006,<br />Kar, Schnee, 2007.<br /><br />Nedim Gürsel’in romanları Fatih, Resimli Dünya’dan başka İlk Kadın’da yer alan öyküleri de Almancaya kazandırıldı.<br />Yaşar Kemal’in ve Ferit Edgü’nün yapıtlarını Ünionsverlag Alman okuruyla buluşturdu.<br /><br />Türkçeden Almancaya, sistemli olmasa da, sürekli bir şeyler çevrilmiş. Roman ağırlıklı olmak üzere öykü seçkileri de yer almış bu çeviride. Ne yazık ki şiir çevirisi yok denecek kadar az. Bir Gülten Akın’dan bir seçme ve bir de Ahmet Arif’in tek şiir kitabı Almancaya kazandırılmış.<br />2008 Franfurt Kitap Fuar’ında ana ülke Türkiye olacak. Bu yılkı ana ülke Katalonya’dan “ana ülke bayrağı”nı Elif Şafak alldı ve gelecek yıla kadar bayrak Türkiye’de kalacak.<br />Bakalım gelecek yıl hangi çeviri hamleleriyle karşılaşacağız bu “harikulâdelikler avı”nda.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-1343946605908998702?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-68516258645062483802007-10-01T09:02:00.000-07:002008-11-13T03:22:33.438-08:00SABRİ GÜRSES<br /><br /><strong>BEDREDDİN CÖMERT: ÇEVİRMEN VE ÖLÜM</strong><br /><br />“Hacettepe Üniversitesi öğretim görevlisi, çe&shy;şitli dergi ve gazetelerin sanat-yazın yazarı, seçici ku&shy;rullar üyesi, eleştirmen, çevirmen, estetikçi, felsefeci, Sanatsevenler Derneği ve Türk Dil Kurumu üyesi Doç. Dr. Bedrettin Cömert, 11 Temmuz 1978 sabahı, Türk Dil Kuru&shy;mu kurultayına giderken, faşist kurşunların tuzağına düşerek aramızdan ayrıldı. Geride, ölümün eşiğinden dönmüş bir kadın, Agostina Cömert; iki oğul, Ergun ile Ke&shy;mal; ve ciltler dolusu yazı bıraktı.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn1" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn1" name="_ftnref1">[1]</a><br /><br />Hasan Hüseyin, Bedreddin Cömert’in şiirlerini derlediği Kalmasın Ellerim Sizlerden Uzak adlı kitabın önsözünde böyle özetliyor 38 yıllık bir yaşamı. Türkiye’nin genç, aydın ölümlerinden biri – yolunu kesenlerin bilinip bulunamadığı, yarı yolda kalan bir hayat. Aynı kitabın önsözünde Bedreddin Cömert’in bir çevirmen oluşunun öyküsü de, mektuplarında, kendi dilinden yer alıyor. Cömert 1940 doğumlu, Sivas’ta lise eğitimini tamamladıktan sonra, bir burs alarak üniversite eğitimi için İtalya’ya gidiyor. 1963 yılında, İtalya’dan Hasan Hüseyin’e şöyle yazıyor:<br /><br />“Bilsen ağabey o kadar yalnızım ki. Şu dört yılı da bitirip hemen dönmeyi düşünüyorum. Artık dayana&shy;mıyorum. Her taraf, her şey ve herkes yabancı. Dille&shy;rinden anlamak, onlara dille uymak bir şey ifade et&shy;miyor. Kişi ancak yurdunda mutlu olabilir. Bu kanı&shy;ya vardım ben. Sevdiğim kimselerden mektup geldik&shy;çe anlatamam nasıl sevindiğimi.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn2" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn2" name="_ftnref2">[2]</a><br /><br />1966 yılında İtalya’dan, Varlık dergisinin sahibi Yaşar Nabi Nayır’la mektuplaşıyorlar. Cömert, şiir ve yazı çevirilerini gönderiyor. Yaşar Nabi, ona dilini korumasını, kitap çevirisine yönelmesini öğütlüyor:<br /><br />“Kısa şiir&shy;lerinizde gösterdiğiniz başarıyı uzunlarında kaybedi&shy;yorsunuz. İtalyan şiirinin tesiri altına girmemeye, ken&shy;di havamızı kaybetmemeye çalışın. Ne diye kitap çevirisine vermiyorsunuz kendinizi, o da olgunlaştırır bir sanatçıyı. Vigorelli’nin konuşmasını memnuniyetle basarım. Özellikle fikir ve edebiyat özgürlüğü konusunu işlesin.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn3" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn3" name="_ftnref3">[3]</a><br /><br />1968 yılında çeviri çalışmaları, Türkçeden İtalyancaya çeviri yapmak üzerinde yoğunlaşıyor; Hasan Hüseyin’in Kızılırmak adlı uzun şiirini İtalyancaya çevirmeye başlıyor:<br /><br />“Bugün öğleden sonra, Nâzım'ın şiirlerini İtalyancaya çeviren kadının evine gideceğim. Adı Lussu. Senin Kızılırmak'ın çevrilip yayınlanması için. Pek zor bir iş olacak. (Yani çeviri zorluğu.) Sonra Lussu ile işbirliği yapmak istemiyordum. (...) Fakat başka çarem yok. Ben çeviririm. Fakat, bu işten anlıyan birinin bir süper vizyon yapması lâzım. Bu işe de en elverişli Lussu. Nâ&shy;zım'ın gürlerinin öyle şâhâne çevirilerini yaptı ki, bü&shy;tün sapmalara rağmen, daha iyisi yapılamazdı. Sonuç&shy;tan seni haberdar ederim, Birkaç şiirini çevirdim. Kı&shy;zılırmak pek çetin. Fakat, senin için, benim için, hepi&shy;miz için bu çetinliği kırmak gerek. Kıracağım da.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn4" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn4" name="_ftnref4">[4]</a><br /><br />Bir yıl sonra, çeviri yayına hazırlanmaktadır:<br /><br />“Kızılırmak'ın çevirisini, bir iki sayfa hariç, bitir&shy;miş bulunuyorum. Şimdi düzeltmeler için Lussu'da. Fakat, gördüğüme göre, Lussu'nun düzeltmeleri dilbilgisi ve sentaks düzeltmelerinden öte gitmiyor. Bunun için mutluyum. (...) özellikle, Türkçe gibi ön-ekten ve harf-ü-târiften yoksun, yani hal eklerinin sözcüklere perçinleme eklendiği, dolayısıyla şiir dili bakımından pek kıv&shy;rak olan bir dilden, İtalyanca gibi mantıksal açıklığına, en matematiksel kurallarla kavuşturulmuş, dolayısıyla düz yazı niteliği artmış bir yeni-Latin diline yapılan çe&shy;virilerde en çok beliren tehlike şiiri düzyazıda yitir&shy;mek tehlikesidir. Birçok durumlarda ne yazık ki bunun önüne geçmek imkânsızdır. .. Bu çeviri bana bir şey öğretti. Her şeyden önce bir şiir ya&shy;pıtına diri bir beyinle, fırıl fırıl bir muhakeme yetisiyle bakmanın gerekliliğini öğretti.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn5" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn5" name="_ftnref5">[5]</a><br /><br />Çeviriyi teslim alan Hasan Hüseyin, İstanbul’dan Roma’ya yazıyor:<br /><br />“Bu pazar günü Zeki ve Sümer'le buluştuk. Onlar İtalyancasını okudular, ben dinledim. Birkaç sayfa üzerinde anlam kayması bulunup bulunmadığını araştırdık -zaten önemli olan da buydu-; gerisine bakmağa lüzum germedik. Çünkü bu iş, sen buraya gelmeden halledilir gibi değil. Nasıl olsa geleceksin; geldiğinde bir-iki gü&shy;nümüzü başbaşa geçirir, çeviri üzerinde çalışırız. Sanırım, en doğrusu da budur. Şiirde en küçük bir yanlış anlama, bütün yapıyı yıkabilir.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn6" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn6" name="_ftnref6">[6]</a><br /><br />Bedrettin Cömert’in notları arasında şiir çevirisinde çevrilebilirliğin evrensellik anlamına gelmediği, yerelleştirmenin yanlış olduğu yolunda görüşler yer alıyor:<br /><br />“Şiirin başka bir dile çevrilmeye direnişi, o şiirin özünün beyinselliğini, buluşlara, garipliklere dayanan çetrefilliğini gösterebileceği gibi, daha çok, o şiirin ken&shy;di dilinde sahip olduğu şiirselliğinin aktarılmasındaki güçlüğü, şiirin bu kendine özgü niteliğinin kıskançlığı&shy;nı gösterir.<br />Bir şiirin başka bir dile kolay çevrilebilmesi, onun özünün, vermek, iletmek istediği bildirinin evrenselliği anlamına kesinlikle gelmez. Bu bir ana nitelik sorunu&shy;dur. Kimi şiir vardır, kolay çevrilmeye yatkın olacak biçimde kurulmuştur. Kimi şiir vardır, çevrilmemeye yatkın olarak doğmuştur. Ama, dikkat edin, aldanmayalım, kolay çevrilmeye yatkınlık hiçbir zaman tam çevrilmeye eğilim demek değildir.<br />Bu bakımdan, bir şiiri, ne başka bir dile kolay çev&shy;riliyor diye evrensel saymaya, ne de, başka bir dile zor çevriliyor veya hiç çevrilemiyor diye boş saymaya hakkı&shy;mız vardır. Şiir yargısında, evrensellik veya boşluk, şiir&shy;sellik veya şiirselliğin yokluğu, yalnızca şiirin yaratıl&shy;dığı dilde ve o dille ilgili olarak sözkonusudur. Çeviri üzerine, şiirle ilgili olarak konuşulamaz. Bunu en iyi, ozanların kendileri bilirler. Öyle dizeler, öyle söyleyiş bi&shy;çimleri, öyle ses yaklaştıranları, çatıştırmaları vardır ki, ancak şiirin yaratıldığı dilde anlamları vardır. Ve bu an&shy;lam, dizelerin kuruluşuna, yapısına, ses yaklaştırmaları&shy;nın veya çatıştırmalarının niteliğine o denli bağlıdır ki, ancak şiirin yaratıldığı dilde algılanıp kavranabilir. Bu nedenle de, çoğu zaman bizde yapıldığı gibi, çevirince yozlaşan birçok güzel şiirleri, yerlileştirerek güzelleştir&shy;mek, ona dışardan kimi özellikler katmak, göz boyamaktan başka bir şey değildir.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn7" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn7" name="_ftnref7">[7]</a><br /><br />Bedrettin Cömert, ölmeden kısa bir süre önce, 1977 yılında, Ernst H. Gombrich’den yaptığı Sanatın Öyküsü çevirisiyle T.D.K. Çeviri Ödülü’nü aldı. Kitaba yazdığı çevirmen önsözü, aynı zamanda çeviri kararlarıyla ilgili kalıcı bir denemedir:<br /><br />“Bizde hazırlanmış sözlüklerin çoğu, dilin diri gerçeğinden yansımış değerleri, hemen kullanılabilecek biçimde bir araya getiren yardımcı araçlar olama&shy;maktadır henüz. .. Bunun içindir ki, sözlükten bulduğunuz an&shy;lamları tümceye yerleştirdiğinizde, tek tek her sözcüğün anlamı bi&shy;lindiği halde, tümcenin anlamını çıkarmakta güçlük çekersiniz. .. Sözlük hazırlayanların çoğu, sözcüğün anlamının açıklanmasını, onun karşılığıymış gibi koyarak, işin içinden kolayca sıyrılma yolunu seçmiştir, işte bu noktada çevirmenin felâketi başlıyor ve birçok durumda çareyi kendisi aramak zorunda kalıyor. .. Bilim adamları, genellikle, yabancı kaynaklı sözcükleri kullanmakta sa&shy;kınca görmemişler; bilimsel çalışmalar, dil sorununu aydınlığa gö&shy;türecek yerde, daha da katmerli bir çıkmaza sürüklemiştir. İşin gülünç yanı, önerilen yeni sözcükler, "uydurmacılık" gibi çok yoz bir savla, alaya bile alınabilmektedir. .. Öztürkçe yeni önerileri alaya almak zahmetsiz bir iştir, ama asıl kınanması gere&shy;ken şey, insanın kendi diliyle bir bilim dalını işleyememesidir. Hiç bir dil, doğası gereği, şu veya bu bilim dalını anlatımda yetersiz değildir. Eğer böyle bir şeyin varlığı seziliyorsa, bu yetersizlik dilin doğasında değil, o dilin o alanda yeterince işlenmemiş oluşundadır. Bunun da sorumlusu, dilin kendisi değil, o dili anadili olarak kul&shy;landıkları halde, onu kendi uzmanlık alanlarının gereklerine göre yoğurma zahmetine katlanamayan kolaycı, sığ kafalardır. Bu çeviride, dilbilimce anlaşılan Türkçe beğeniye özen gösteril&shy;miş, her düşünce, elden geldiğince kendi dilimize göre verilmeye çalışılmıştır. Bir yandan, dilimizde yayımlanan ve yukarda yalnızca nesnel bir açıdan eksikliklerini belirttiğimiz, ama kendilerine her zaman borçlu kalacağımız sözlüklerdeki önerilerden yararlanılmış, öte yandan yeni kimi sözcükler türetilmiş veya varolanlara işleklik kazandırılmıştır. .. Bu yolla, yazı dili - konuşma dili çatış&shy;masını da bir noktaya dek aşmaya çalıştığımız kanısındayız.”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn8" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn8" name="_ftnref8">[8]</a><br /><br />Cinayetin ardından “Bedrettin Cömert’in İtalyan eşi Maria Agostina, cinayet sonrasında süren tehditlere bir yıl dayanabildi” ve Türkiye’den oğulları Kemal ve Ergun Cömert’le birlikte ayrıldı.<a title="" style="mso-footnote-id: ftn9" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn9" name="_ftnref9">[9]</a> Ünlü birtakım aşırı sağcıların adının geçtiği cinayet aydınlatılamadı. Hasan Hüseyin, Bedrettin Cömert’in çalışmalarını 1979-80 yıllarında bir dizi kitapta derledi (çevirileri Dili Dille Seviştirmek adlı kitapta yer aldı). Uzun yıllar yeniden yayımlanmadı kitaplar. 2007 yılında De Ki Yayınevi, “Bedreddin Cömert Kitapları” dizisinde çalışmalarını yeniden yayımladı. En ünlü çevirisi, yıllarca temel başvuru kitabı olmuş olan çeviri, Sanatın Öyküsü’yse artık onun adıyla değil, başka bir çeviriyle yayımlanıyor. Çevirmenin mirası yazarın mirasından daha zor korunuyor.<br /><br /><br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn1" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref1" name="_ftn1">[1]</a> Kalmasın Ellerim Sizlerden Uzak, Bedreddin Cömert, yay. haz. Hasan Hüseyin, Evrensel Yayınları, 1979.<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn2" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref2" name="_ftn2">[2]</a> Age., s. 25 (15.03.1963).<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn3" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref3" name="_ftn3">[3]</a> Age., s. 26 (20.04.1966).<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn4" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref4" name="_ftn4">[4]</a> Age., s. 28 (17.12.1968).<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn5" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref5" name="_ftn5">[5]</a> Age., s. 28 (03.02.1969).<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn6" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref6" name="_ftn6">[6]</a> Age., s. 31 (16.07.1969).<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn7" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref7" name="_ftn7">[7]</a> Age., s. 49-50.<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn8" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref8" name="_ftn8">[8]</a> “Çevirenin Önsözü,” Sanatın Öyküsü, E.H. Gombrich, çev. Bedrettin Cömert, 3. bsm., 1986.<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn9" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref9" name="_ftn9">[9]</a> “Bedrettin Cömert’in çocukları Türkiye’ye hiç dönmedi”, Hürriyet, 4.9.2005.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6851625864506248380?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-30991193312170562822007-10-01T08:59:00.000-07:002008-11-13T03:22:06.032-08:00Ari Çokona<br /><br /><strong>Türkçe’ye çevrilmiş Yunan edebiyatı</strong><br /><br />Türk okurları çağdaş Yunan edebiyatıyla oldukça geç tarihlerde tanıştı. Daha önce Yunan edebiyatı dendiğinde akla Antik Yunan klasikleri gelirdi. Antik Yunan edebiyatı, batılılaşma sürecinde, Fransız kültüründe sahip olduğu önem dolayısıyla Türk aydınlarının ilgisini çekmişti. Cumhuriyetin ilanı ve 1940’ta Tercüme Bürosunun kurulmasıyla Yunan klasiklerinin çevrilmesine öncelik verildi. Tercüme Bürosunun Türkçe’ye çevrilmelerine önayak olduğu klasikler içinde Yunan klasiklerinin oranı 1941’de 7/13, 1942’de 12/27 ve 1943’te 20/67 oldu. 1940-1946 yılları arasında 63 Yunan klasiği çevrildi. Aynı dönemde Tercüme Bürosunun dergisi Tercüme’de yayımlanan 698 çevirinin 99’u Antik Yunan edebiyatına ilişkindi.<br />Çağdaş Yunan edebiyatının Türk aydınlarının ilgisini çekmesi, Batı dillerine çevrilmeye başlamasından sonradır. 19. yüzyılda çevrilen birkaç kitaptan sonra, E. M. Forster’in 1919’da İngilizlere tanıttığı Kavafis’in, başta T. S. Eliot olmak üzere İngiliz edebiyat çevrelerinin beğenisini kazanması, diğer Yunanlı yazar ve şairlerin önünü açtı. Bu süreçte, şiir öncü rol üstlendi. Daha sonra Nobel alacak olan Yorgos Seferis (1963) ve Odisseas Elitis (1979) ile Doğu bloğunun en büyük edebiyat ödülü Lenin’i alan Kostas Varnalis (1959) ve Yannis Ritsos (1977), Yunan edebiyatına uluslararası saygınlık kazandırdılar.<br />Batıda beğeniyle karşılanarak dikkatleri Yunan edebiyatına çeken nesir eser, Ayvalık doğumlu İlias Venezis’in “Eolya Toprağı”<a title="" style="mso-footnote-id: ftn1" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn1" name="_ftnref1">[1]</a> romanıdır. Ömrünün son yıllarında Fransa’ya yerleşen ve kitaplarından ikisini doğrudan Fransızca yazan Nikos Kazancakis’in romanları<a title="" style="mso-footnote-id: ftn2" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn2" name="_ftnref2">[2]</a> Yunan edebiyatının ününün pekişmesini sağladı. Çağdaş Yunan edebiyatı, Yunanistan’ın Avrupa Birliğine katılmasından sonra, otantik – oryantal özelliğini yitirerek, az nüfuslu diğer Avrupa ülkelerinin edebiyatlarına karşı sahip olduğu göreceli üstünlüğü yitirdi. Günümüzde, Yunanlı yazarların Batı edebiyatı içindeki ağırlığı azalmaktadır. Özellikle İngilizce’nin dünya edebiyatı üzerindeki hakimiyeti, diğer dillerden olduğu gibi, Yunanca’dan yapılan çevirilerin de sayısını kısıtlıyor. Anadili İngilizce olan insanların dünya nüfusuna oranı % 6 iken, 2006 yılında bütün dünyada yayımlanan 1,5 milyon kitabın % 30’unun İngilizce yayımlandığını görürüz. Bir kitabın başka bir dile çevrilmesi, artık büyük oranda daha önce İngilizce’ye çevrilmiş olmasını gerektiriyor. Ancak, İngiltere ve A.B.D.’de yayımlanan edebi eserlerin sadece % 3 civarının çeviri olması, “küçük” dillerde yazılmış eserlerin dünyaya açılmasını zorlaştırıyor.<br />Avustralya doğumlu Apostolos Doksiadis’in “Petro Amca ve Goldbach sanısı” kitabı Yunanistan’da ilk yayımlandığında dikkati çekmemiş, ikinci baskı bile yapmamıştı. Yazar, bunun üzerine kitabı yenibaştan İngilizce yazarak Amerika’da yayımlanmasını sağladı. Kısa sürede birçok dile çevrilen kitap, bugün “matematik edebiyatı” olarak tanımlanan türün başyapıtlarından biri sayılıyor ve toplam olarak 12 milyondan fazla sattı. Aynı şekilde düşünen birçok Yunanlı yazar, eserlerini Yunanca değil, yaygın Avrupa dillerinden birinde yazmayı tercih ediyorlar. Günümüzde; Panos Karnezis (İngilizce), Vasilis Aleksakis (Fransızca), George Pelecanos (İngilizce – ABD, polisiye) ve Theodoros Kalifatidis (İsveççe), eserlerini yabancı dillerde yazarak dünya çapında tanınmayı başaran yazarlardan birkaçı.<br />Yunanistan Kitap Merkezi (EKEBI)’nin bir araştırmasına göre, 2006 yılı itibariyle yabancı dillere çevrilen çağdaş Yunan edebiyatı eserleri; en çok Fransızca (264), İngilizce (215), Almanca (179), İspanyolca (132) ve İtalyanca (90)’ya çevrilmiştir.<br />Yayımlanmamış bir çalışmamda, bugüne kadar, Yunanca’dan dilimize 237 kitap çevrildiğini saptadım. Bunlardan 146’si düzyazı (roman, öykü, anı, tiyatro), 38’i şiir, 15’i çocuk ve 38’i inceleme – araştırma kitaplarıydı. İlk iki kategoriyi edebiyat kitabı olarak nitelersek, EKEBI’nin Türkçe’yi de sıralamasına katması gerektiğini görüyoruz. Gözümden kaçmış olabilecek kitapları da eklersek, Çağdaş Yunan edebiyatının en çok çevrildiği üçüncü dil Türkçe olmalı.<br /><br /><strong>İlk çeviriler<br /></strong>Behçet Necatigil, “Balkan Ülkeleri Edebiyatlarından Türkçe’ye Çeviriler<a title="" style="mso-footnote-id: ftn3" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn3" name="_ftnref3">[3]</a>” başlıklı makalesinde, çağdaş Yunan edebiyatı çevirilerinin tarihçesini veriyor. İlk olarak, Avram N. Papazoğlu, Varlık dergisinin 9. sayısında (Kasım 1933) Stratis Mirivilis’in “Mezarda Hayat” romanından bir pasaj tanıtmakla başlayarak Varlık, Çığır, Gündüz, Ar ve Darülbedayi dergilerinde Yunanca’dan 20 kadar çeviri yapmış.<br />Türkçe’ye kazandırılan ilk Yunanca kitap, “Kadın Papa İoanna” (1943) romanıdır<a title="" style="mso-footnote-id: ftn4" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn4" name="_ftnref4">[4]</a>. Emanuel Rhoidis’in, tarihi bir olaydan esinlenerek 1866’da yazdığı bu ilk romanı, Yunanistan’da yayımlandığında dini duyguları rencide etmekle suçlanarak tepkilere neden olmuştu. Almanca’dan çevrilen bu romandan sonra, doğrudan Yunanca’dan çevrilen ilk kitaplar için 1962’ye kadar beklememiz gerekti. İlginç bir tesadüf eseri olarak, ilk roman<a title="" style="mso-footnote-id: ftn5" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn5" name="_ftnref5">[5]</a>, ilk tiyatro piyesi<a title="" style="mso-footnote-id: ftn6" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn6" name="_ftnref6">[6]</a> ve ilk şiir kitabı<a title="" style="mso-footnote-id: ftn7" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn7" name="_ftnref7">[7]</a> bu yıl yayımlandı.<br />Necatigil’in tespitiyle, Yunan edebiyatı özellikle 1960 sonrasında, güncel–toplumsal–politik olayları yansıtmasıyla dinamik bir edebiyat görünümünü veriyordu. İkinci Dünya Savaşında Nazilere karşı verilen mücadeleyi ve Yunan İç Savaşını konu alan kitaplar Türkçe’ye çevrilmeye başladı. Necatigil, bu akımın güçlenmesinde çevirmenlerin sürekli çalışmasının da büyük rolü olduğunu ekler.<br />Necatigil’in tespit ettiği bir diğer nokta ise, Yunan edebiyatından şiir ve öykü antolojileri hazırlanılmamış olmasıdır. Nitekim ilk şiir antolojisi<a title="" style="mso-footnote-id: ftn8" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn8" name="_ftnref8">[8]</a> 1982’de, ilk öykü antolojisi<a title="" style="mso-footnote-id: ftn9" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn9" name="_ftnref9">[9]</a> de 2004’te yayımlanacaktır.<br />Türk okurun Yunan edebiyatına gösterdiği ilgi, geleneksel “öteki” olarak gördüğü Yunanlıyı ve Yunanistan’ı daha iyi tanıma arzusundan kaynaklanıyor. İki ülkenin milli bayramları, birbirlerine karşı kazandıkları zaferlerin yıldönümleridir. Ancak aynı zamanda, ortak bir tarih ve coğrafyayı paylaşan iki halk, birlikte yaşadıkları süre içinde ortak davranış biçimleri ve ortak gelenekler geliştirmiş, birbirlerine karşı sevgi beslemeyi öğrenmişlerdir. Soyut “Yunan” sözcüğü kötü çağrışımlar yapıyor olsa da, insanların çocukluk arkadaşları ve mahalledeki komşularından güzel anıları vardır.<br />İki ülke arasında yaşanan 1922’deki nüfus mübadelesinde 1,5 milyon Yunanlı ile 500 bin Türk doğdukları topraklardan ayrılmak zorunda kalmıştı. Türk mübadil, kendisiyle aynı zorlukları yaşamış Yunanlıyı anlayabiliyor, onunla özdeşleşebiliyor. Bu yüzden, Türkçe’ye çevrilen Yunanca eserlerin hatırı sayılır bir kısmı –başka dillere çevrilenlerden faklı olarak– bu insanların anılarına ilişkindir. 1999 depremlerinden sonra Türkiye ile Yunanistan arasında gerçekleşen yakınlaşma ve Yunanistan’ın Türkiye’nin Avrupa Birliğine girişini içtenlikle desteklemesi Yunan edebiyatına olan ilgiyi arttırıyor. 1980’e kadar ancak 30 kitap çevrilmişken, 2000’den sonraki yedi yılda 100’den fazla kitap çevrilmesi bu artan ilginin kanıtıdır.<br /><br /><strong>Çevrilen kitaplar<br />Şiir</strong><br />Türkçe’ye en çok kitabı çevrilen Yunanlı şair, 16 eserle Yannis Ritsos (1909 – 1990)’tur. Aragon’un “Dünyanın hayatta olan en büyük şairi” sözleriyle tanımladığı Ritsos, hayal dünyası zengin, içe dönük ve duygusal bir şairdir. Yakın dostu ve çevirmeni olan Özdemir İnce’ye göre, Ritsos Türkçe’ye yetkin çevirilerle kazandırıldığından Türk şiirini derinden etkilemiştir.<br />Ritsos’u altı kitapla Kostandinos Kavafis (1863 – 1933) izler. Doğduğu, yaşadığı ve çok sevdiği İskenderiye ile özdeşleşen Kavafis’in anne babasının İstanbullu olduğu pek vurgulanmaz. İlk şiirlerini üç yıl kaldığı İstanbul’da yazmıştır. Hatta bunlardan birisinin orijinal başlığı –Dünya Güzeli, (1884)– Türkçe’dir. Dünya dillerine çevrilerek 20.nci yüzyıl şiirine damgasını vurmuştur.<br />Türkçe’ye çevrilen şiir kitaplarının sayısına göre, üçüncülüğü dörder kitapla iki Nobelli şair Seferis ile Elitis paylaşıyor. “30 kuşağı” adıyla tanınan ekolün öncüsü olan İzmir doğumlu Yorgo Seferis (1900-1971), iyi bir eğitim alan aydın bir diplomattı. Sanat hakkındaki görüşlerini belirttiği denemeleriyle yaşamı boyunca tuttuğu ayrıntılı günlükleri, düzyazının da ustası olduğunu belgeler. Nitekim şiirlerinden başka, düzyazılarını içeren dört kitabı da Türkçe’ye çevrilmiştir. Odisseas Elitis (1911-1996)’in yapıtlarında coşku, iyimserlik ve yaşama karşı derin bir aşk egemendir. Felsefesini güneş ve ışık sözcükleri özetleyebilir.<br />Belli başlı Yunanlı şairlerin Türkiye’de sevilmesinde, kendileri de şair olan Cevat Çapan ve Özdemir İnce’nin çevirilerinin payı büyüktür. Cevat Çapan 12, Özdemir İnce ise bir kısmı Herkül Millas’la birlikte olmak üzere 9 kitap çevirdiler. Erdal Alova – Barış Pirhasan ikilisi de 4 kitap çevirmiştir.<br />Yunanistan’ın büyük şairlerinden Dionisios Solomos (1798-1857), Andreas Kalvos (1792-1869), Kostas Varnalis (1888-1974) ve bayan şair Kiki Dimula (1920- ) henüz Türkçe’ye çevrilmediler. Özellikle daha çağdaş olan son ikisinin Türk okuruna ulaşamaması büyük bir kayıptır.<br /><br /><strong>Düzyazı</strong><br />Çağdaş Yunan edebiyatından Türkçe’ye çevrilen düzyazı eserleri ağırlıklı olarak romandır. Fazla ticari olmayan öyküler genellikle zor yayımcı buluyor. Bu yüzden, başta Yunanistan’ın en büyük öykü yazarı sayılan Aleksandros Papadiamandis (1851-1911) olmak üzere birçok değerli yazar henüz Türkçe’ye çevrilemedi.<br />Nikos Kazancakis (1883-1957) Türkiye’de ünü en yaygın olan Yunanlı yazardır. Sanat yaşamına şiirle başlayan, felsefi eserlerle devam eden Kazancakis, altmış yaşından sonra yazmaya başladığı romanlarıyla tanındı. Kazancakis, eserlerinin dini duyguları rencide ettiği suçlamasıyla gerici çevrelerin ve kilisenin sert tepkisiyle karşılaştı. Başta, 1963’te Türkçe’ye çevrilen “Aleksi Zorba” olmak üzere toplam on kitabı günümüzde de yeni baskılar yapmakta, hâlâ okunmaktadır.<br />Andonis Samarakis (1919-2003), beş kitapla en çok kitabı çevrilen ikinci yazardır. Polisiye roman kurgusuyla soluk soluğa okunan öykülerle romanlar yazdı. Son derece yalın bir dille, çağdaş insanın yaşadığı topluma yabancılaşmasını işledi. “Yanlış” romanı birçok uluslararası ödül aldığı gibi Yunan edebiyatının dünyada en çok satan romanlarından biridir.<br />Bu iki yazarı, dörder kitapla Vasilis Vasilikos (1933- ), Maria Yordanidu (1897-1990), Dido Sotiriu (1909-2004), İakovos Kambanelis (1922- ), Stratis Mirivilis (1892-1969) ve Stratis Çirkas (1911-1980) izliyor.<br />Maria Yordanidu, altmış yaşından sonra yazdığı ve anneannesinin biyografisi olan “Loksandra” ile 19. yüzyıl sonlarının İstanbul’unun canlı bir tasvirini verir. Dido Sotiriu’nun “Benden Selam Söyle Anadolu’ya” romanı ise başlı başına bir olaydır. Türkçe’ye çevrildiği 1970 yılında, Türk okurlarına Yunanistan’ı ve Yunanlıları tek başına sevdirmeyi başarmış, 100.000’den fazla satmıştır. Birinci Dünya Savaşından sonra zorunlu nüfus mübadelesiyle Türkiye’yi terk etmek zorunda kalan Anadolu Rumlarının öyküsünü tarafsız bir gözle anlatır. Vasili Vasilikos, en tanınmış romanı “Z”’de derin devletin işlediği bir siyasi cinayeti ele alır. Stratis Mirivilis’in “Mezarda Hayat” romanı dünya edebiyatının en güzel savaş aleyhtarı kitaplarından biridir. İakovos Kambanelis Yunanistan’ın tanınmış tiyatro yazarlarındandır. Alman işgalinde tutuklanarak Avusturya’da bir toplama kampına götürülmüş, şans eseri hayatta kalmıştır. Stratis Çirkas ise “Başıboş Kentler Üçlemesi”nde, Yunan solunun sert bir özeleştirisini yapar.<br />Yunanistan’da fazla tanınmamasına karşın, Anadolu Rumlarının yaşamına ilişkin kitaplar yazan Yorgo Andreadis’in yedi kitabı Türkçe’ye çevrilmiştir. Polisiye roman türünün tek temsilcisi, İstanbul Heybeliada doğumlu Petros Markaris’tir. Üçü roman, biri öykü olmak üzere Türkçe’ye dört kitabı çevrilmiştir.<br />Çocuk ve gençlik kitapları, bütün dünyada yetişkinlere yönelik edebiyat kitaplarınınkilere yakın hatta daha yüksek cirolara ulaşır. Ülkemizde yıllardır ihmal edilen bu türde son yıllarda büyük bir hareketlilik gözleniyor. Yunan edebiyatından dilimize çevrilen 15 çocuk kitabının 10’u 2000’den sonra yayımlandı. Özellikle Walt Disney gibi büyük tekellerin elinde olan okul öncesi çocuklara yönelik resimli kitaplarda, televizyonda dizisi ve bir holdingin tanıtım ağına sahip olmayan eserlerin satma şansı az olmasına karşın, satın alınan yayın haklarına bakılırsa bu alanda Yunan edebiyatının bir patlama yapması beklenebilir.<br /><br /><strong>Çevirmenler – Yayınevleri<br /></strong>Yazının başında değinilen 237 kitaptan yaklaşık olarak 90’ı, çoğu İngilizce’den olmak üzere üçüncü dillerden çevrildi. Son yıllarda yeni çevirmenlerin yetişmesiyle bu oran belirgin bir düşüş göstermektedir. Aracı dil kullanmaksızın doğrudan Yunanca’dan ve beşten fazla kitap çeviren çevirmenler, çevirdikleri birer kitap belirtilerek şöyle sıralanabilir:<br />Nevzat Hatko: Stratis Mirivilis, Mezarda Hayat, (Η ζωή εν τάφω) [344 sayfa] Gün yayınları, İstanbul 1968<br />Ahmet Angın: Nikos Kazancakis, Aleksi Zorba, (Ο βίος και η πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά) [248 sayfa] Ataç yayınları, İstanbul 1963, (şimdi Can Yayınları’ndan çıkıyor)<br />Panayot Abacı: Nikos Themelis, Arayış, (Η αναζήτηση) [277 sayfa] Doğan yayınları, İstanbul 1998<br />Kriton Dinçmen: Alki Zei, Aşil'in Nişanlısı, (Η αραβωνιαστικιά του Αχιλλέα) [335 sayfa] İletişim Yayınevi, İstanbul 1997<br />Herkül Millas: Rea Galanaki, İsmail Ferik Paşa’nın Hayatı, (Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ Πασά) [174 sayfa] İletişim Yayınları, İstanbul 1999.<br />Ari Çokona: Andonis Samarakis, Yanlış, [204 sayfa] İletişim Yayınları, İstanbul 2006<br />Osman Bleda: Maria Yordanidu, Loksandra. İstanbul düşü, (Λωξάντρα) [224 sayfa] Belge yayınları, İstanbul 1992<br />Kosta Sarıoğlu: Kostas Mourselas, Kızıla Boyalı Saçlar, (Βαμμένα κόκκινα μαλλιά) [576 sayfa] Om yayınları ve İş Bakası Kültür Yayınları, İstanbul 2001<br />Ahmet Yorulmaz: Kostas Tahçis, Üçüncü Düğün Çelengi, (Το τρίτο στεφάνι) [237 sayfa] Boyut Yayınları, İstanbul 1983<br />Müfide Pekin: Rea Stathopoulou, Pedal Çeviren Kadınlar, (Οι ποδηλάτισσες) [281 sayfa] Metis Yayınları, İstanbul 2006<br />İro Kaplangı: Yorgos Lenardos, Magdalalı Meryem, (Μαρία Μαγδαληνή) [186 sayfa] İnkılâp Kitabevi, İstanbul 2006<br />Kitaplardan söz edildiğine göre, onları yayımlayan yayınevlerini anmamak vefasızlık olur. Türkiye–Yunanistan ilişkilerinin pek de sıcak olmadığı zamanlardan başlayarak bugüne kadar çağdaş Yunan edebiyatından 30 kitap yayımlayan Ragıp Zarakolu yönetimindeki Belge Yayınları bu konuda başı çekiyor. Onu, Doğan Kitap (13), İletişim Yayınları (12), Can Yayınları (11), Literatür Yayınları (8) ve Adam Yayınları (7) izliyor.<br />Çağdaş Yunan edebiyatından çeviriler, son yıllarda üniversitelerde tez<a title="" style="mso-footnote-id: ftn10" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftn10" name="_ftnref10">[10]</a> konusu olarak verilmeye başladı. Yunan edebiyatıyla ilgilenen yayınevlerine her gün yenileri ekleniyor. Yayınevleri eskiden yaptıkları gibi çevirmenlerin onlara kitap önermelerini beklemeden kendileri araştırma yaparak yayımlayacak kitap arıyorlar. Sayıları elliyi bulan çevirmenler kervanına yeni ve yetenekli gençler katılıyor. Kim bilir, siyasetçilerin pek de başaramadığı iki ülke arasındaki ilişkileri canlandırmayı belki de edebiyat başarır.<br /><br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn1" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref1" name="_ftn1">[1]</a> Eolya Toprağı 1946’da Fransızca’ya, 1949’da İngilizce’ye çevrildi.<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn2" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref2" name="_ftn2">[2]</a> Aleksi Zorba’nın Fransızca çevirisi 1947’de, İngilizce çevirisi 1953’te yayımlandı).<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn3" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref3" name="_ftn3">[3]</a> Behçet Necatigil, Türk Dili, Çeviri Sorunları Özel Sayısı, TDK yayını, 1 Temmuz 1978, s. 322.<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn4" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref4" name="_ftn4">[4]</a> Emanuel Rhoidis, Kadın Papa, Yoanna, (Η Πάππισα Ιωάννα) Almanca’dan Çeviren: Asım Çalıkoğlu, [170 sayfa] Hilmi Kitabevi, İstanbul 1943<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn5" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref5" name="_ftn5">[5]</a> Themos Kornaros, Haydari Kampı, (Το στρατόπεδο του Χαϊδαρίου) Nevzat Hatko, [187 sayfa] Ataç Yayınları, İstan&shy;bul 1962.<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn6" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref6" name="_ftn6">[6]</a> Aleksandros Matsas, Krezüs (Üç perdelik dram), (Κροίσος) Yorgi Horasanoğlu, [86 sayfa], Yeditepe Yayınları, İstanbul 1962<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn7" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref7" name="_ftn7">[7]</a> Petros Hronas, Şiirler, Yorgi Horasanoğlu, [29 sayfa], Yeditepe Yayınları, İstanbul 1962<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn8" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref8" name="_ftn8">[8]</a> Cevat Çapan. Çağdaş Yunan Şiiri Antolojisi, [139 sayfa], Adam Yayınları. İstanbul 1982<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn9" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref9" name="_ftn9">[9]</a> Ari Çokona. Ege’nin Karşı Yakasından…I ve II (Çağdaş Yunan Edebiyatı Seçkisi) [267 + 267 sayfa] Altın Kitaplar, İstanbul 2004<br /><a title="" style="mso-footnote-id: ftn10" href="http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=8839219266457311632#_ftnref10" name="_ftn10">[10]</a> Ekaterini Kayadelen. Grek fiction translated into Turkish: 1990 – 2006, Thesis submitted for the degree of Masters of Arts in Translation Studies Boğaziçi University 2007.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3099119331217056282?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>çağdaş acarhttp://www.blogger.com/profile/18053269953260132740noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-62641767579723630432007-06-11T10:20:00.000-07:002010-11-02T05:47:11.439-07:00<span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Artık [Ç.N.] Aboneliği uzman ellerde!<br /><br />http://abonet.net/DergiDetay.aspx?MagID=1419<br /><br />Hala abone olmadıysanız artık beklemeyin; WWW.ABONET.NET WEB sitesinden ya da telefonla aboneliğinizi başlatabilirsiniz. Abonet: 0212 314 08 88<br /><br />Dünya Edebiyatına açılan “kapıda” sizleri bekliyor olacağız!<br /><br /><br /><br /><br /><br /></span><span style="font-family:Verdana;font-size:85%;"></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6264176757972363043?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-8477859881329659482007-05-26T10:26:00.000-07:002007-05-26T12:59:13.529-07:00<span style="font-family:verdana;font-size:85%;"></span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><br />Merhaba, <br /><br />Ç.N. [2]’yi hazırlamaya başladığımızda bizi zor bir işin beklediğini farkettik; birbirinden nitelikli çeviriler ve yazılar arasından seçim yapmak. Bize ulaşan ürünlerin tümünü değerlendirebilmek ve bütünlüklü bir içerik sunabilmek için Ç.N. [2] ve Ç.N. [3]’ü eşzamanlı olarak okurla buluşturmayı uygun gördük. <br />Ç.N. [3], 19. yüzyıldan bir mektupla açılıyor. Bir İspanyol şairinin, Gustavo Adolfo Becquer’in, yaşamının bir döneminde kaldığı manastır hücresinden, şiir üzerine yazdığı (Nihal Akbulut’un dilimize kazandırdığı) sıcacık bir mektupla. Ozan Yılmaz ve Kayhan Yükseler’in, Fars ve Rus edebiyatından çevirdikleri öykülerden sonra Erdoğan Alkan, Onur Behramoğlu, Gökçenur Ç., Nice Damar, Metin Fındıkçı, Tamer Gülbek, Oktay Selim Karaca, Gökçe Metin, Miziyev-Ahmet Necdet , Selahattin Özpalabıyıklar, İpek Seyalıoğlu, Çağla Soykan, Oğuz Tarihmen, Erkut Tokman, İlyas Tunç, Selim Temo ve Sedef Ünal, dünya şiirinden çeşitli örnekler tanıttılar bizlere. Söyleşi bölümümüzde Saliha Paker, Sylvia Plath (çev: Dilek Değerli) ve Sedat Umran’ı sayfalarımızda ağırladık. Paul Eluard (çev: Sait Maden), Şükrü Erbaş, Claudia Moreira, (çev: Erkan Efil) ve Mustafa Ziyalan’ın deneme yazılarının ardından, çağdaş Türk şairlerini dünya dillerine çeviri çalışmalarımızda Nihat Behram, Eray Canberk, Veysel Çolak, Haydar Ergülen, Hüseyin Ferhad ve Ayten Mutlu’nun şiirlerine yer verdik. Ç.N., Necmiye Alpay, Yusuf Çotuksöken, Şehnaz Tahir Gürçağlar ve Sabri Gürses’in yazılarının yer aldığı inceleme bölümüyle son buldu. Sabri Gürses’in yazısının birinci bölümünün Ç.N.’nin 2.sayısında yayımlandığını hatırlatalım. <br />İyi okumalar. <br /><br />Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-847785988132965948?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-9705084839111417422007-05-26T10:25:00.000-07:002007-05-27T09:28:14.294-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlmxkJPY9SI/AAAAAAAAAAU/d2R7WM684ps/s1600-h/3.bmp"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer;" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlmxkJPY9SI/AAAAAAAAAAU/d2R7WM684ps/s320/3.bmp" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069278090096080162" border="0" /></a><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ><strong>Mektup:</strong><br />Becquer, (çev: Nihal Akbulut)<br /><br /><strong>Öykü: </strong><br />Ozan Yılmaz, hikâye<br />Kayhan Yükseler, Nikolay Semenoviç Leskov<br /><br /><strong>Şiir:</strong><br />Erdoğan Alkan, Guillaume Apollinaire<br />Onur Behramoğlu, Yehuda Amihay<br />Gökçenur Ç., Howard Nemerov<br />Nice Damar, Tılsımlı Kuyruk<br />Metin Fındıkçı, Rita Avvad<br />Tamer Gülbek, Robert Lowell<br />Oktay Selim Karaca, Mihail Yuryeviç Lermontov<br />Gökçe Metin, Adrienne Rich<br />Miziyev-Ahmet Necdet , Sergey Yesenin<br />Selahattin Özpalabıyıklar, Wallace Stevens<br />İpek Seyalıoğlu, Mel Kenne,<br />Çağla Soykan, Juan Carlos Mestre<br />Oğuz Tarihmen, Erich Mühsam<br />Erkut Tokman, Nichita Stanescu<br />İlyas Tunç, Martin Espada<br />Selim Temo, Melayê Cizîrî<br />Sedef Ünal, Henrik Nordbrandt<br /><br /><strong>Söyleşi: </strong><br />Saliha Paker’le söyleşi, Tozan Alkan<br />Sylvia Plath’le söyleşi, (çev: Dilek Değerli)<br />Sedat Umran’la söyleşi, Şeref Bilsel<br /><br /><strong>Deneme: </strong><br />Paul Eluard (çev: Sait Maden) <br />Şükrü Erbaş, Yüzlerce Dille Eksikli Yaşamak<br />Claudia Moreira, Görünmeyen Hain (çev:Erkan Efil)<br />Mustafa Ziyalan, Plath'ın "Ulaklar"ını nasıl okumalı?<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri’nden çeviriler: </strong><br />Nihat Behram, (çev: Neslihan Akkar)<br />Eray Canberk, (çev: Tozan Alkan)<br />Veysel Çolak, (çev: Tozan Alkan)<br />Haydar Ergülen, (çev:Tozan Alkan)<br />Hüseyin Ferhad, (çev: Abdülkadir Abdelli)<br />Ayten Mutlu, (çev: Mustafa Balel)<br /><br /><br /><strong>İnceleme: </strong><br />Necmiye Alpay, Kendi Sözlüğünü Oluşturmak<br />Yusuf Çotuksöken, Türkçe Kullanımında Yaşanan Sorunlar Üzerine Gözlemler ve Çözüm Önerileri<br />Şehnaz Tahir Gürçağlar, Tercüme Bürosu’nu Anlamak<br />Sabri Gürses, Türkçe Şiir Çevirisi Tarihine Bir Giriş (2. Bölüm)<br /><br /><br /><strong>Aforizmalar, Tanımlar, Saptamalar </strong></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-970508483911141742?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-3824539754308789212007-05-26T10:24:00.000-07:002007-05-27T10:36:34.227-07:00Merhaba<br /><br />Öncelikle Ç.N.’nin ilk sayısına gösterdiği ilgiden dolayı okurlarımıza, emeklerini bizlerle paylaştıkları için çevirmen ve yazarlarımıza teşekkür ediyoruz. Ç.N. şubat ayında edebiyat dünyamızı selamladı. Aradan üç aydan fazla zaman geçmiş. Bu süre içinde, yine dolu dolu bir sayı hazırlamaya çalıştık. İşte şimdi tekrar sizlerle birlikteyiz.<br />Bu sayıda, sayfalarımızda Fransızca, İngilizce, Almanca, Arapça, Farsça, Rusça, Yunanca, Latince, İspanyolca İsveççe ve Korsikaca olmak üzere onbir dile yer verdik.<br />Dünya şairlerini bizlere tanıtan çevirmenlerimiz soyadı sırasına göre şöyle: Elif Su Alkan, Tozan Alkan, Ataol Behramoğlu, Ömür Ceylan, Cevat Çapan, Şeyda Eraslan, Selin Erkul, Haydar Ergülen, Metin Fındıkçı, Halil Gökhan, Oktay Selim Karaca, Fulya Koçak, Müge Işıklar Koçak, Ayten Mutlu, Ekin Öyken, Kemal-Gülşah Özer, Sedat Umran, Pelin Şulha ve Coşkun Yerli. Deneme Bölümümüzde Gültekin Emre, Tarık Günersel, Bertan Onaran, Fatih Özgüven ve Claude Piron (çeviren: Erkan Efil) çeviriyle ilgili düşüncelerini bizlerle paylaştılar. Ayşe Nihal Akbulut, Emel Ergun, Ayşe Banu Karadağ, Hasan Anamur ve Sabri Gürses inceleme yazılarıyla dergimizi zenginleştirirken, Gürkal Aylan, Metin Fındıkçı, Engin Toprak çevirileriyle dünya edebiyatından öyküler sundular. Nilt Alt, Esra Birkan ve Sevcan Yılmaz ise birlikte çevirdikleri öyküyle “ortak çeviri” konusuna dikkatleri çektiler. Alev Bulut ve Gonca Özmen, söyleşi bölümümüze Gönül ve Gülten Suveren ile Tahsin Yücel’i konuk ettiler. “Türkiye’de Çeviri Dergiciliği” başlıklı dosya konumuzda ise üç büyük çeviri dergisinin, Tercüme, Yazko Çeviri ve Metis Çeviri’nin serüvenini sırasıyla Şeref Bilsel, Ahmet Cemal ve Müge Gürsoy’un kaleminden değerlendirdik. Çağdaş Türk Şairlerinin şiirlerini dünya dillerine çevirme çalışmalarımızı bu sayımızda da sürdürdük: Gülten Akın (çev:İlyas Tunç), Metin Altıok (çev: İlyas Tunç), Ataol Behramoğlu (çev: Sergio Badilla Castillo, İlhan Berk (çev:Tozan Alkan), Arif Damar (çev: Fazilet Tanyeri, Ingemar Rhedin), Sezai Karakoç (çev: Tozan Alkan), Behçet Necatigil (çev: Mustafa Ziyalan), Ülkü Tamer (çev: Tozan Alkan) ve Turgut Uyar (çev: Mustafa Ziyalan).<br />Bu arada, www.cevirmeninnotu.com adıyla bir internet sayfası oluşturduğumuzu da internet meraklılarına belirtelim.<br />İyi okumalar diliyorum.<br /><br />Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-382453975430878921?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-27849559475465323432007-05-26T10:23:00.000-07:002007-05-27T09:33:35.028-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlmy15PY9TI/AAAAAAAAAAc/49Vnlwiw1eo/s1600-h/cn1-2-3.bmp"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer;" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlmy15PY9TI/AAAAAAAAAAc/49Vnlwiw1eo/s320/cn1-2-3.bmp" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069279494550385970" border="0" /></a><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ><strong>Deneme:</strong><br />Claude Piron, Mit Nerede Başlar, Gerçek Nerede?(çev: Erkan Efil)<br />Gültekin Emre, Çevirdiklerim Çeviremediklerim<br />Tarık Günersel, Çeviri Sanatı<br />Bertan Onaran, Yaşamı Dile Getirme Araçlarından Biri: Çeviri<br />Fatih Özgüven, Çeviri Hakkında<br /><br /><strong>Şiir: </strong><br />Elif Su Alkan, Petru LECA<br />Tozan Alkan, Sully Prudhomme<br />Ataol Behramoğlu, Baudelaire<br />Ömür Ceylan, Sâdî<br />Cevat Çapan, W.B. Yeats<br />Şeyda Eraslan, Selin Erkul-Müge Işıklar Koçak,<br />Pelin Şulha, Jamie McKendrick<br />Metin Fındıkçı, Mahmud Derviş<br />Halil Gökhan, Rodica Draghincescu<br />Oktay Selim Karaca,Aleksandr Sergeyeviç Puşkin<br />Fulya Koçak, Odysseas Elitis<br />Ayten Mutlu, Enheduanna<br />Ekin Öyken, Sextus Propertius<br />Kemal-Gülşah Özer, Erik Stinus<br />Sedat Umran, Conrad Ferdinand Meyer<br />Coşkun Yerli, Rainer Maria Rilke<br /><br /><strong>Öykü:</strong><br />Gürkal Aylan, Ermeni öyküleri<br />Metin Fındıkçı, Sahar El Riyad<br />Engin Toprak, Cengiz Abdullayev<br />Nil Alt, Esra Birkan, Sevcan Yılmaz, Meridel LeSueur<br /><br /><strong>Söyleşi: </strong><br />Alev Bulut, Gönül ve Gülten Suveren’le söyleşi<br />Gonca Özmen, Tahsin Yücel’le söyleşi<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri’nden çeviriler: </strong><br />Gülten Akın, (çev: İlyas Tunç)<br />Metin Altıok, (çev: İlyas Tunç)<br />Ataol Behramoğlu, (çev: Sergio Badilla Castillo)<br />İlhan Berk, (çev: Tozan Alkan)<br />Arif Damar, (çev: Fazilet Tanyeri, Ingemar Rhedin)<br />Sezai Karakoç, (çev: Tozan Alkan)<br />Behçet Necatigil, (çev: Mustafa Ziyalan)<br />Ülkü Tamer,(çev: Tozan Alkan)<br />Turgut Uyar, (çev: Mustafa Ziyalan)<br /><br /><strong>Dosya: Türkiye’de Çeviri Dergiciliği </strong><br />Şeref Bilsel, Tercüme Dergisi<br />Ahmet Cemal, Yeni bir süreci başlatırken<br />Müge Sökmen, Metis Çeviri<br /><br /><br /><strong>İnceleme: </strong><br />Ayşe Nihal Akbulut, Çeviride “E” Ortak Paydası<br />Hasan Anamur, Tarih İçinde ve günümüz Türkiye’sinde çevirmenin süreci<br />Emel Ergun, “Competence” Kavramı ve Dil Bilimlerinde Türkçe Karşılıkları<br />Sabri Gürses, Türkçe Şiir Çevirisi Tarihine Bir Giriş (1. Bölüm)<br />Ayşe Banu Karadağ, Çeviri Eğitimi Alan Öğrencilerin Çevirilerini İncelerken…<br /><br /><br /><strong>Aforizmalar, Tanımlar, Saptamalar</strong></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2784955947546532343?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-7979709625581413482007-05-25T00:02:00.000-07:002007-05-28T00:25:26.479-07:00<span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Merhaba<br /></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Bu yılı yeni bir dergiyle karşılayalım dedik. Bir çeviri dergisiyle: Ç.N. (Gözünüze, kulağınıza hiç yabancı gelmedi değil mi, o halde “ÇeNe” diye de okuyabilirsiniz) Bu adı, küçük harflerle, sayfa diplerinde görmeye alıştığımız çilekeş çevirmeni başlığa taşıyarak, O’na, bir parça da olsa hak ettiği yeri, saygınlığı verebilmek için seçtik.<br /></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Tercüme Dergisi’nden bu yana Türkiye’de çeşitli çeviri dergileri çıktı. Yazko Çeviri Dergisi, Metis Çeviri Dergisi, Tömer Çeviri Dergisi gibi uzun soluklu çeviri dergilerinin yanı sıra, çeviriye verdikleri önemi göz önüne alarak Yeni Ufuklar’ı ve Yeni Dergi’yi de sayabiliriz. Tömer Çeviri Dergisi üniversite yayınıydı, belli bir çevreyle sınırlı kaldı. Onun dışında en yakın tarihli olan Metis Çeviri’nin son sayısının 1992 yılında çıkmış olduğunu görüyoruz. 2007’ye girdiğimize göre, demek ki bu ülkede yaklaşık olarak 15 (on beş) yıldır bir çeviri dergisi çıkmıyor, çıkmayabiliyor. Demek ki çeviri dergisi, eksikliği “fena halde” hissedilen bir şey değil….. diye düşünüyorsanız “fena halde” yanılıyorsunuz. Bu kısa editör yazısında, çevirinin ülke edebiyatına katkısının ne denli önemli olduğunu anlatmaya çalışacak değilim. Şu iddiayla yetineceğim: Ç.N. edebiyatımıza taze kan getirecek.<br /></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Ç.N. bir çeviri edebiyatı dergisi. Derginin sayfaları arasında dünya edebiyatından çeviri şiirler, </span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >öyküler, yazılar, söyleşiler, edebi nitelik taşıyan mektuplar, çevirinin önemine değinen deneme yazıları bulacaksınız. Bunun yanı sıra, Cumhuriyet Dönemi’nden itibaren Çağdaş Türk Şairlerinin dünya dillerine tanıtımına yer vereceğiz. Zaman zaman yapacağımız dosyalarla, çeviriyle ilgili temel, güncel sorunları dile getireceğiz. Ayrıca, yeni çevirmenlere, genç çevirmenlere kucak açarak, çeviri üzerinde hep birlikte “kafa yoracağız”.<br /></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Ç.N. bir çeviri edebiyatı dergisi olmakla birlikte, çeviri kuramlarından/çeviri araştırma ve incelemelerinden tümüyle yoksun kalmaması için sayfalarımızı öğretim üyelerine de açtık. Dergide yer alan tüm ürünler, kendi türleri ( Şiir, Söyleşi, Mektup, Öykü, Deneme, İnceleme vb.) içinde, şair/yazar ve çevirmenlerin soyadı dikkate alınarak “alfabetik” olarak sıralanacaktır.<br /></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Şimdi aradan çekilip, sizi dergiyle başbaşa bırakıyorum.<br /></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Yeni sayılarda görüşmek üzere… </span><br /><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" >Tozan Alkan </span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-797970962558141348?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-21025137637222285272007-05-25T00:01:00.000-07:002007-05-28T00:26:18.515-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlmzsJPY9UI/AAAAAAAAAAk/F3GI11gMyL0/s1600-h/cn+kapak.jpg"><img style="margin: 0pt 10px 10px 0pt; float: left; cursor: pointer;" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlmzsJPY9UI/AAAAAAAAAAk/F3GI11gMyL0/s320/cn+kapak.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069280426558289218" border="0" /></a><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ><strong>Şiir:</strong><br />Oruç Aruoba/Nelly Sachs<br />Ataol Behramoğlu/ Tanzila Zumakulova<br />Onur Behramoğlu/Ewa Lipska<br />Egemen Berköz/Giuseppe Ungaretti<br />Riitta Cankoçak/Pentti Saarikovski-Helvi Hamalainen<br />Ömür Ceylan/Hafız-ı Şirazi, Saib’i Tebrizi<br />Gökçenur Ç/Ted Kooser<br />Bahar Mucuk Demirtaş/Kostas Karyotakis<br />Metin Fındıkçı/Ayşe Basri<br />Kanşaubiy Miziev-Ahmet Necdet/Anna Ahmatova<br />Adnan Özer/Xavier Villaurrutia<br />Fatih Özgüven/Frank O’hara<br />Erkut Tokman/Marin Sorescu<br />İlyas Tunç/Vonani Bila-Isobel Dixon<br />Sedat Umran/Julius Mosen<br />Neşe Yaşın/Sudeep Sen<br /><br /><strong>Söyleşi: (Şiir Çevirisi)<br /></strong>Erdoğan Alkan, Alova, Ataol Behramoğlu, Eray Canberk,<br />Cevat Çapan, Talat Sait Halman, Sait Maden, Güven Turan.<br /><br /><strong>Öykü:</strong><br />Gürkal Aylan/Leonard Cohen, Plan<br />Gonca Özmen/Katherine Mansfield, Sinek<br />Çağla Soykan/Carmen Riera, Röportaj<br />Betül Parlak/Alberto Moravia, Ben Hayır Demem<br />Engin Toprak/Yuri Pavloviç Kazakov, Mavi ve Yeşil<br />Kayhan Yükseler/Vasili Makaroviç Şukşin, Güneş, Yaşlı Adam ve Kız<br /><br /><strong>Mektup:</strong><br />Emily Dickinson’ın Mektuplarından çeviriler.<br /><br /><strong>Deneme:<br /></strong>Tahir Abacı, Seferis ve Kolektif Öksüzlük<br />İlhan Berk, Şiir Çevirisi<br />Şeref Bilsel, Çevirmen Mektuplarında Çeviri Bahsi<br />Betül Dünder/Dünyanın Sabahlarına Uyanmanın Vaktinde: Sabahattin Eyuboğlu<br />Haydar Ergülen, Neler Çevirmişim de…<br />Selahattin Özpalabıyıklar, İnsanın İnsana Mirası (Larkin’e Göre)<br />Coşkun Yerli/Rainer Maria Rilke, Bir Şair’in Yaşamı’ndan<br /><br /><strong>Çağdaş Türk Şiiri’nden çeviriler:</strong><br />Çeviri: Tozan Alkan<br />Ahmet Arif, Unutamadığım<br />Edip Cansever, Uçurum<br />Âsaf Halet Çelebi, İnsanlar<br />Fazıl Hüsnü Dağlarca<br />Nâzım Hikmet, Yaşamaya Dair<br />Atillâ İlhan, Yağmur Kaçağı<br />Turgut Uyar, Sonsuz ve Öbürü<br /><br /><strong>İnceleme:</strong><br />Nihal Akbulut, Çeviride Ortak Payda<br />Berrin Aksoy, İdeoloji, Poetika ve Çeviri<br />Alev Bulut , Çevirinin Öğretilebilirliği: Ne Sanattır, Ne Zanaat…<br />Ismail El-Naggar, Yazın Çevirisinde Sorunlu Alanlar. Çev: Erkan Efil<br />Sabri Gürses, “Bir Metnin Üç Hali: Kroyçer Sonata, Kroyçer Sonatı, Kreutzer Sonata”<br />Turgay Kurultay, Türkçe’den Almanca’ya Çevirilerle İlgili bir Değerlendirme<br />Mine Yazıcı, Koşut Çevirisinin Evrenselliği<br /><br /><strong>Nobel Sayacı<br /></strong></span><br /><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ><strong>Çeviri Üzerine Aforizmalar, Tanımlar, Saptamalar</strong><br /><br /></span><span style=";font-family:verdana;font-size:85%;" ></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2102513763722228527?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-17387881556935279952007-05-03T15:38:00.000-07:002007-08-15T13:43:00.108-07:00Çevirmenin Ç.N.'si çalışıyor <br /> <br />Türkiye'de bir çeviri dergisi neden çıkmıyor, diye sızlanırken baharda ismiyle müsemma bir dergi çıkıp geldi: 'Ç.N.' Göze, kulağa hiç de yabancı gelmeyen bir kısaltmaydı bu. Çeviri kitapların sayfa diplerinden aşina olduğumuz kısaltma... Uzun hali 'çevirmenin notu'; ama isteyen onu 'ÇeNe' diye de okuyabiliyor. <br /> <br /> <br />Türkiye'nin tek çeviri edebiyatı dergisi Ç.N.'nin editörü Tozan Alkan, derginin uzun vadede bir okul olacağını söylüyor. <br /><br /> <br />'İkinci sayısı bile çıkmayabilir' söylentilerine nispet; üç aylık çeviri edebiyatı dergisi Çevirenin Notu (Ç.N.) üçüncü sayısına ulaştı bile. Genellikle küçük harflerle, iç sayfalarda görmeye alıştığımız çilekeş çevirmeni başlığa taşıyarak ona, bir parça da olsa hak ettiği yeri, saygınlığı verebilmek için seçilen adıyla edebiyat dünyamızdaki büyük bir boşluğu doldurmaya namzet Ç.N. <br /><br />Yayın editörü Tozan Alkan, Ç.N.'nin ilk sayısında "Çeviri edebiyatı dergisi, eksikliği 'fena halde' hissedilen bir şey değil... diye düşünüyorsanız "fena halde" yanılıyorsunuz." diyordu. Haksız da sayılmazdı. Çünkü Metis Çeviri'nin son sayısının 1992 yılında çıktığı düşünüldüğünde yaklaşık on beş yıldır bir çeviri edebiyatı dergisi yoktu Türkiye'de. Ç.N.'nin geniş kapsamı bu uzun boşluğu doldurmanın çabasında. Derginin sayfaları arasında dünya edebiyatından çeviri şiirler, öyküler, yazılar, söyleşiler, edebi nitelik taşıyan mektuplar, çevirinin önemine değinen deneme yazıları yer alıyor. Bunun yanı sıra, Cumhuriyet döneminden itibaren çağdaş Türk şairlerinin dünya dillerine tanıtımına yer veriliyor. Ayrıca zaman zaman yapılacak dosyalarla, çeviriyle ilgili temel, güncel sorunları dile getirmek de hedefleniyor. Danışma kurulunda Berrin Aksoy, Erdoğan Alkan, Alova, Ataol Behramoğlu, Egemen Berköz, Alev Bulut, Ahmet Cemal, Cevat Çapan, Yusuf Eradam, Talât S. Halman, gibi isimlerin yer aldığı dergide; Onur Behramoğlu, Şeref Bilsel, Gökçenur Ç., Dilek Değerli, Sabri Gürses, Gonca Özmen, Nur Peri de Ç.N.'nin yazı kurulunda yer alıyor. <br /><br />Üçüncü sayısına ulaşan derginin yayın editörü Tozan Alkan'la konuşmaya başlayınca konu çevirmenin sorunlarına kadar genişledi. Öncelikle, çeviri edebiyatını Türk diliyle, Türk dilini de çeviri edebiyatıyla buluşturmak gibi zor bir görevi üstlenen Ç.N.'nin her sayısının bağımsız bir kitap olarak düşünülebileceğini söylüyor Alkan. "Ç.N. okunup atılmak üzere hazırlanmıyor. Kitaplıklara girecek şekilde hazırlanıyor ve giriyor da." Çeviri konusunda Türkiye'nin yetkin isimlerini künyesinde bulunduran dergi, birçok genç çevirmene de kucak açmış. Çünkü amaç, çeviri üzerinde hep birlikte kafa yormak. Derginin sayfaları öğretim üyelerine de açık. "Çünkü" diyor, Tozan Alkan, "Biz çeviriyle çeviribilimi, uygulamayla kuramı kucaklaştırmayı düşündük. 1970'lerden beri dilbilimden ayrılıp bağımsız bir bilim olarak varlığını kabul ettiren çeviribilimin, üniversitelerdeki çeviribilim bölümlerinin, mütercim-tercümanlık bölümlerinin yaptığımız işi hem nicelik hem nitelik olarak geliştireceğini, zenginleştireceğini biliyoruz." <br /><br />Ç.N. uzun vadede, çeviri konusunda bir okul olmayı da hedefliyor. Alkan, dergiden çıkacak tek bir genç çevirmeni bile çok önemsediğini söylüyor. Dergilerin alanlarına yeni isimler kazandıramazlarsa kendi isimlerini de tüketeceklerini hatırlatırken, eskilerden bir örnek veriyor: "1940 yılında çıkan Türkiye'nin ilk çeviri dergisi "Tercüme" de tam anlamıyla bir okuldu, 'ekol'dü. Türk edebiyatına en güzel eserleri kazandıranlar hep o okuldan çıktı. Sabahattin Eyüboğlu'lar, Nurullah Ataç'lar, Azra Erhat'lar, Vedat Günyol'lar, Orhan Burian'lar, A. Kadir'ler, hem kendileri bu okulda yetiştiler hem de kendileri gibi değerli çevirmenler yetiştirdiler." <br /><br />İkinci ve üçüncü sayısı geçtiğimiz hafta birlikte çıkan Ç.N.'nin dördüncü sayısı ağustosta yayınlanacak. Dergi, ekim ayında ise okuyucusunu çok özel bir dosya ile selamlayacak. Alkan, bu özel sayıyı "Doğu'da komşumuzdan ötesini, diyelim ki İran'dan ötesini çok fazla bilmiyoruz edebiyat anlamında. Yine alanında yetkin isimlerin konuk editörlüğünde, geniş bir Doğu dilleri yelpazesini kuşatan bir sayı hazırlıyoruz. Bu sayımızda ayrıca genç Türk şairlerinin şiirlerini Doğu dillerine çevirtiyoruz." sözleriyle tanıtıyor. <br /><br />Edebiyat dergilerinde <br /><br />çeviriye yer yok <br /><br />"Bizde edebiyat dergileri çeviri edebiyata hiç yer vermezler. Yeni Ufuklar ve Yeni Dergi hariç. Onlar da zaten neredeyse çeviri dergisi olarak anılır... Mesela dünyada çeviri dergiciliği diye bir dergicilik türü yoktur aslında. Çünkü bütün edebiyat dergilerinde çeviri ürünlere fazlasıyla rastlarsınız. Ç.N.'den sonra bu anlamda bir açılma oldu. Bizle birlikte çıkan yeni edebiyat dergileri çeviriye önem verir oldular." <br /><br />Çevirmen takdir edilmiyor <br /><br />"Sosyal güvenceyi bırakın, çevirmenin, emeğinin karşılığını alabilme güvencesi bile yok. Bütün bunlar yetmiyormuş gibi çeviri ve çevirmen hiçbir zaman takdir de edilmez. Çünkü çeviri eleştirisi yazıları yoktur. Densiz biri çıkıp bir iki sözle karalar geçer. Çevirmenler örgütlendi, çeviri dernekleri, kitap çevirmenleri derneği ve benzeri dernekler kuruldu. Bunlar, bu alandaki iyi niyetli çalışmalar. Umarım bu örgütlü mücadele, Türkiye'de çevirmenin yerini belirlemede etkili olur." <br /> <br />Ali Pektaş <br /><br />...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-1738788155693527995?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-20206427773425770252007-05-03T14:53:00.000-07:002007-08-15T13:57:01.834-07:00Hayata "çevirmenin notu" düşüldü<br />Çevirmenin notu adlı, uzun zamanların ilk çeviri dergisi yayımlandı. Çeşitli dillerden edebiyat çevirilerine, çeviri konulu denemelere ve çeviribilim incelemelerine yer veren dergi, Artshop yayımcılık tarafından, şiir çevirmeni Tozan ALkan'ın yönetmenliğinde, üç ayda bir yayımlanacak.<br /><br />Sabri Gürses<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2020642777342577025?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-83205531403178116342007-05-03T14:10:00.000-07:002007-08-15T13:47:55.945-07:00TİRYAKİ <br /><br />Yeni dergiler <br />...<br />Tozan Alkan yönetiminde 3. sayısı yayımlanan 'ç.n.' (Çeviri Edebiyatı) dergisi. Şiir çevirilerinin ağırlıkta olduğu 'ç.n.'de (açılımı 'Çevirmenin Notu'), çağdaş Türk şiirinden yabancı dillere çevirilerin zenginliği hemen dikkat çekiyor. Yabancı dillerden şiir ve öykü çevirilerinin de yer aldığı 'ç.n.'nin tasarımı da oldukça albenili. Usta çevirmenlerle, akademisyenlerle yapılan söyleşiler, Türkiye'deki çeviri dergiciliğinin kapsamlı tarinçesi, şiir çevirisi üstüne eleştirel yazılar, incelemelerle 'ç.n.', alanındaki boşluğu şimdiden dolduruyor. Özenli sunumu ve kapsamlı içeriğiyle uzun ömürlü olmasını dilerim 'ç.n.'nin de. <br /><br />...<br /><br />Haydar Ergülen<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-8320553140317811634?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-42426627845308469122007-05-03T14:09:00.000-07:002007-05-18T14:14:19.850-07:00Ç.N.: Çeviri Edebiyatı Dergisi<br /><br />1987-1992 yılları arasında yayımlanan Metis Çeviri’nin ilk sayısında şöyle deniliyordu: “Köklü bir yazılı kültür geleneğinin bulunmadığı ülkemizde, karşılaştığımız metinlerin büyük bölümünün çevirilerden oluştuğu, dilin de örnek alma ve yineleme yöntemiyle geliştiği düşünülürse, çeviri sorunlarının Türkçenin gelişimi açısından taşıdığı önem açıkça görülebilir.” 20 sayının ardından yayın hayatına veda eden dergi, bu ihtiyaç doğrultusunda çeviri ile ilgili kuramsal yazılara, çeviri uygulamalarına, karşılaştırmalı çevirilere ve çeviri eleştirilerine yer vermişti. <br />2007 Şubat ayında yayımlanmaya başlanan, yayın yönetmeni Tozan Alkan olan Ç.N. dergisi de, Metis Çeviri gibi, bu alandaki eksikliği gidermek amacıyla yola çıkmış. Tozan Alkan, derginin ilk sayısına yazdığı Önsöz”de, Tercüme Dergisi, Yazko Çevri, Tömer Çeviri gibi dergilerden sonra, en yakın tarihli olan Metis Çeviri’nin son sayısının 1992 yılında çıktığını, Türkiye’de yaklaşık 15 yıldır bir çeviri dergisinin yayımlanmadığını belirtiyor ve ekliyor: “Demek ki çeviri dergisi, eksikliği “fena halde” hissedilen bir şey değil … diye düşünüyorsanız “fena halde” yanılıyorsunuz (5) İşte Ç.N., edebi çeviri konusunda bir tartışma ve üretim zeminini oluşturarak bu alandaki eksikliği giderme amacıyla yola çıkıyor. <br />Ç.N.’nin bu ilk sayısında şiire odaklanıldığı görülüyor. Derginin dosya konusu “Şiir Çevirisi” olarak belirlenmiş. Dosyada, Erdoğan Alkan, Alova, Ataol Behramoğlu, Eray Canberk, Cevat Çapan, Talat S. Halman, Sait Maden ve Güven Turan’dan şiir çevirisi hakkındaki görüşleri alınmış. Dergide, yabancı dillerden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye yapılan şiir çevirileri de bulunmakta. Ayrıca bu sayıda, mektup ve öykü türlerinde yapılan çevirilere ve çeviri konulu deneme ve incelemelere de yer verildiği görülüyor. <br />Ç.N.’nin uzun soluklu olması ve edebi çeviri konusunda nitelikli uygulama ve yazılara yer vererek dünya edebiyatının büyük ölçüde çevirilerden okunduğu ve takip edildiği Türkiye’de, edebi çeviri üzerine daha çok düşünülmesine katkıda bulunmasını diliyoruz. <br /><br />Öykü Terzioğlu<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4242662784530846912?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-79520710836126269532007-05-03T12:14:00.000-07:002008-01-21T12:25:54.267-08:00<strong>2007’nin en ön önemli olayları</strong><br /><br />Yıl içinde, edebiyatın farklı şubelerine dair çok sayıda kitap yayımlandı. Bir kişinin omuzlarında duran “Artshop” yayınlarının, okuyucuyla buluşturduğu onlarca kitabın yanı sıra, farklı disiplinleri merkeze alan dört ayrı dergiyle (Çevirmenin Notu: “Ç.N.”, Sonra Edebiyat, Sanatçının Atölyesi, Oyun) de kültür-sanat ortamımızı taze bir sesle selamlayışının altını çizmek gerekir. 2007’de, dergiler noktasında en önemli gelişme; edebiyat ortamımızın yıllardır eksikliğini çektiği bir çeviri dergisinin (“Ç.N.”) nihayet -Tozan Alkan yönetiminde- yayına başlamasıydı. 2007 takviminin en hüzünlü yaprağı ‘2 Haziran’ı gösterdi bize. Bizi, ikinci ve son kitabıyla (“Uykulu Yağmur”) baş başa bırakıp “kaldırdım gökle/ aramdaki boşluğu” diyen Doğan Ergül, aramızdan ayrıldı.Yıllar sonra ilk kez bir şairin kaleminden ‘deneme’ türünde nefis bir kitap okuduk: “Kovulmuşların Evi” (Ali Ayçil). 2007’de, Haydar Ergülen, Zeki Coşkun ve Celâl Başlangıç’ın – anlaşılır bir gerekçe sunulmadan- yazdıkları gazeteden radikal bir şekilde kapı dışarı edilmeleri de, dikkate değer bir vak’a idi.<br />(Taraf Gazetesi, 13 Ocak 2008)<br /><strong>Şeref Bilsel</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7952071083612626953?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-28218747013961124622007-05-03T11:57:00.000-07:002008-03-16T12:15:33.482-07:00Ülkemizde 15 yıldır çeviri kültürü dergisinin yayımlanmadığını şair-çevirmen ozan Alkan Ç.N. (çevirmenin notu) adıyla çeviri kültürü dergisini okurla buluşturana kadar fark edememiştik. Ç.N. dünya edebiyatının önemli isimlerinin ürünlerini Türkçeye kazandırdığı gibi Türk edebiyatının değerli kalemlerinin ürünlerini de farklı dillere çeviriyor.<br /><br />Cenk Gündoğdu<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2821874701396112462?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-5667022364393851792007-05-03T03:02:00.000-07:002007-06-18T03:14:20.881-07:00<p style="font-family: arial;" class="MsoNormal">“<span style="font-size:10;">Yayın hayatına yeni başlayan diğer bir dergi ise “Ç.N.”<o:p></o:p><br />Edebiyat dünyasına çeviri anlamında yeni bir soluk getiren derginin<o:p></o:p> Yayın yönetmeni, Tozan Alkan. Alkan dergiye yazdığı önsözde “Ç.N. <i style="">edebiyatımıza taze kan getirecek”</i> diyor. Dergi, dosya konusu: şiir çevirisi, Emly Dickinson’ın mektuplarından çeviriler, şiirler, öyküler, denemeler, çağdaş Türk şiirinden çeviriler, incelemeleri ile göz kamaştırıyor. Tozan Alkan’a edebiyat dünyasına, bir çeviri dergisi kazandırdığı için teşekkür ediyor, derginin uzun ömürlü olmasını diliyoruz.”( <b style="">Betül Tarıman, Dergilerde Şiir,)<o:p></o:p></b></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-566702236439385179?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-15130707598754091632007-05-03T02:27:00.000-07:002007-06-18T03:15:44.297-07:00<p class="MsoNormal"><span style="font-size:10;">Bir zamanlar Tercüme Dergisi gibi, Yazko Çeviri, BSF Çeviri, Metis Çeviri, Tömer Çeviri dergisi vs. gibi çeviri edebiyatına hizmet eden, çeviri kültürünün sınırlarını genişleten dergiler vardı. Son zamanlarda dergilerde tek tek çeviri çalışmaları artmış, yeni çevirmenler yetişmişti ama toparlayıcı bir dergi yoktu, tamamen çeviri merkezli bir derginin özlemi duyuluyordu edebiyat ortamında. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span style="font-size:10;"><span style=""> </span>Ç.N., böyle bir ortamda, edebiyatımızda epeydir yokluğunun sıkıntısı duyulan çeviri dergisi olarak yayın hayatına başladı. Tozan Alkan editörlüğünde yayımlanan ve aralarında Erdoğan Alkan, Cevat Çapan, Talat S. Hamlan, Sait Maden, Selahattin Özpalabıyıklar vs. gibi yıllardan beri çeviriye büyük hizmetlerde bulunan isimlerin de yer aldığı çok sayıda yayın kurulu danışmanına sahip olan Ç.N. daha ilk sayısında büyük bir boşluğu dolduracağının ipuçlarını verdi. Yalnızca çeviri örneklerini değil, çeviri üzerine yazıların, incelemelerin, soruşturmaların da yer aldığı dergi, ‘çeviri ürün’ formatının çok ötelerine uzanıp tam bir çeviri kültürü dergisi görünümü sergiliyor.” (<b style="">Bâki Asiltürk, Edebiyat ve Kültüre müdahale, <o:p></o:p></b></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-1513070759875409163?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-85712694462776884742007-05-02T08:16:00.000-07:002007-05-02T08:59:06.444-07:00Bir çeviri dergisi<br /><br /><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Çeviri emeğine ve çevirmene özel ve ayrı bir sevgi duyduğumu </span></div><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">yine bu sütunda </span><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">daha önce de yazmıştım. </span></div><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Babamın kitaplığında bulup okuduğum, onun özenle ve<br />sevgiyle ciltlettiği çeviri kitapları şu anda da gözlerimin önünde, kimileri<br />zaten kitaplığımdadır.<br />O çevirmenleri şimdi tek tek anımsamam olanaksız. </span></div><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Fakat onlarsız Anatole France'ın, Gorki'nin, Zola'nın, Puşkin'in, </span></div><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Emile Ludvig ya da Bernandin de Saint Pierre'in adını duyamazdım...<br />Çevirmenlere, çeviri emeğine borcumuz sonsuzdur.<br />Son zamanlarda bu alanda olmadık dolaplar çevirilirken </span></div><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">(önceki yıllarda yapılmış çeviriler ve özellikle de klasikler çoğu kez sahte çevirmen adları<br />altında "tıpkı basım"lar yaparken), bir yandan da çevirmenler örgütleniyor,<br />çeviri emeğinin değeri toplumumuzda daha anlaşılır oluyor.<br />İşte karşımda yeni bir çeviri dergisinin ilk sayısı duruyor şimdi: </span></div><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">ç.n. 1 (çeviri edebiyatı) </span></div><div align="left"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">ç.n."çevirmenin notu"nun ilk harfleri.<br />O ç.n.'nun ardında da ne emekler olduğu ayrı bir konudur...<br />Gerçek bir çevirmen, sadece bir aktarıcı değil, aynı zamanda bir yaratıcı,<br />yanı sıra da araştırıcıdır...<br />Kimi kez tek bir sözcüğün ardında, sözlük sözlük dolaşır durursunuz.<br />Bir özel isim, bir konu, bir kavram, ilginizi çeker ya da okurun bir açıklama<br />bekleyeceğini düşünür, kolları sıvarsınız...<br />Güç, ama yine de nasıl güzel, nasıl öğretici bir çalışmadır bu...<br />Daha önce de yazdığım gibi, çeviri alanndaki emeklerimi, şairliğimin,<br />yazarlığımın dışında saymadım hiç.<br />Yıllar içinde çevirdiğim yazarları, şairleri yeniden okurken, onları yazan<br />aynı zamanda benmişim gibi duyumsuyorum...</span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Ve bence bu bir aldanış ya da avuntu değil, hiç değil.<br />Bir yazar ya da şairi, ana dilimde konuşturuyorsam, seslerimiz birbirine<br />karışıyor, ikimiz aynı anda konuşuyoruz demektir...<br />c.n.'nun, bu çok güzel bir kağıda özenle basılmış derginin sayfaları şiir<br />çevirileriyle açılıyor.<br />Almanca, Rusça, İngilizce, İtalyanca, Fransızca, Fince, FArsça, Yunanca,<br />Arapça ve İspanyolcadan çevrilmiş şiirler, şiirler...<br />Ülkemizde şiir çevirisinin özellikle son yıllarda ( tıpkı Şiirin kendisi gibi)<br />fazlaca kolaya alındığı konusunda kaygılıyım...<br />Yeni çeviri dergimizdeki şiir çevirileri, hem seçilen şairler, hem çevirmenler<br />bakımından, hem dederginin yayın yönetmeninin, şiir çevirisine ( babası,<br />değerli şair dostum Erdoğan Alkan gibi) çok emek vermiş Tozan Alkan oluşuyla,<br />bu kaygımı giderici nitelikte...<br />Şiir severlere, birçoğu asıllarıyla karşılıklı olarak basılmış bu çevirileri<br />tek tek, tadını çıkararak okumalarını hararetle salık veririm...<br />Şiir çevirilerini, tanınmış şiir çevirmenlerimizin kendi çevirmenlik<br />deneyimlerine ilişkin yazıları, dünya edebiyatından öykü ve mektup çevirileri,<br />bizden ve başka ülkelerden şair ve yazarların yine ağırlıkla çeviri konusunda<br />denemeleri ve Tozan Alkan'ın bizim şairlerimizden İngilizceye çevirileri<br />izliyor.<br />c.n.'un ( yoksa ç.n.'nin mi demeliyim?), gönül ferahlığıyla, dopdolu, dört<br />dörtlük bir edebiyat dergisi olduğunu söyleyebilirim...( Yazışma adresi:<br /></span><a href="mailto:tozanalkan@yahoo.com"><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">tozanalkan@yahoo.com</span></a><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">)<br />Yazıyı, Nelly Sachs'tan ( Oruç Aruoba'nın dilimize çevirdiği ) dizelerle<br />bitirelim:<br />" Bir kuş uçmaya girişince </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Başlar özlem saatı bütün tozun </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Ölümün terk ettiği </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">(.....) </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Sevdiğim, özlemi senin tozunun </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Esiyor hışırdayarak yüreğimde"<br /></span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><strong>Ataol Behramoğlu</strong></span><br /><span style="font-family:verdana;"></span><br /><span style="font-family:verdana;">Pazar Söyleşileri<br />1 Nisan 2007 </span></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-8571269446277688474?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-30270678837717093292007-04-20T06:16:00.000-07:002007-05-09T03:30:28.139-07:00<span style="font-family:verdana;">Çeviri Eedebiyatı Dergisi “Ç.N.” Okurla Buluştu </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><br />Edebiyatta çeviri, hakkı en az teslim edilen uğraşların başını çekiyor belki de. Tozan Alkan’ın editörlüğünde yayın hayatına başlayan “Ç.N.” adlı çeviri edebiyatı dergisi bu haksızlığa karşı kahramanca bir başkaldırı sayılabilir. Dahası, yaklaşık onbeş yıldır çeviri alanında ortaya konan ürünleri okura ulaştırabilecek bir derginin eksikliğini doyurucu bir biçimde kapatacak nitelikte. “Ç.N.”de şiir, öykü, deneme, inceleme, söyleşi ve mektup gibi farklı edebi türlerde birçok çeviriye imza atmış nitelikli kalemlerin ürünleri yer alıyor. Ayrıca, çağdaş Türk şairlerinden İngilizceye çevrilmiş şiirler de okura sunuluyor. İlk sayısı 216 sayfadan oluşan Ç.N.’de İngilizce, Fransızca, Yunanca, Rusça, Fince, Romence, Farsça, Almanca, İspanyolca, Arapça, İtalyancanın da aralarında bulunduğu dünyanın çeşitli dillerinden çevirilere yer verilmiş.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3027067883771709329?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-35534150763141507932007-04-15T00:00:00.000-07:002007-05-02T10:37:10.728-07:00<span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><span style="font-size:100%;">Çeviri Edebiyatı Dergisi </span></span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><span style="font-size:100%;"><br /></span>Editörlüğünü Tozan Alkan’ın üstlendiği bir çeviri dergisi yayımlanmaya başladı: Ç.N. Üç ayda bir yayımlanacak Ç.N.’nin yazı kurulunda Şeref Bilsel, Gökçenur Ç, Dilek Değerli, Sabri Gürses, Gonca Özmen ve Nur Peri bulunuyor. Editöryel yazıda, derginin ismine dair şunlar vurgulanmış: “Bu adı, küük harflerle sayfa diplerinde görmeye alıştığımız çilekeş çevirmeni başlığa taşıyarak, O’na bir parça da olsa hak ettiği yeri, saygınlığı verebilmek için seçtik.” İlk sayıda İngilizce, Fransızca, Yunanca, Rusça, Fince, Romence, Almanca, İspanyolca, Arapça, İtalyancanın da aralarında bulunduğu çeşitli dillerden çevirilere ve farklı türlerde birçok çeviriye imza atmış isimlerin ürünlerine yer verilmiş. Dergide çağdaş Türk şairlerinden İngilizceye çevrilmiş şiirleri de okumak mümkün.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3553415076314150793?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-47520778495977695672007-04-10T06:15:00.000-07:002007-05-02T11:25:13.119-07:00<span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><span style="font-size:100%;">Ç.N. Çeviri Edebiyatı [1]</span> </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><br />“Ç.N.” bir çeviri edebiyatı dergisi. Derginin sayfaları arasında dünya edebiyatından çeviri şiirler, öyküler, yazılar, söyleşiler, edebi nitelik taşıyan mektuplar, çevirinin önemine değinen deneme yazıları bulunuyor. Bunun yanı sıra Cumhuriyet Dönemi’nden itibaren Çağdaş Türk şairlerinin dünya dillerine tanıtımına yer veriliyor. Yayın Yönetmeni Tozan Alkan, “Ç.N. bir çeviri edebiyatı dergisi olmakla birlikte, çeviri kuramlarından/çeviri üzerine araştırma ve incelemelerden tümüyle yoksun kalmaması için sayfalarıımz öğretim üyelerine ve çeviribilimcilere de açık olacak” diyor.<br /><br />Cumhuriyet Kitap, sayı 892</span><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4752077849597769567?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-73786281433283888712007-04-02T09:01:00.000-07:002007-05-02T11:23:34.596-07:00<span style="font-family:verdana;font-size:85%;">Yeni Bir Çeviri Edebiyatı Dergisi<br /></span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><br />Uzun bir aradan sonra edebiyat ortamımız, Tozan Alkan editörlüğünde, Şimdi yayıncılık tarafından yayımlanan yeni bir çeviri dergisiyle tanıştı: Ç.N. Dergide, İngilizce, Fransızca, Yunanca, Rusça, Fince, Romence, Farsça, Almanca, İspanyolca, Arapça, İtalyancanın da aralarında bulunduğu dünyanın çeşitli dillerinden, farklı edebi türlerde çevirilere yer veriliyor. Ayrıca, çağdaş Türk şairlerinden İngilizceye çevrilmiş şiirler de okura sunuluyor. Danışma Kurulu’nda Berrin Aksoy, Erdoğan Alkan, Ataol Behramoğlu, Egemen Berköz, Alev Bulut, Ahmet Cemal, Cevat Çapan, Yusug Eradam, Talat S. Halman, Suat Karantay, Sait Maden, Selahattin Özpalabıyıklar’ın yer aldığı Ç.N.’nin kapak ve iç tasarımı Savaş Çekiç imzasını taşıyor. Üç ayda bir çeviri dünyasının nabzını tutmayı sürdürecek olan derginin Yazı Kurulu’nda, Şeref Bilsel, Gökçenur Ç, Dilek Değerli, Sabri Gürses, Gonca Özmen ve Nur Peri var.</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7378628143328388871?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-41568454595295511962007-03-21T06:16:00.000-07:002007-05-02T10:41:47.072-07:00<span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><span style="font-size:100%;">Ç.N. </span></span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><span style="font-size:100%;"><br /></span>Kısa adı “ç.n.” Çeviri edebiyatı dergisi. Kapağı çok güzel: Yeşil bir elma ile kırmızı bir elma. İkisinin arasında köprü kuran bir etiket. Çeviri kitaplarda, sayfa diplerinde “çevirenin notu” anlamında görmeye çok alışık olduğumuz Ç.N. harfleri bu kez “çilekeş çevirmene bir parça da olsa hak ettiği yeri, saygınlığı verebilmek için” başlığa taşınmış. Öyküler, şiirler, denemeler, incelemeler… Almanca, Rusça, İtalyanca, Fransızca, Fince, Farsça, Yunanca, Arapça, İspanyolca, Rumence ve tabii İngilizceden çeviriler… Özgün dili ve Türkçeleriyle… Küreselleşme aslında böyle bir şey olmalı.<br /><br /><strong>Feyza Hepçilingirler </strong></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4156845459529551196?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-75821169275158301802007-03-03T06:17:00.000-08:002007-05-02T08:15:40.731-07:00<span style="font-family:verdana;">Çevirinin de dergisi var </span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><br />Kitabevlerinde yerini alan ilginç bir dergiden söz etmek istiyorum sizlere. Derginin adı “Ç.N.” ve “Çeviri Edebiyatı” alt başlığıyla serüvenine başladı. Yaklaşık on beş yıldır eksikliği hissediliyordu böyel bir derginin. Şair ve çevirmen Tozan Alkan’ın editörlüğündeki dergide, şiir, öykü, deneme, inceleme, söyleşi, mektup gibi türlerde birçok çeviriye imza atmış nitelikli isimlerin ürünleri bulunuyor. Aforizmalar bölümü, “Rainer Maria Rilke: Bir Şairin Yaşamı’ndan” adlı yazı ve çağdaş Türk şairlerinden İngilizceye çevrilmiş şiirler de ilgi çekici. Danışma kurulunda Berrin Aksoy, Erdoğan Alkan, Ataol Behramoğlu, Egemen Berköz, Alev Bulut, Ahmet Cemal, Cevat Çapan, Yusuf Eradam, Talat S. Halman, Suat Karantay, Sait Maden, Selahattin Özpalabılıklar”ın yer aldığı “Ç.N.’nin kapak ve iç tasarımı da usta bir ismin, Savaş Çekiç’in imzasını taşıyor. Üç ayda bir yayımlanacak olan 216 sayfalı derginin yazı kurulunda ise Şeref Bilsel, Gökçenur Ç, Dilek Değerli, Sabri Gürses, Gonca Özmen ve Nur Peri yer alıyor. Dergiye ad olan Ç.N. için “Bu adı, küçük harflerle sayfa diplerinde görmeye alıştığımız çilekeş çevirmeni başlığa taşıyarak ona bir parça da olsa hak ettiği yeri, saygınlığı verebilmek için seçtik” denmiş önsözde. “Ç.N.” edebiyatseverlerin ilgisini bekliyor.<br /></span><br /><span style="font-family:verdana;font-size:85%;"><strong>Kadir Aydemir</strong><br />Cumhuriyet, 2 Mart 2007 Cuma</span><br /><br /></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7582116927515830180?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-26716558592866585672007-01-12T09:41:00.000-08:002007-05-27T10:01:02.216-07:00<p class="MsoNormal"><span style="" lang="EN-US">Çeviri olmadan dünya tarihi olmaz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span style="" lang="EN-US">L. G. Kelly<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US"><o:p> </o:p><br />Bir çeviri tarihi oluşturmak modern çeviri teorisinin ilk görevidir. </span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US">Antoine Berman </span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US">Insan çevirici bir varlıktır.</span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US">Nermi Uygur </span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US">Tüm çeviriler dillerin yabancılığıyla uzlaşmaya varmanın bir ölçüde geçici bir yoludur yalnızca. Felsefenin esin perisi yoktur, çevirinin de.</span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US">Benjamin </span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US"><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US">En iyi çevirmenler, çevirdikleri türün özgün yazımında da kendilerini göstermiş kişilerdir.</span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US">Tytler </span></p> <p class="MsoNormal"><span lang="EN-US"><o:p> </o:p></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2671655859286658567?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-48705720285402502412006-08-28T23:53:00.000-07:002009-04-29T00:04:09.713-07:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Sff74d8hw5I/AAAAAAAAAOk/MoU2WKVF63I/s1600-h/dogan.bmp"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5330005631546016658" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; WIDTH: 121px; CURSOR: hand; HEIGHT: 141px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Sff74d8hw5I/AAAAAAAAAOk/MoU2WKVF63I/s320/dogan.bmp" border="0" /></a><br /><div>İngilizce'ye çeviren : Gökçenur Ç.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4870572028540250241?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-70593964629700453242006-06-11T10:20:00.000-07:002007-07-12T03:02:24.024-07:00<span style="font-size:85%;"><strong>Ç.N.’nin dağıtımı SAY Dağıtım tarafından yapılmaktadır.<br /></strong></span><br /><span style="font-size:85%;"><strong>Başlıca Satış Noktaları :<br /><br /></strong></span><span style="font-size:85%;"><strong>İstanbul: </strong></span><br /><span style="font-size:85%;">Boğaziçi Üniversitesi gazete bayii</span><br /><span style="font-size:85%;">İstanbul Üniversitesi, Aydın fotokopi<br />Mefisto Kitabevi<br />Tekağaç Eylül Kitap Yayın<br />Alkım<br />Yemeniciler Konfeksiyon<br />İstiklal kültür ve pusula production ltd. şti.<br />Özen kitap kırtasiye<br />İnkilap kitabevi<br />İmge kitabevi<br />Sentez yay. Dağ. Eğitim<br />Pandora yayıncılık<br />Yavuz Kitabevi<br />Sandal kitap kırtasiye<br />Doğan Müzik Kitap<br /><br /></span><span style="font-size:85%;"><strong>Ankara:</strong></span><br /><span style="font-size:85%;">Dost kitabevi </span><br /><span style="font-size:85%;">Sandal kitabevi </span><br /><span style="font-size:85%;">Bilim ve sanat basın yayın </span><br /><span style="font-size:85%;">Karlar </span><br /><span style="font-size:85%;">A</span><span style="font-size:85%;">nkara Birleşik </span><br /><span style="font-size:85%;"></span><br /><span style="font-size:85%;"><strong>İzmir: </strong></span><br /><span style="font-size:85%;">EZ-Kİ-YA </span><span style="font-size:85%;">ezgi kitap yayın </span><br /><span style="font-size:85%;">İlpa iletişim kitabevi </span><br /><span style="font-size:85%;"></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7059396462970045324?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-75866858389177051722006-05-29T00:20:00.000-07:002009-04-29T00:22:53.836-07:00ingilizce'ye çeviren : İlyas Tunç<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7586685838917705172?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-70086286702451363952006-05-29T00:18:00.000-07:002009-04-29T00:20:46.864-07:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Sff_vPN7CPI/AAAAAAAAAO0/NqEK8rBFqCI/s1600-h/demirtas.bmp"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5330009871020132594" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; WIDTH: 61px; CURSOR: hand; HEIGHT: 82px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Sff_vPN7CPI/AAAAAAAAAO0/NqEK8rBFqCI/s320/demirtas.bmp" border="0" /></a><br /><div>İngilizce'ye Çeviren : Yusuf Eradam</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7008628670245136395?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-45711067290110257062006-05-29T00:16:00.000-07:002009-04-29T00:18:07.906-07:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Sff_EQK9ZII/AAAAAAAAAOs/9GnAlz4AqFM/s1600-h/onat.bmp"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5330009132541764738" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; WIDTH: 200px; CURSOR: hand; HEIGHT: 297px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Sff_EQK9ZII/AAAAAAAAAOs/9GnAlz4AqFM/s320/onat.bmp" border="0" /></a><br /><div></div><br /><div>İngilizce'ye Çeviren : Tozan Alkan</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4571106729011025706?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-41357898340639068512006-05-29T00:09:00.000-07:002009-04-29T00:11:57.867-07:00Fransızca'ya çeviren : Erdoğan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4135789834063906851?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-84378589248978522952006-05-28T04:57:00.000-07:002007-05-28T04:59:12.915-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrD5pPY-OI/AAAAAAAAAIA/bDce3TKOBSo/s1600-h/ayten+mutlu.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrD5pPY-OI/AAAAAAAAAIA/bDce3TKOBSo/s320/ayten+mutlu.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069579725649279202" border="0" /></a><br />Fransızca'ya Çeviren : Mustafa Balel<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-8437858924897852295?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-2583036016573044982006-05-28T04:54:00.000-07:002007-05-28T04:57:36.702-07:00Arapça'ya Çeviren : Abdülkadir Abdelli<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-258303601657304498?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-38844535113829314472006-05-28T04:52:00.000-07:002007-05-28T04:54:40.595-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrC0JPY-NI/AAAAAAAAAH4/kGO09CEGFcE/s1600-h/haydar_ergulen_s.GIF"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrC0JPY-NI/AAAAAAAAAH4/kGO09CEGFcE/s320/haydar_ergulen_s.GIF" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069578531648370898" border="0" /></a><br />Fransızca'ya Çeviren : Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3884453511382931447?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-24089607781381742052006-05-28T04:51:00.000-07:002007-05-28T04:52:51.556-07:00İngilizce'ye Çeviren : Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2408960778138174205?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-32315368270358943292006-05-28T04:50:00.000-07:002007-05-28T04:51:21.112-07:00İngilizce'ye Çeviren : Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3231536827035894329?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-12630159719391915052006-05-28T04:44:00.000-07:002007-05-28T04:47:53.066-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrBVZPY-MI/AAAAAAAAAHw/HgWsZdaKnnQ/s1600-h/200px-Serov_Leskov.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrBVZPY-MI/AAAAAAAAAHw/HgWsZdaKnnQ/s320/200px-Serov_Leskov.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069576903855765698" border="0" /></a><br />(1831-1895) 19.yy. ünlü Rus roman ve öykü yazarı <br /><br />Rusça'dan çeviren: Kayhan Yükseler<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-1263015971939191505?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-84777351470039859472006-05-28T04:41:00.000-07:002007-05-28T04:43:56.648-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrAaJPY-LI/AAAAAAAAAHo/joMv5tRjUX8/s1600-h/Henrik_Nordbrandt_200%5B1%5D.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrAaJPY-LI/AAAAAAAAAHo/joMv5tRjUX8/s320/Henrik_Nordbrandt_200%5B1%5D.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069575885948516530" border="0" /></a><br />21 mart 1945 Kopenhag doğumlu Danimarkalı şair. Doğu dilleri bölümü’nde Arapça, Türkçe ve Çince öğrenimi gördü. İlk şiir kitabı 1966 yılında yayımlandı. Başta Danimarka Akademisi Büyük Ödülü ve küçük Nobel olarak anılan Kuzey Ülkeleri edebiyat ödülü olmak üzere çok sayıda ödülün sahibidir.<br />Uzun yıllar Türkiye,de de yaşamış olan şairin şiirlerinde Türkiye’nin, özellikle de Ege bölgesinin İzlerini görmek mümkündür.<br /><br />Danca'dan çeviren: Sedef Ünal<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-8477735147003985947?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-58739441740909234772006-05-28T04:38:00.000-07:002007-05-28T04:41:17.087-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq_05PY-KI/AAAAAAAAAHg/6xr8P0Rq2EU/s1600-h/espadam.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq_05PY-KI/AAAAAAAAAHg/6xr8P0Rq2EU/s320/espadam.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069575245998389410" border="0" /></a><br />Martin Espada, 1957’de Brooklyn, New York’da doğmasına rağmen kendini bir Latin şair olarak nitelendiriyor. Massachusetts Üniversitesi’nde profesör; aynı zamanda yaratıcı yazarlık dersleri veriyor. En sevdiği şairlerden biri Nazım Hikmet. Üniversitedeki “Politik İmgelemin Şiiri” derslerinde Nazım’dan, Latin şairlerden örnekler sunuyor. Sevdiği diğer şairler; Walt Whitman, Pablo Neruda, Allen Ginsberg. Bu derslerde yaptığı çalışmalar Curbstone Press tarafından kitaplaştırdı: “Poetry Like Bread” (Ekmek Gibi şiir).<br /> Bar fedailiğinden avukatlığa kadar çeşitli işler yapan Martin Espada’nın şiirlerinde kökeninin geldiği Puerto Rico’nun etkisi hakimdir.<br /> Şair, ilk şiirlerini kapsayan Imagine the Angels Of Bread (İyilik Meleklerini Düşünmek) Kitabıyla Amerikan Kitap Ödülü’nü kazandı. A Mayan Astronomer In Hell’s Kitchen (Cehennem Mutfağında Mayalı Bir Astronom), City of Coughing and Dead Radiators (Öksürük Kenti ve Soğuk Radyatörler), kitaplarından bazıları.Yeni ve seçilmiş şiirlerinden (1982-2002) oluşan son kitabının adı, “Alabanza”. Ayrıca; makalelerini içeren “Zapata’s Disciples” (Zapata’nın Yoldaşları) adını verdiği kitabı da Bağımsız Yayınevleri Kitap Ödülü’nü aldı. Paterson Şiir Ödülü, PEN / Revson Şiir Ödülü, Robert Creeley Ödülü gibi ödülleri de var.<br /><br /><br />İngilizce'den çeviren: İlyas Tunç<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-5873944174090923477?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-71675626947409229222006-05-28T04:37:00.000-07:002007-05-28T04:38:50.620-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq_LZPY-JI/AAAAAAAAAHY/d02yrE2EZNw/s1600-h/stanescu4.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq_LZPY-JI/AAAAAAAAAHY/d02yrE2EZNw/s320/stanescu4.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069574533033818258" border="0" /></a><br />31. Mart 1933’de Ploeşti’de doğdu. 1952 yılında Bükreş üniversitesi filoloji fakültesine girdi. 1957-1960 yılları arasında “Gazeta Literara” da redactor olarak çalıştı. 1960 yılında ilk şiir kitabı “ Sensul iubirii”(Akş duygusu) yayınladı.1969 yılında Fillandiya, İtalya ve Fransa’yı ziyaret etti. 1975 yılında uluslararası “Herder” şiir ödülünü kazandı. 1960-1970 yılları arasında gelişen Romen neo-modernizminin öncüsü oldu. 1978 yılında yayınladığı “Epica Manga” adlı şiir kitabı ile Mihai Eminescu’nun da kazandığı Romen Akademisi Büyük ödülünü kazandı. 1980 yılında İşveç bilim akademisi tarafından Elitis, Frisch, Senghor ve Borges’le birlikte Nobel Edebiyat ödülüne aday gösterildi. 20. yüzyıl Romen şiirinin en önemli temsilcisi olan şair 13 Aralık 1983 yılında hastalanarak öldü.<br /><br />Romence’den çeviren: Erkut Tokman.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7167562694740922922?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-75118986322074095532006-05-28T04:35:00.000-07:002007-05-28T04:36:44.002-07:00Bextiyan aşiretinden olan Melayê Cizîrî, 1566 yılında Cizîra Botan’da (Cizre) doğdu. Asıl adı Şêx Ehmedê kurê Şêx Mihemedê Cizîrî olan şair, ilk derslerini bir alim olan babasından aldı. Ardından Diyarbakır’ın Sitrabas köyünde Mele Taha’ya intisab etti ve ondan desturnâme aldı. Oradan Hasankeyf’e geçerek buradaki medresede fakihlere ders verdi. Dinî eğitim için Arap ülkeleri ve İran’a gittiği belirtilmektedir. Sonra Cizîra Botan’a döndü ve buradaki Medreseya Sor’da hocalık yaptı. Öğrencilerinden birisi de, ünlü Kürt şairi Feqîyê Teyran’dır. Mela ve Nîşanî gibi mahlaslar da kullanan ve 1640 yılında Cizîra Botan’da ölen şairin mezarı, halk tarafından kutsal bir ziyaretgâh olarak kabul edilmektedir. Cizira Botan Mîri’nin saray şairi olan ve Mîr’in kız kardeşiyle evli olan Melayê Cizîrî, halk arasında “Reyis-ul Şuara” olarak anılır. Melayê Cizîrî yalnızca Kürt şiirinin değil, klasik Doğu şiirinin de anlaşılması en güç şairlerinden biridir. Divanıyla ilgili olarak farklı dillerde çok sayıda şerh yazılmıştır<br /><br />Yapıtları: Dîwan (Şiir, Berlin, 1904; Martin Hartman tarafından hazırlanan kitap Der kurdische Diwan des Schech Ahmed von Geziret ibn Omar, genant Mäla’i Ğizri başlığını taşımaktadır -İstanbul 1922; Muhammed Şefîk el-Arvasî tarafından yayıma hazırlanmıştır –Şam, Hawar dergisinde bölümler halinde yayımlandı; 35-58. sayılar arasında, 1941-1943 -Kamışlı 1958; İki cilt olarak ve Al-aqdu l-cawhari, fi şarhi dîwanî l-şayxil-Jizrî başlığıyla yayım¬lan¬mıştır -Hewlêr 1964; Gîwî Mukrîyanî tarafından yayıma hazırlanmıştır -Bağdat 1978; Sadiq Behadînê Amêdî tara¬fından yayıma hazırlanmıştır –Tahran 1982; Hejar’ın çeviri¬si ve Diwanî ‘Arifî Rabbanî Şêx Ehmedî Cizîrî adıyla yayımlanmıştır, aynı zamanda bir şerhtir de -Stockholm 1987 –İstanbul 1992; Zeynelabidîn Zinar’ın çeviriyazısıyla –Saint Petersburg 1994; Divan Gazêlêy Mulla Axmed Cezîrî adıyla Kerîmî Eyûbî ve R. Nayka tarafından çevrilmiştir), Melayî Cizîrî Dîvanı’nın Şerhi; Abdulmukit Septioğlu’nun hazırladığı şerh; İstanbul, 2004, yine 2004’te Duhok’ta yayımlanan ve Mela Evdilselamê Cizîrî’ye ait şerh ile Şîroveya Dîwana Melayê Cizîrî; Celalettin Yöyler’in hazırladığı şerh; İstanbul, 2006).<br /><br />Kürtçe'den Çeviren: Selim Temo<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7511898632207409553?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-67061606516928417222006-05-28T04:31:00.000-07:002007-05-28T04:34:57.202-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq-U5PY-II/AAAAAAAAAHQ/Ft2kEHd75DY/s1600-h/m%C3%BChsam.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq-U5PY-II/AAAAAAAAAHQ/Ft2kEHd75DY/s320/m%C3%BChsam.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069573596730947714" border="0" /></a><br />Berlin’de bir Yahudi ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. Lisedeyken sosyalist bir dergiye okulu hakkında verdiği raporlardan dolayı okuldan atıldı. Önce eczacılık, daha sonra “Garip Şeytan” adlı anarşist dergide yazı işleri müdürlüğü yaptı. 1909’dan itibaren Münih’e yerleşti ve burada soyalist görüşlü Grup Eylem ve Grup Anarşist derneklerini kurdu. 1910’da tutuklanarak gizli işler çevirmek suçuyla yargılandıysa da serbest bırakıldı. Münih Kabaresi’nde ve Simplicissimus gibi zamanının ünlü mizah dergilerinde çalıştı. Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru siyasi görüşleri ve vicdani redçilikten dolayı altı ay hapis yattı. Hapisten çıktığında savaş sona ermişti.<br />1919’da Münih’te Devrimci İşçi Kurumu’nun üyesi olarak Bavyera’da bir Meclis Cumhuriyeti kurulması fikrini savundu. Bu cumhuriyetin ordu tarafından lağvedilmesinin ardından hareketin elebaşılardan biri olarak 15 yıl hapse mahkum edildi. 1924’de affa uğradı. Hapisten çıktıktan sonra Berlin’e dönerek Fanal adında anarşist bir dergi çıkardı. 1925-29 yılları arasında Alman Komünist Partisi’ne yakınlığıyla bilinen ve savaş esirlerine yardım eden Kızılyardım kurumu için çalışmaya başladı. Bu yüzden Alman Anarşistler Federasyonu’ndan atıldı. 1929’da siyasi düşünce farklılıklarından dolayı Kızılyardım’dan ayrılan Mühsam, faşistlerin Almanya’da iktidarı ele geçirmelerinden çok kısa bir süre önce, 1932 senesinde, Toplumun Devletten Kurtarılması - Komünist Anarşizm Nedir? başlıklı ünlü makalesini yayımladı.<br />Faşistlerin iktidara gelmelerinden kısa bir süre sonra 1933 yılında tutuklanarak Oranienburg Toplama Kampı’nda öldürüldü. Ölümü basına “Yahudi Erich Mühsam gözaltında kendini astı“ şeklinde yansıdı. Şiirleri ve diğer eserleri, ancak ölümünden sonra yayımlandı.<br />Eserlerinden bazıları: Eşcinsellik. Zamanımızın Ahlak Tarihi’ne Bir Katkı (1903), Çöl (Şiirler, 1904), Krater (Şiirler, 1909), Yudas (İşçi Tiyatrosu, 1921); Devrim (Mücadele Türküleri, Marşlar ve Taşlamalar, 1925), Alarm (Manifestolar, 1925)<br /><br /><br />Almanca'dan Çeviren: Oğuz Tarihmen<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6706160651692841722?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-69615384633866268382006-05-28T04:26:00.000-07:002007-05-28T04:31:54.534-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq9PpPY-HI/AAAAAAAAAHI/hQ-FVNTMO2o/s1600-h/nihatbehram.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq9PpPY-HI/AAAAAAAAAHI/hQ-FVNTMO2o/s320/nihatbehram.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069572407025006706" border="0" /></a><br />İngilizce'ye Çeviren : Neslihan Akkar<br /><span style="font-size:100%;"><span style="font-size: 11pt; font-family: &quot;Times New Roman&quot;;"></span></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6961538463386626838?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-64239567270422563682006-05-28T04:08:00.000-07:002007-05-28T05:07:05.799-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrF35PY-QI/AAAAAAAAAIQ/eKRGrlsWeRk/s1600-h/%C3%A7a%C4%9Fla.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://4.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrF35PY-QI/AAAAAAAAAIQ/eKRGrlsWeRk/s320/%C3%A7a%C4%9Fla.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069581894607763714" border="0" /></a><br />İspanyolca'dan Çeviren : Çağla Soykan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6423956727042256368?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-52772433068635336362006-05-28T04:05:00.000-07:002007-05-28T04:07:38.919-07:00Şair, çevirmen ve öğretim görevlisi. Çeşitli Latin Amerikalı, İspanyol ve Türk şairlerin şiirlerini İngilizce’ye çevirdi. Saliha Paker’le birlikte Latife Tekin’in Sevgili Arsız Ölüm ve Buzdan Kılıçlar romanlarını İngilizce’ye kazandırdı. Şiir kitapları: From the Word, South Wind, Eating the Fruit, and The Book of Ed.<br /><br />İngilizce'den çeviren: İpek Seyalıoğlu<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-5277243306863533636?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-46702041075636770582006-05-28T04:02:00.000-07:002007-05-28T04:05:02.000-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq3PJPY-GI/AAAAAAAAAHA/_3b6PRB9L8k/s1600-h/Wallace_Stevens.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq3PJPY-GI/AAAAAAAAAHA/_3b6PRB9L8k/s320/Wallace_Stevens.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069565801365305442" border="0" /></a><br />İngilizce'den çeviren: Selahattin Özpalabıyıklar<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4670204107563677058?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-36256794084903587682006-05-28T04:00:00.000-07:002007-05-28T04:02:41.997-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq2pZPY-FI/AAAAAAAAAG4/pDh6Gbmgt8c/s1600-h/Yesenin.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq2pZPY-FI/AAAAAAAAAG4/pDh6Gbmgt8c/s320/Yesenin.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069565152825243730" border="0" /></a><br /> <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-size:100%;">Rusça’dan çeviren: Kanşaubiy Miziev-Ahmet Necdet</span><o:p></o:p></span></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3625679408490358768?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-26623450709072232382006-05-28T03:57:00.000-07:002007-05-28T04:00:22.797-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq1_pPY-EI/AAAAAAAAAGw/hu60m3bmWh4/s1600-h/rich.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq1_pPY-EI/AAAAAAAAAGw/hu60m3bmWh4/s320/rich.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069564435565705282" border="0" /></a><br />1929’da Baltimore’da doğan Adrienne Rich ABD’nin en önemli şairlerinden. 1951’de Radcliffe Koleji’nden mezun olduğu yıl “Yale Series of Younger Poets” ödülünü aldı ve bu ödülle birlikte ilk kitabı A Change of World yayınlandı. Sonrasında Necessities of Life (1966), Leaflets (1969) ve Will to Change (1971) kitapları çıktı. 1969 yılından itibaren “Kadın Özgürlüğü” hareketinde aktif olarak yer aldı.1974’de şiir seçkisi Diving Into the Wreck “National Book Award” ödülünü aldı, ancak Rich bu ödülü tek başına almayı reddetti ve susturulan bütün kadınlar adına iki kadın şairle birlikte aldı. 1976’da Of Woman Born: Motherhood as Experience and Institution eseri yayınlandığı yıl lezbiyen olduğunu açıkladı. 1997’de “National Medal for the Arts” ödülünü reddetti. Reddetme gerekçesini şöyle açıkladı: "Başkan Clinton ya da Beyaz Saray’dan gelen bu ödülü kabul edemem çünkü benim anlayışıma göre sanat bu yönetimin ahlaksız politikalarıyla uyuşmuyor…”<br /><br />İngilizce'den çeviren: Gökçe Metin<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-2662345070907223238?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-61200985759976446522006-05-28T03:55:00.000-07:002007-05-28T03:57:31.757-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq1TpPY-DI/AAAAAAAAAGo/zU1memEA9E8/s1600-h/lermontov.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://3.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/Rlq1TpPY-DI/AAAAAAAAAGo/zU1memEA9E8/s320/lermontov.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069563679651461170" border="0" /></a><br />Mihail Yuryeviç Lermontov 1814-1841 yılları arasında yaşadı. 1837 yılının Şubat ayında Puşkin’in ölümü üzerine “Şairin Ölümü” adlı meşhur şiirini yazdı. O da Puşkin gibi hayatını bir düelloda kaybetmiştir. 1828-1841 yılları arasındaki 13 yıllık çalışma hayatında Lermontov lirik şiirler, manzumeler (Mtsıri, Şeytan vb.), piyesler (Maskarad, İki Kardeş vb.), Mensur Eserler (Zamanımızın Kahramanları vb.) yazmış, Puşkinle birlikte çağdaş Rus edebiyatının temellerini atmıştır.<br /><br />Rusça'dan çeviren: Oktay Selim Karaca<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-6120098575997644652?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-79414083705273980282006-05-28T03:52:00.000-07:002007-05-28T03:55:01.905-07:00ABD’li şair. 1917’de Boston’da doğdu, 1977’de New York’ta öldü. Harward Üniversitesi’nde ve Kenyon College’da öğrenim gören Robert Lowell, İkinci Dünya Savaşı sırasında askere gitmeyi reddettiği için 1943’te hapis yattı. Daha sonra Boston Üniversitesi’nde ve Harvard’da şiir sanatı dersleri verdi. 1970’te, ABD’nin özellikle siyahlara ve Vietnam’a karşı uyguladığı siyaseti protesto etmek için İngiltere’ye yerleşti. Başlıca kitapları: Land of Unlikeness (1944), For the Union Dead (1964), History (1973), vb.<br /><br />İngilizce'den çeviren: Tamer Gülbek<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-7941408370527398028?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-44301176832633339002006-05-28T03:50:00.000-07:002007-05-28T03:52:44.895-07:00Filistinli şair ve öykücü. Nasar doğumlu. İngiliz Dili ve Edebiyatı okudu.<br />Eserlerinden bazıları:<br />Suskunluğa Devrim: Öykü 1994<br />Korkunun Aynası: Öykü 1998<br />Göçmen Aşkın Günlükleri: Şiir 2001<br />Rita’yı Kim Tanır: Şiir 2003<br />Göz yaşlarıma Boğulmadan Önce: Şiir 2004<br /><br />Arapçadan Çeviren:Metin Fındıkçı<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-4430117683263333900?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-80509141434324779822006-05-28T03:45:00.000-07:002007-05-28T05:02:48.886-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrE4ZPY-PI/AAAAAAAAAII/91jdrh9KHpE/s1600-h/hnemerov.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://2.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlrE4ZPY-PI/AAAAAAAAAII/91jdrh9KHpE/s320/hnemerov.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069580803686070514" border="0" /></a><br />(1920-1991) New York’da doğdu. II. Dünya Savaşı sırasında Amerikan Hava Kuvvetleri’ne bağlı olarak Kanada Kraliyet Birimi’nde Kuzey Denizi üstünde görev yaptı. Çok yönlü bir yazar olarak tanındı. Şirlerinin yanı sıra romanlar, öyküler, tiyatro oyunları yazdı. 1978’de Toplu Şiirler’iyle Ulusal Kitap Ödülü’nü ve Pulitzer Ödülü’nü aldı. 1969’dan ölümüne değin St. Louis’de bulunan Washington Üniversite’sinde kalıcı Seçkin Şair olarak hizmet verdi.<br /><br />İngilizce'den Çeviren: Gökçenur Ç.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-8050914143432477982?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-36456934105375315432006-05-28T03:41:00.000-07:002007-05-28T04:13:58.215-07:00Modern İsrail şiirinin en büyük isimlerinden Yehuda Amihay (1924-2000), Almanya’da doğmuş, ailesiyle birlikte 1936’da Filistin’e göç etmiş, Kudüs’e yerleşmiştir. İkinci Dünya Savaşı’nda İngiliz ordusu Yahudi tugayında, Arap-İsrail savaşlarında İsrail ordusunda savaşan Amihay, kutsal metinler ve İbrani edebiyatı eğitimi gördü, yaşamını öğretmenlik yaparak kazandı. Ted Hughes, onu, “Kitaplarını en sık elime aldığım, yolculuklarda en sık bavuluma koyduğum ve doğal, gerçek ve doyurucu bir şey yazmanın imkânsız göründüğü anlarda en sık yeniden okuduğum şair” sözleriyle selâmlar.<br /><br />Şiirleri otuzdan fazla dile çevrilen şairin seçme şiirleri, Roni Margulies-Hulusi Özoklav çevirisiyle dilimizde yayımlanmıştır.<br /><br />İngilizce'den Çeviren: Onur Behramoğlu<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3645693410537531543?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-53411556103208800202006-05-28T03:38:00.000-07:002007-05-28T03:41:10.660-07:00Ç.N.[3] Fransızca'dan Çeviren : Erdoğan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-5341155610320880020?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-91388774672385672012006-05-28T03:16:00.000-07:002007-05-29T10:56:06.198-07:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlqsJJPY-CI/AAAAAAAAAGg/IWQDvo0rl_c/s1600-h/ulku_tamer.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer;" src="http://1.bp.blogspot.com/_OCspqqBq1Rs/RlqsJJPY-CI/AAAAAAAAAGg/IWQDvo0rl_c/s320/ulku_tamer.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5069553603658184738" border="0" /></a><br /><br /><img src="file:///C:/DOCUME%7E1/ADMINI%7E1/LOCALS%7E1/Temp/moz-screenshot.jpg" alt="" />İngilizce'ye Çeviren : Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-9138877467238567201?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-30317783268191446082006-05-28T03:14:00.000-07:002007-05-28T03:16:22.879-07:00İngilizce'ye Çeviren : Mustafa Ziyalan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266457311632-3031778326819144608?l=cevirmeninnotu.blogspot.com' alt='' /></div>Ç.N.http://www.blogger.com/profile/06672354601293641387noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8839219266457311632.post-1289944456777114482006-05-28T03:13:00.000-07:002007-05-28T03:14:26.027-07:00İngilizce'ye Çeviren : Tozan Alkan<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/8839219266